Czym jest myślenie czarno-białe? Przynosi więcej szkód czy pożytku?
Redakcja Lumine

Na czym polega zniekształcenie myślenia zwane myśleniem czarno-białym?

Agnieszka była studentką medycyny. Najlepszą na roku. Jednak w ostatnim miesiącu miała problemy z chłopakiem i nie poświęciła nauce tyle czasu, ile powinna, skutkiem czego była gorsza niż zwykle ocena. Dziewczyna jednak nie wytłumaczyła sobie słabszej noty swoją niekomfortową sytuacją, a stwierdziła, że jest beznadziejną studentką i w ogóle nie powinna być lekarzem. Na czym dokładnie polega zniekształcenie jej myślenia?

Na czym polega myślenie czarno-białe?

Myślenie czarno-białe jest jednym ze zniekształceń rzeczywistości, które fundujemy sobie sami. Choć jesteśmy święcie przekonani, że odbieramy świat obiektywnie i też takie są nasze myśli, nic bardziej mylnego. Reprezentacja rzeczywistości w naszych oczach to projekcja naszych wewnętrznych przekonań i schematów. Generalnie każdy z nas zniekształca rzeczywistość, co jest zupełnie normalne, ale nie można pominąć faktu, że prowadzi też i do cierpienia, dlatego, by podnieść jakość swojego życia warto wyłapywać myśli automatyczne.

Dzisiaj bliżej opiszemy jedno z takich zniekształceń, zwane myśleniem czarno-białym, zerojedynkowym czy dychotomicznym. Dla osób, których dotyczy to zjawisko nie ma skali szarości, jest wszystko lub nic, dobro lub zło, kij ma dwa końce i nic pośrodku. Są tylko dwie skrajności i brakuje czegoś między nim.

Taki stan rzeczy popycha człowieka do perfekcjonizmu i schematu nadmiernej surowości. To z kolei sprawia, że człowiek odmawia sobie prawa do błędu i nakręca się w tym, że wszystko musi być zrobione idealnie. Taki pogląd może dosłownie wykończyć! Ale nie każda myśląca zero-jedynkowo osoba idzie w kierunku perfekcjonizmu, zakładając z góry, że będzie źle, może unikać zadań i wpadać w szpony prokrastynacji. Co więcej, takie osoby skupiają się mocno także na tym, co im nie wyszło, zamiast na tym, co było ok. Tak samo traktują swoje otoczenie, co może być problematyczne w rodzinie.

Na czym polega myślenie czarno-białe?

Jak skończyć z myśleniem czarno-białym?

Jeśli przyłapałeś się na tym, że patrzysz na świat przez pryzmat tylko dwóch kolorów, poczytaj o ćwiczeniach, które pomogą Ci namierzyć zniekształcenia rzeczywistości. Spróbuj także postawić na swoim miejscu osobę, którą uważasz za dojrzałą emocjonalnie. Czy podobnie, jak Ty przyjmie najgorszy scenariusz? Np. koleżanka Agnieszki ze wstępu powiedziałaby: "Ok, cały czas byłam najlepsza, ale tym razem mi nie poszło. Następnym razem będzie lepiej. Ta sytuacja niczego nie zmienia". Możesz także zmienić swoje myśli na proporcjonalnie odwrotnie np. "Jestem dobrą studentką, skoro zaliczyłam mimo problemów". Jeśli przyłapujesz się na surowości wobec siebie, szukaj okoliczności łagodzących. W przypadku Agi będą to problemy z chłopakiem, przez które nie mogła się skupić.

Jak skończyć z myśleniem czarno-białym?


Zdjęcia:

Photo by Nicholas Kwok on Unsplash

Photo by Sasha Freemind on Unsplash

Photo by yang miao on Unsplash


Zobacz również:

Dwie metody, które pozwolą Ci poznać, kiedy sam zniekształcasz swoją rzeczywistość

Kiedy do głosu dochodzą Twoje negatywne schematy myślowe, zaczynasz zniekształcać rzeczywistość. Jak rozpoznać te momenty?

Czytaj więcej

Proste ćwiczenie na zmianę postrzegania rzeczywistości. Jak nauczyć się metapostawy?

Jak nauczyć się postrzegać konfliktowe sytuacje stojąc z boku? Ćwiczenie metapostawy.

Czytaj więcej

Czym jest myślenie czarno-białe? Przynosi więcej szkód czy pożytku?

Na czym polega zniekształcenie myślenia zwane myśleniem czarno-białym?

Czytaj więcej