Utracone dzieciństwo, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Jak je leczyć?
Redakcja Lumine

Zachowanie dziecka jest odzwierciedleniem zachowania jego rodziców i sytuacji panującej w rodzinnym domu. Wychowywanie się z rodzicem alkoholikiem nie pozostaje bez znaczenia w życiu jego dorosłej pociechy. Może ją dotknąć tzw. syndrom DDA. Kim są Dorosłe Dzieci Alkoholików?

Nie da się ukryć, że dzieci alkoholików w życie dorosłe wchodzą z bardzo ciężkim bagażem doświadczeń, a posiadanie pijącego rodzica nie pozostaje bez wpływu na ich zachowanie i zawierane związki. Porozmawiajmy o skutkach choroby alkoholowej rodzica i jej oddziaływaniu na losy jego dziecka.

Dorosłe Dzieci Alkoholików - co to jest?

DDA to skrót od Dorosłych Dzieci Alkoholików i dotyczy osób, których przynajmniej jeden z rodziców był lub nadal jest uzależniony od alkoholu. Nie ulega wątpliwości, że pociecha wychowywana, a raczej żyjąca z rodzicem alkoholikiem nie nabywa prawidłowych wzorców rodzinnych. Wychowuje się w rodzinie dysfunkcyjnej, w której uwaga i zainteresowanie kręcą się wokół pijącego rodzica. Nie pozostaje to bez konsekwencji w dorosłym życiu takiego dziecka. DDA mogą mieć problemy z radzeniem sobie w rzeczywistości, nie nabyły odpowiednich wzorców i umiejętności. Odtwarzają role, których nauczyły się w dzieciństwie.

Zaznaczmy jednak na wstępie bardzo ważną rzecz - termin DDA funkcjonuje od 20 lat i wymyśliły go dorosłe dzieci alkoholików, które dostrzegały potrzebę terapii i zmienienia swojego życia. Nie jest to termin wyodrębniony na podstawie badań, choć nie ulega wątpliwości, że wychowanie z pijącym rodzicem ma druzgocący wpływ na życie jego dziecka. Zatem DDA to jedynie koncept mający wymiar teoretyczny, który, choć zrodził się z doświadczeń terapeutycznych, nie istnieje jako jednostka chorobowa w klasyfikacjach ICD-10 i DSM.

Zobacz: Zespół Otella, czyli obłęd zazdrości. Czym jest, jakie są jego przyczyny i czy da się go wyleczyć?

Dorosłe Dzieci Alkoholików - role dzieci

 

Bohater to dziecko, które zamiast być otaczane opieką przez dorosłych opiekuje się nimi oraz młodszym rodzeństwem, jeśli takie posiada. Chce być odpowiedzialne i jest skłonne do poświęceń. Równocześnie chce mieć wszystko pod kontrolą, chce być najlepszy, by w końcu usłyszeć od kogoś pochwałę.

Maskotka to dziecko, które czuje potrzebę rozładowywania napięcia żartami. Jest to jej sposób na zajmowanie się innymi członkami rodziny.

Kozioł ofiarny nosi w sobie ogromne poczucie winy. Obwinia się za chorobę rodzica. W pewnym momencie może się zbuntować.

Dziecko we mgle jest wycofane i niepewne. Zamyka się w sobie ze strachu przed piekłem, które funduje jej pijący rodzic.

Dorosłe Dzieci Alkoholików - cechy

DDA żyją w nieco wyimaginowanej rzeczywistości. Życie zmuszało ich do wchodzenia w określone role mające na celu maskowanie choroby rodzica, zatem nie do końca wiedzą, kim są. Swoją tożsamość nieraz budują jako dorośli ludzie. Jakie cechy ich wyróżniają? Odczuwanie niepokoju, brak umiejętności relaksacji, niezdolność do spontanicznego zachowania, poczucie winy i wstydu, poczucie niższości, brak wiary w siebie, krytyka samego siebie, strach przed wyzwaniami, niska samoocena, problemy z koncentracją, silne poczucie odpowiedzialności, lęki, brak umiejętności rozwiązywania konfliktów, nieufność. Brak umiejętności funkcjonowania w dorosłym życiu (spowodowany brakiem takich wzorców) nie pozwala im także na zbudowanie zdrowej rodziny.

Zobacz: Gra o życie - przyczyny samobójstw u dzieci i młodzieży

Dorosłe Dzieci Alkoholików w związku

Wychowanie w dysfunkcyjnej rodzinie niesie za sobą konsekwencje w przyswojeniu prawidłowych wzorów rodzicielskich. Bohater wchodzący w związek będzie chciał kontrolować swojego partnera i dzieci. Zamiast posługiwać się technikami prawidłowej komunikacji, będzie wydawać rozkazy. Maskotka tak naprawdę nigdy nie dorośnie, a życie z nią będzie przypominać codzienność z osobą z syndromem Piotrusia Pana. Kozioł ofiarny nie pozbędzie się poczucia winy i za każde niepowodzenie w związku będzie obarczać właśnie siebie. Dziecko we mgle zawsze będzie wątpić we własne zdolności i możliwości.

DDA mają także skłonność do wchodzenia w związki z alkoholikami, która bierze się ze strachu przed tym, co nieznane. Łatwiej powielić znany, choć niezdrowy schemat. Dodatkowo wchodzimy w związki z osobami, które spełniają nasze potrzeby - zatem bohater będzie szukał kogoś, kto niekoniecznie jest samodzielny i odpowiedzialny. Dziecko we mgle może poślubić kogoś, kto otoczy go troską itd. DDA wychodzą z przekonania, że skoro raz "uporały się" z problemem albo nie jest im on obcy, kolejna próba starcia się z nim będzie łatwiejsza.

Dorosłe Dzieci Alkoholików - terapia

Najpopularniejszą formą pomocy DDA jest odpowiednia terapia grupowa. Choć oczywiście można zdecydować się na indywidualne spotkania ze specjalistą. Leczenie obejmuje przepracowanie problemów z dzieciństwa i pogodzenie się z faktem, że tak naprawdę nigdy się go nie miało. Kolejnym krokiem jest uporządkowanie relacji z rodzicami i skupienie się na przyszłości. Jeśli DDA towarzyszy depresja czy nerwica, można stosować farmakoterapię.

Podobnie jak w przypadku wielu innych trudności, najciężej jest podjąć decyzję. Jednak wizja samodzielnego i pozbawionego poczucia winy życia powinna być najlepszym motywatorem do zmiany.


Zdjęcia:

Photo by Erik Mclean on Unsplash

Photo by Omar Lopez on Unsplash

Photo by Orkhan Farmanli on Unsplash

Photo by Arisa Chattasa on Unsplash

Photo by John Hernandez on Unsplash

 


Zobacz również:

Skazani na sukces? To osoby inteligentne emocjonalnie. Jak rozwijać EQ?

Co decyduje o osiągnięciu sukcesu w życiu? Choć nie istnieje wzór na powodzenie zawodowe, jeszcze niedawno za jeden z czynników mających na nie wpływ uważało się wysoki poziom IQ. Dzisiaj naukowcy są zgodni, że bez EQ, czyli inteligencj...

Czytaj więcej

Jak radzić sobie z partnerem z syndromem Piotrusia Pana?

Piotruś Pan uciekł ze świata dorosłych do magicznej Nibylandii, w której na zawsze pozostał już chłopcem. Nie musiał dojrzewać i skupiać się na obowiązkach, które wypełniają życie dorosłych ludzi. Podobnie zachowują się mężczyźni czy -...

Czytaj więcej

Ciągła potrzeba bycia w centrum uwagi. Jakie są objawy i przyczyny osobowości histrionicznej? Jak ją leczyć?

Spotkanie towarzyskie. Jolanta - jak zwykle - jest w centrum uwagi, gdy znajomi przestają się nią interesować, robi się smutna i szybko znajduje sposób, by znowu wszystkie spojrzenia były skupione na niej. Jolanta ma osobowość histrioniczną. J...

Czytaj więcej