"Powiedz swojej mamie, żeby się uspokoiła", czyli o triangulacji w rodzinie i w związku
Redakcja Lumine

Bywa, że w problemy dwóch osób z rodziny włączana jest trzecia. Taka sytuacja w psychologii nazywana jest mianem triangulacji. Opowiemy o niej na przykładach.

 

"Powiedz tacie, że mam dość sprzątania po nim", "Idź pokaż siostrze, jak to się robi", "Moja była dziewczyna robiła smaczniejszy makaron", "Przyjedź na weekend i doprowadź ojca do porządku" - tak sformułowane i podobne zdania padają w wielu rodzinach. Klasykiem jest już sytuacja, kiedy dziecko skonfliktowanych rodziców wchodzi w rolę gońca i pozornie mediuje między rodzicami. Tak naprawę powyższe przykłady przedstawiają ukrytą i wysoce szkodliwą formę manipulacji, do której bardzo często dochodzi w rodzinach i związkach.

Czym jest triangulacja w rodzinie i w związku?

Triangulacja to włączenie trzeciej osoby w konflikt w obrębie pary lub dwóch innych członków rodziny czy związku. Najczęściej uczestnikami tej sytuacji są rodzice i dziecko, które niby ma pomóc w rozwiązaniu konfliktu. Choć nie jest to reguła, bo do triangulacji dochodzi także wśród par i byłych partnerów, a także w rodzinach niepełnych, gdzie tworzą się układy matka+dziecko kontra drugie dziecko. Dodajmy, że taka triangulacja może trwać latami i w efekcie mamy dorosłe dzieci, którym rodzice nie pozwalają zająć się własnym dorosłym życiem, bowiem wciąż włączają je w swoje konflikty. Sporadycznie we własnym życiu zastosował ją pewnie każdy z nas.

Zobacz: Gaslighting - jak rozpoznać najbardziej wyrafinowaną formę przemocy psychicznej?

czym jest triangulacja w związku

Skąd bierze się triangulacja w związkach?

Po jednej stronie mamy dwie skonfliktowane osoby, które nie są w stanie wziąć odpowiedzialności za swoje emocje i postawić czoła problemom, zatem wplątują w niego kolejną osobę. Zamiast samodzielnie rozwiązać konflikt, wykorzystują kogoś do własnych celów, co nie musi dziać się całkowicie świadomie. W ten sposób winą za swoje problemy obarczają kogoś innego. Tak tworzy się swoisty trójkąt "oprawca-ofiara-wybawca", którego celem jest ściągnięcie z siebie odpowiedzialności za własne emocje i zachowanie.

Zobacz: 5 sposobów na zdemaskowanie manipulatora

jak wygląda triangulacja w rodzinie

Do czego prowadzi triangulacja?

Skonfliktowana para nie rozwiąże swoich problemów przy osobie trzeciej, chyba że mówimy o mediatorze czy terapeucie. Takie zachowanie jedynie osłabia ich związek i zaognia konflikt.

Nie możemy pominąć jednak wtriangulowanego, bowiem to on jest poszkodowany najbardziej. Jeśli mówmy o dziecku włączonym w problemy rodziców, albo jednym z rodzeństwa, to przeżywa ono podwójny konflikt, bowiem zmuszane jest do opowiedzenia się po jednej ze stron, co naraża je na gniew drugiej. Dodajmy, że jeśli się w takim trójkącie wychowuje, wykształca się w nim nadmierne poczucie odpowiedzialności i winy. Chce być pomocne i doceniane, dlatego w dorosłym życiu nierzadko też wkracza w rolę bohatera i chce rozwiązywać nieswoje problemy, przez co nie skupia się na własnym życiu.

Objawy triangulacji są jednak widoczne już od pierwszych lat jej trwania. Powiedzmy, że do psychoterapeuty zgłaszają się rodzice problematycznego nastolatka, który pije, pali i wagaruje, a później okazuje się, że jest to próba zaznaczenia niezależności i wyrwania się z trójkąta. Oczywiście nieudana, bo tak naprawdę dziecko wciągnięte w triangulację, będzie robić wszystko, by system rodzinny przetrwał mimo tego, że jest niezdrowy. Dlaczego? Bo tak funkcjonał od lat, a przecież lubimy rzeczy, które znamy, dlatego powtarzamy schematy.

Zobacz: Jak odróżnić perswazję od manipulacji? Techniki perswazji

czym jest triangulacja w psychologii

Jak przerwać triangulację?

Pierwszym krokiem do wyjścia z tego trójkąta jest uświadomienie sobie tego problemu. Może to zdarzyć się dorosłemu człowiekowi, który ciągle musi rozwiązywać problemy rodziców, jednemu z rodzeństwa, które było zmuszane całe życie do pomagania drugiemu, dziewczynie, która ciągle porównywana jest do byłej swojego chłopaka. Rzadko jednak problem dostrzegają ci, którzy ten trójkąt tworzą, czyli manipulujący partnerzy czy rodzice. Jedno jest pewne, osoba, która będzie chciała wyłamać się z tego trójkąta napotka na opór pozostałych, bowiem niszczy funkcjonujący od lat patosystem rodzinny. Jednak przy odrobinie chęci jest ona w stanie zacząć samodzielnie decydować o swoim życiu i uniezależnić się od manipulatorów.

Jak wyjść z tej gry? Najskuteczniejszą drogą są spotkania z terapeutą, który nierzadko takiej ofierze otwiera oczy na problem. Jeśli jednak pacjent zgłosił się do niego z jego świadomością, rozpoczyna się terapia mająca na celu naukę rozpoznania różnych form manipulacji i niepoddawania się im połączona z treningiem wyznaczania granic emocjonalnych. Spotkania będą prowadzić do uniezależnienia się od pozostałych osób z trójkąta i skupienia się na sobie i kształtowaniu własnej, dojrzałej tożsamości.

jak przerwać triangulację


Zdjęcia:

Photo by Paweł Czerwiński on Unsplash

Photo by Paweł Czerwiński on Unsplash

Photo by Stéphan Valentin on Unsplash

Photo by Daniel Romero on Unsplash

Photo by Nicolas Lafargue on Unsplash


Zobacz również:

5 sposobów na zdemaskowanie manipulatora

Manipulacja to nic innego jak zachowanie wykorzystujące okoliczności, by osiągnąć jakieś korzyści. Jak nie dać się manipulatorom i rozpoznać ich sztuczki?

Czytaj więcej

Jak rozpoznać szantaż emocjonalny i mu nie ulegać?

Szantaż emocjonalny to popularna metoda psychomanipulacji, która ma na celu osiągnięcie celu szantażysty. Jak go rozpoznać i się na niego uodpornić?

Czytaj więcej

"Powiedz swojej mamie, żeby się uspokoiła", czyli o triangulacji w rodzinie i w związku

Bywa, że w problemy dwóch osób z rodziny włączana jest trzecia. Taka sytuacja w psychologii nazywana jest mianem triangulacji. Opowiemy o niej na przykładach.  

Czytaj więcej