Czujesz, że należy Ci się specjalne traktowanie? Poznaj schemat roszczeniowości i wielkościowości
Redakcja Lumine

Masz przekonanie o tym, że jesteś wyjątkowy, a to daje Ci szczególne prawa? Poczytaj o schemacie roszczeniowości i wielkościowości.

Dzisiaj Tomek jest dyrektorem w znanej firmie produkującej silniki do samochodów. Nikt mu nie podskoczy, choć krążą plotki, że nie doszedłby tak daleko, gdyby nie podkradał pomysłów pracowników, z którymi wcześniej pracował. Jego żona właśnie rozważa rozwód, bo ma dość życia w jego cieniu i tłumienia swoich potrzeb oraz skupiania się na tym, by przytakiwać mężowi, który non stop mówi o sobie. Tomek to narcyz, który ma schemat roszczeniowości i wielkościowości, a wziął się on z jego dzieciństwa. Mężczyzna dorastał w biedzie, jego ojciec pił, a matka się nim nigdy nie zajmowała.

Na czym polega schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Schemat roszczeniowości i wielkościowości to przekonanie o własnej wyjątkowości i należącemu się jednostce szczególnemu traktowaniu. Takie osoby czują się lepsze od innych, mają niski poziom empatii lub jej brak. Słyną z narzucania innym swojej woli i uchodzenia za kogoś, kto wszystko wie najlepiej. Nie zawahają się także przed manipulacją, a ta jest pomocna, by wyręczyć się kimś. Jako, że jest to główny schemat narcyzów, mówmy po imieniu - narcyzi żądają natychmiastowego zaspokojenia swoich potrzeb, bez względu na poszanowanie granic innych. Nie ponoszą za nic winy, zawsze przypisują ją innym i celowo ich ranią. Łatwo będzie ich poznać po tym, że w kłótni mówią bardzo raniące słowa i dodają: "sam na to pracowałeś".

Jeśli chodzi o schemat roszczeniowości to skupia się on na przekonaniu, że jednostce należy się specjalne traktowanie, przy wielkościowości skupia się na poczuciu byciu lepszym od innych.

Skąd bierze się schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Skąd bierze się schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Schemat roszczeniowości i wielkościowości to pierwszy schemat z obszaru uszkodzonych granic, który omówimy. Należy do niego też niedostateczna samokontrola i samodyscyplina. Skąd się bierze roszczeniowość i wielkościowość? Narcyzi często biorą się od rozpieszczających rodziców, którzy wychodzili z założenia, że ich dzieciom można wszystko. Druga możliwość leży po przeciwnej stronie - osoby przekonanie o swojej lepszości mogły nabyć takie przekonanie w domu, w którym brakowało ciepła i troski, a odrobinę uwagi dostawał ten, kto najgłośniej o nią walczył. Zatem narcyzm tutaj rodzi się z deprywacji emocjonalnej oraz schematu wadliwości i wstydu. Jest maską, która ma nie dopuścić do odkrycia, co taka osoba naprawdę o sobie myśli.

Na czym polega schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Jak rozpoznać schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Schemat roszczeniowości i wielkościowości ma w sobie pewien paradoks, bowiem ciężko jest go nie zauważyć w osobie go posiadającej, ale dla niej samej jest on w zasadzie niedostrzegalny, a wszystko poprzez przekonanie o tym, że zawsze ma rację. Jeśli narcyzi trafiają na terapię, to jest to spowodowane chęcią zmiany innych schematów albo nakazem zmiany przez osobę dla nich ważną lub przez prawo. W zależności od sposobu radzenia sobie ze schematami posiadająca go osoba może:

- poddać się mu i dominować nad otoczeniem, przechwalać się i traktować otoczenie z góry. Będzie mieć niesamowite poczucie mocy i popadać w złość, ilekroć ktoś nie spełni jej potrzeb;

- unikać go poprzez uciekanie od sytuacji, w których mogłaby się poczuć przeciętnie;

- kompensując go poprzez wykazywanie pewnej skromności i skupianie się na potrzebach innych, niezależnie od ich woli.

Jak rozpoznać schemat roszczeniowości i wielkościowości?

Jak uwolnić się od schematu roszczeniowości i wielkościowości?

Schemat roszczeniowości i wielkościowości jest trudny do przełamania ze względu na to, że osoby go posiadające nie dopuszczają do siebie możliwości, że mogą być winne albo że powinny nad sobą pracować, a szkoda, bo ich zachowanie sieje w życiu spustoszenie. Nie pozwala spojrzeć na sprawy z perspektywy innych, co sprawia, że taka osoba ma wiele wrogów i czuje się samotna. I taka właśnie jest bez względu na to, jak mocno próbuje to zatuszować.

Jak rozpoznać, że posiada się schemat roszczeniowości i wielkościowości? Trzeba poddać dogłębnej analizie swoje zachowanie. Widzisz, że jesteś skupiony na sobie? Jak reagujesz, gdy ktoś nie spełnia Twoich potrzeb? Czy często słyszysz zarzuty, że nie liczysz się z innymi? Czujesz, że należy Ci się lepsze traktowanie?

Jeśli wiesz, że mowa o Tobie, musisz zacząć rozwijać swoją empatię. W jaki sposób? Przywołaj w pamięci ostatnią sytuację, w której uaktywnił się Twój narcyzm. Postaw się na miejscu drugiej osoby i obserwuj swoje zachowanie jej oczami. Co chciała osiągnąć, a co dostała? Jakbyś się czuł, gdyby to ona wypowiadała słowa, które padły z Twoich ust? Zapewne także powinieneś pracować nad swoją złością i agresją, dlatego znajdź alternatywne zachowanie, które byłoby mniej szkodliwe dla Ciebie i otoczenia.



Zobacz również:

Jaka psychoterapia jest dla mnie odpowiednia? Rodzaje psychoterapii.

    Bez wątpienia decyzja o podjęciu psychoterapii należy do jednych z cięższych decyzji w życiu. Wstydzimy się, bo terapia postrzegana jest jako coś krępującego, o czym nie mówi się głośno. Coś dla ludzi z problemami wielkiego...

Czytaj więcej

Jaką terapię wybrać? Terapia Gestalt.

Rodzajów terapii jest wiele, a każda z nich ma inne założenia, techniki, odmienne cele oraz charakteryzuje się niejednakowym sposobem pracy z pacjentem. Wybór, która z nich jest najbardziej odpowiednia w ostateczności należy od n...

Czytaj więcej

Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?

Gdy świat rzuca nam kłody pod nogi, gdy już brakuje nam sił, by samemu radzić sobie z problemami potrzebujemy wsparcia. Zwykłe pogaduchy z przyjacielem lub rodziną nie pomagają. Właśnie wtedy decydujemy się na pomoc i decydujemy się na psychoterapię....

Czytaj więcej