Jakie są style atrybucji i w jaki sposób wpływają na Twoje samopoczucie?

Tę samą sytuację, można interpretować na milion sposób. Jaką rolę odgrywają w tym style atrybucji?

Kiedy Joanna zdała kolejny egzamin na medycynie na 5 pomyślała sobie, że dla tej chwili warto było zrezygnować na miesiąc z życia towarzyskiego, wszak czas ten przeznaczyła na naukę i nie miała złudzeń, że jest to zasługa tylko i wyłącznie jej ciężkiej pracy. Tymczasem jej koleżanka ze studiów, Kasia, której poszło nieco gorzej, uznała, że choć pytania były proste, Asia, jak zawsze miała farta, gdy ona sama miała pecha. Dlaczego ta sama sytuacja może być postrzegana na tyle sposobów, ile jest jej uczestników i świadków? Na to pytanie odpowiadają style atrybucji.

Jakie są style atrybucji?

O tym, czym jest teoria atrybucji pisaliśmy już wcześniej, na potrzeby niniejszego wpisu zaznaczmy, że rozmawiamy o sposobie, w jaki każdy z nas interpretuje zachowanie swoje oraz innych. Wedle jej twórcy Fritza Heidera przejawiamy jedną z dwóch tendencji do przypisywania źródeł zachowań:

- wewnętrzne odnoszące się do osobowości, inteligencji oraz motywacji;

- zewnętrzne skupione na szczęściu czy kontekście sytuacyjnym np. szczęście.

Dlaczego teoria atrybucji i jej style są takie ważne w naszym życiu? Sposób interpretowania danej sytuacji determinuje emocje, a te z kolei bezpośrednio warunkują zachowania. Style myślenia rozwijamy od pierwszych dni życia i stają się one jego integralną częścią. Wpływają na wszelkie zawierane relacje i wydarzenia, których jesteśmy uczestnikami.

Przejdźmy teraz do rodzajów stylów atrybucji, są one właściwie odpowiedzią na pytanie, dlaczego widzimy rzeczy w taki, a nie inny sposób, wówczas pojawiają się następujące wymiary:

- czas, czyli postawienie sobie pytania, czy to, co się wydarzyło, to coś powtarzalnego czy incydent, czy sytuacja może się powtórzyć, czy była jednostkowa np. jedna osoba, która nie dostanie pracy może stwierdzić, że nie dostanie jej nigdy lub się nie poddawać i ciągle wysyłać CV;

- sytuacja to wymiar, który mówi o tym, czy wydarzenie jest specyficzne czy powinno się je odnieść do szerszego kontekstu. Przykładowo, ktoś kto nie zda egzaminu stwierdzi, że nie ma studenta bez poprawki, a druga może dojść do wniosku, ze studia to był dla niej za ambitny krok;

- przyczyna mówi o tym, czy źródło wydarzenia jest umiejscawiane w sobie czy na zewnątrz. Jeśli ktoś zostanie zwolniony z pracy za poniżanie pracowników, może zacząć rozważać swoje zachowanie i być może wpadnie na trop narcystycznych zaburzeń osobowości albo uzna, że szef się na nim nie poznał.

Jakie są style atrybucji?

Jakie znaczenie mają style atrybucji?

Jako że interpretacja sytuacji wpływa na zachowanie jej uczestnika, styl atrybucji ma ogromne znaczenie, bowiem może przeświadczyć o tym, czy ktoś rzuci studia czy się na nich utrzyma. Studia tutaj to tylko przykład, bowiem każdy człowiek dokonuje ogromnej ilości wyborów, a są one podyktowane również sposobem jego interpretacji rzeczywistości. Styl atrybucji ma znaczenie zawsze, gdy mówi się o sukcesie jednostki. Jeśli osoba ma wewnętrzne umiejscowienie kontroli i uważa, że ma wpływ na wydarzenia, w których bierze udział, zwykle ma też wyższą samoocenę i reaguje spokojniej na sytuacje losowe, a do wyzwań podchodzi z optymizmem. Z kolei jeśli ktoś interpretuje wydarzenia jako specyficzne i powodowane czynnikami przypadkowymi, zaczyna twierdzić, że nie ma wpływu na swój los. Idąc tym tropem, styl atrybucji ma ogromny wpływ na interpretacje porażek, obwinianie innych, motywowanie siebie, wyciąganie nauki z błędów oraz ogólną chęć do wprowadzania w swoim życiu zmian.

Jakie znaczenie mają style atrybucji?

Jak zmienić style atrybucji?

Skoro style atrybucji to coś, co rozwijane jest od pierwszych dni życia, a więc zakorzenione jest w człowieku od dziecka, czy można je zmienić? Oczywiście, że tak, tym bardziej, jeśli jest się już świadomy znaczenia, jakie odgrywają w życiu. Jeśli osoba ma wewnętrzne umiejscowienie kontroli, bierze na siebie odpowiedzialność zarówno za pozytywne, jak i negatywne okoliczności, co sprawia, że rozwija się u niej schemat nadmiernej kontroli, z kolei przy umiejscowieniu kontroli zewnątrz pojawia się skłonność do myślenia, że nie ma wpływu na swój los i wówczas staje się bierna i żyje w poczuciu beznadziei. Nie ma tutaj idealnego stylu atrybucji, zarówno nad jednym i drugim należy pracować, a pomocne będą ćwiczenia pozwalające rozpoznać zniekształcenia rzeczywistości.

Jak zmienić style atrybucji?


Zdjęcia:

Photo by Edge2Edge Media on Unsplash

Photo by Shane Stagner on Unsplash

Photo by Melanie LeDuc on Unsplash

Photo by Tolga Ulkan on Unsplash

blog
Zobacz również