Teoria poliwagalna wyjaśni Ci, jak Twój organizm wykrywa niebezpieczeństwo i niebezpiecznych dla Ciebie ludzi
Redakcja Lumine

Teoria poliwagalna w świetny sposób tłumaczy, w jaki sposób ludzi organizm intuicyjnie odbiera niebezpieczne dla siebie znaki.

Kojarzysz ten moment, gdy w Twojej paczce pojawia się nowa osoba i choć Twoi przyjaciele są nią ewidentnie zachwyceni, Twoja intuicja podpowiada, że coś jest nie tak? A może wielokrotnie wszedłeś w swoim życiu w toksyczny związek i próbujesz odgadnąć, jak to się dzieje, że ciągnie Cię właśnie do takich typów? Teoria poliwagalna tłumaczy wszelkie intuicyjne ludzkie zachowania.

Czym jest teoria poliwagalna?

Termin i badania nad teorią poliwagalną zawdzięczamy doktorowi Stephenowi Porgesowi, to właśnie on postawił tezę, że ludzie nieświadomie interpretują oznaki niebezpieczeństwa ze swojego otoczenia. Wyjaśnia tym wiele intuicyjnych zachowań. Przykładowo jesteś w stanie przywołać w pamięci sytuację, w której czułeś się zagrożony, choć nie byłeś w stanie namierzyć w swoim otoczeniu jakiegokolwiek powodu do odczuwania takich a nie innych doświadczeń. Mózg nieustannie interpretuje wszystkie płynące do niego bodźce i wpływają one na Twoje samopoczucie. Właśnie tak rodzi się intuicja co do tego, komu można zaufać a komu nie.

Zobacz: Prosty sposób na zmienienie swoich zachowań - na czym polega Racjonalna Terapia Zachowań (RTZ)?

Czym jest teoria poliwagalna?

Doktor Stephen Porges opisał proces rozpoznawania znaków ostrzegawczych przez obwody nerwowe. Proces ten, zwany neurocepcją, powoduje, że skanujesz swoje otoczenie w celu wykrywania niebezpieczeństwa. Dzieje się to w kompletnie nieświadomy sposób i zachodzi w autonomicznym układzie nerwowym - podobnie jak oddychanie. Jest to wrodzona zdolność ludzkiego organizmu - od narodzin obserwuje on i odpowiada na to, co zachodzi w jego otoczeniu i dlatego niemowlęta reagują na bliskość z rodzicami lub jej brak.

Poziomy reakcji w teorii poliwagalnej

Poziomy reakcji w teorii poliwagalnej

Doktor Porges opisał trzy etapy ewolucyjne, które wyjaśniają, jak w organizmie kształtują się reakcje na dany bodziec.

Unieruchomienie - bodziec dociera do nerwu błędnego. Jego grzbietowa część reaguje na skrajne zagrożenie unieruchomieniem. Mówmy zatem o czymś w rodzaju zamrożenia.

Mobilizacja - jest odpowiedzią ze współczulnego układu nerwowego, który pozwala na walkę z zagrożeniem.

Zaangażowanie społeczne - tutaj działa brzuszna część dolnego nerwu i pozwala na odczuwanie spokoju i bezpieczeństwa dzięki więziom społęcznym.

Zobacz: Drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa - pomoże Ci uniknąć pesymistycznego nakręcania się

Teoria poliwagalna wyjaśni Ci, jak Twój organizm wykrywa niebezpieczeństwo i niebezpiecznych dla Ciebie ludzi

Jak teorię poliwagalną można dostrzec w swoim życiu? Przykładowo, jeśli doświadczyłeś kiedyś sytuacji dla siebie niewygodnej i niebezpiecznej i znajdziesz się w podobnych okolicznościach, będziesz o wiele bardziej wrażliwszy na działające na Ciebie bodźce. Oczywiście reakcje są różne, w zależności od skali niebezpieczeństwa - nowa osoba w paczce znajomych może uruchomić Ci skojarzenia z kimś, kto Cię kiedyś skrzywdził. Reakcja może być widoczna poprzez Twoją mimikę czy ton głosu. Reagować może również Twoje ciało np. sztywnym ułożeniem rąk czy spleceniem dłoni na piersiach.

Warto wsłuchiwać się w napływające z organizmu sygnały - jeśli czujesz napięcie i zagrożenie, zmienia się Twój wyraz twarzy i ton głosu, możliwe, że Twoje ciało wysyła Ci sygnały, że ktoś, kto znalazł się w Twoim otoczeniu nieświadomie interpretowany jest przez Ciebie jako zagrożenie.


Zdjęcia:

Photo by Jacek Dylag on Unsplash

Photo by Kevin Hendersen on Unsplash

Photo by Eutah Mizushima on Unsplash

Photo by Denys Nevozhai on Unsplash


Zobacz również:

Porównywanie się do innych - szkodzi czy pomaga?

Porównywanie się do innych jest w zasadzie nieodłącznym elementem naszego życia. Skąd wziął się ten mechanizm psychologiczny i czy szkodzi bardziej niż pomaga?

Czytaj więcej

Skąd bierze się pewność siebie i jak ją nabyć?

Pewność siebie, czyli poczucie własnej wartości i własnych kompetencji czyni życie zawodowe i prywatne łatwiejszym. Jednak nie każdy nabył tę cechę. Czy można temu zaradzić?

Czytaj więcej

Nie bądź jak gotująca się żaba i w porę powiedz DOŚĆ toksycznej sytuacji

Syndromem gotującej się żaby w psychologii nazywa się stan, w którym jednostka zużywa całą swoją energię, by dostosować się do sytuacji. Niestety, później nie ma już siły, by z niej uciec.

Czytaj więcej