Co wspólnego z zastraszaniem innych, ciągłą drażliwością i pogardą mają wspólnego złość i tryby schematów?
Redakcja Lumine

Jakie tryby schematów wiążą się z uczuciem złości?

Jakub w swojej pracy miał ksywkę "szantażysta", powstała ona poprzez nadużywany przez niego szantaż. Często torturował swoich pracowników mówiąc im, że stracą szansę na podwyżkę, a czasem i nawet pracę, jeśli nie wykonają jego poleceń. W domu nie był lepszy. Jego żona Ania, mogłaby powiedzieć całkiem dużo na temat jego grożenia rozwodem. Podobnie jak syn Franek, który doskonale wie, że jak jeszcze raz przyniesie ze szkoły pałę, zapomni o kolacji. Problem Jakuba to złość, która przemienia się w tryb zastraszania i ataku.

Jakie tryby schematów włączają się wraz ze złością?

Gdy ktoś wpada w złość, wydawałoby się, że jest tak bardzo pewien swojej racji, że całą swoją siłę zużywa na to, by ją zademonstrować. Właśnie wówczas pojawia się atak na drugą osobę i groźby oraz pogardliwe komunikaty. To swoisty paradoks, ponieważ jest to nadmierna kompensacja poczucia bycia słabym i bezsilnym. Zatem uciekanie się do gróźb bierze się tylko i wyłącznie z postawy słabości, a nie siły. A teraz szybki przegląd trybów schematów związanych ze złością. Więcej na ten temat znajdziesz w książce "Emocjonalne pułapki w związku" Bruce'a A. Stevensa i Eckharda Roedigera.

złość a tryby schematów

1. Tryb zastraszania i ataku

To właśnie klasyczny przykład nadmiernej kompensacji poczucia bezsilności. Złość i jej wybuch mają tutaj jedno zasadnicze działanie - onieśmielić, przestraszyć drugą osobę tak, by zdecydowała się zaspokoić potrzeby zastraszcza. Złość może tutaj rozgrzać człowieka do czerwoności i wówczas będzie wyrzucał z siebie raniące słowa jak armata albo wprost przeciwnie, może przybrać on postać zimnego drania i wówczas jego komunikaty będą wyrachowane. Celem trybu zastraszania i ataku jest wzbudzenie w drugiej stronie strachu, który jest instrumentem służącym zdoybciu uległości.

2. Tryb złoszczącego się obrońcy

Osoba w tym trybie jest ogólnie rozdrażniona, złości ją każdy i wszystko, co ma służyć trzymaniu ludzi na dystans. O takich osobach mówi się, że gryzą. Przyjmując taką postawę dystansuje się od oczekiwań innych, bo jak ci zobaczą taki pancerz, to najprędzej się wycofają. Osoba, która zachowuje się w ten sposób tak naprawdę czuje się bezradnie i chciałaby pomocy, jednak zamiast tego buduje wokół siebie mur.

3. Tryb karzącego rodzica

Tam, gdzie pojawia się karzący rodzic, tam jest też aspekt karania otoczenia poprzez pogardę, ale i moralizowanie. Takie osoby protekcjonalnym tonem komentują zachowania innych osób.

atakowanie a tryby schematów

4. Tryb złoszczącego i rozwścieczonego dziecka

Czyli klasyczny foch w wykonaniu dorosłego człowieka. Z tym wyjątkiem, że przemawia przez niego jego dziecięcy tryb, który domaga się natychmiastowego zaspokojenia swoich potrzeb, a że to się nie dzieje, to dziecko chce, by o jego gniewie i złości dowiedział się cały świat. W związku mogą to być ciche dni, w pracy wzięcie urlopu w momencie, gdy na pracownika liczy zespół. Ba, fochy dorosłych czasem przyjmują nawet postać obrażenia się na sieć siłowni, gdy dieta nie przynosi upragnionych skutków.

A jak dobrze byłoby radzić sobie ze złością? Dobrą praktyką jest danie jej upustu nawet choćby poprzez krzyczenie w lesie. Dobrze jest porozmawiać ze swoim wewnętrznym dzieckiem na temat jego samopoczucia. Warto również stosować testy rzeczywistości.


Zdjęcia:

Photo by Mick Haupt on Unsplash

Photo by Егор Камелев on Unsplash

Photo by Ryan Franco on Unsplash


Zobacz również:

5 sposobów na zapanowanie nad złością

Marek zajmuje wysokie stanowisko, jednak jego współpracownicy nie są w stanie zrozumieć, dlaczego to właśnie on dostał awans. Okazuje się, że tak wysoko zaprowadziły go kompetencje i doświadczenie, jednak przez brak opanowania i wybuchy złości...

Czytaj więcej

Dlaczego reagujemy agresją? Jak świat w pandemii reaguje złością

Napięcie związane z rozprzestrzenianiem się pandemii budzi w nas frustrację, gniew i bunt. Spotykamy się z agresją, szykanami, hejtem czy dyskryminacją wobec osób innej narodowości. Skąd takie zachowania?

Czytaj więcej

Kwarantanna i izolacja w czasach pandemii. Jak wpływa na nasze funkcjonowanie i psychikę?

Słowa kwarantanna i izolacja na dłuższy czas pozostaną w naszej pamięci. Kojarzone będą z wybuchem pandemii koronawirusa, która obecnie nas doświadcza. Jak odosobnienie wpływa na nasze funkcjonowanie? Jak reagujemy na izolację i czy...

Czytaj więcej