Jakie strategie obronne stosuje Twoje wewnętrzne dziecko?
Redakcja Lumine

Jakie strategie obronne stosuje Twoje wewnętrzne dziecko, żeby nie dopuścić do jego zranienia?

W sytuacjach napięcia uruchamiasz swoje mechanizmy obronne, które służą temu, by Twoje ego nie ucierpiało (stąd dowiesz się, jak poznać własne mechanizmy obronne). Mają one chronić Twoje wewnętrzne dziecko przed kolejnym zranieniem. Problem w tym, że to, co ono czuje to tylko efekt uboczny wychowania i to, co Ci podpowiada nie ma nic wspólnego z Twoją rzeczywistą oceną samego siebie, dlatego tak ważne jest by strategie, które odpalają się, by bronić Twoje negatywne schematy myślowe w porę rozpoznać i je zatrzymać, bo to one są przyczyną Twoich problemów i napędzają konflikty.

Przykładowo: Ola uważa, że jest niewystarczająca dobra. Jej strategiami może być dążenie do perfekcji, albo utwierdzenie się w przekonaniu, że faktycznie do niczego się nie nadaje i dlatego podświadomie wiele rzeczy robi źle.

wyparcie

Wypieranie rzeczywistości

Odsuwanie od siebie nieprzyjemnych lub trudnych sytuacji jest podstawowym mechanizmem obronnym, bez niego nie moglibyśmy funkcjonować. Przykładowo, gdybyśmy w 2020 roku myśleli tylko o tym, że zaraz umrzemy na koronawirusa, dopadłaby nas depresja. Wyparcie może nas ochronić, ale jednocześnie zawęża pole widzenia np. jeśli ktoś wypiera smutne emocje albo wspomnienia. Wypieramy to, czego nie chcemy czuć, często są to właśnie te rzeczy, które należy przepracować.

Projekcja

Projekcja polega na postrzeganiu innych przez pryzmat swoich potrzeb i uczuć. Jeśli ktoś czuje się mało wartościowy, często przypisuje innym rolę dominujących. Bywa że na bliskich projektowane są także cechy osób znaczących z czyjegoś życia np. Marek, którego matka była dominująca przypisuje chęć rządzenia nim przez jego partnerkę Zosię, choć wcale nie ma ona takich zapędów. Kolejnym przykładem jest np. Ola, która ma tak niskie poczucie własnej wartości, że gdy spotyka Adriana zakłada, że patrzy on na nią z góry i zaczyna postrzegać siebie jako ofiarę, dlatego go odrzuca.

Perfekcjonizm

Jeśli ktoś wyniósł z dzieciństwa takie schematy myślowe jak "do niczego się nie nadaję" czy "jestem problemem", może rozwinąć się w nim strategia dążenia do perfekcji. Oczywiście wyrasta ona na niskiej samocenie. Takie osoby często pną się po szczeblach kariery zawodowej i zatracają w tym siebie, ciągle chcą więcej i lepiej. Tą strategię obronną widać także w nienagannym wyglądzie i chęci bycia pięknym. W skrajnych przypadkach może prowadzić to nawet do operacji plastycznych.

Nadmierne dopasowanie się

O dążeniu do harmonii wspominaliśmy przy opisie strategii obronnych osób o lękowym stylu przywiązania. W telegraficznym skrócie - w tej strategii obronnej chodzi o to, by spełniać oczekiwania innych oraz zaskarbiać sobie ich przychylność. Minusem tego mechanizmu niewątpliwie jest wypieranie własnych potrzeb oraz tłumienie agresji i niewypowiadanie własnego zdania w obawie przed tym, że zostanie się odtrąconym przez otoczenie.

pozostanie dzieckiem

Dążenie do władzy i kontroli

Dążenie do władzy i sprawowanie kontroli zostały opisane przy temacie strategii obronnych stosowanych przez osoby z unikającym stylem przywiązania. Osoby, które wyniosły z dzieciństwa negatywne schematy jak "Nie mogę się nikomu przeciwstawić" czy "Muszę mieć wszystko pod kontrolą" noszą w sobie lęk przed tym, że znajdą się w sytuacji, w której ktoś mógłby je zaatakować i pokonać, dlatego wolą wszystko trzymać w ryzach. Projektują na innych dominację, jednak nie dochodzi u nich do dopasowania, a do buntu, takie zachowanie prowadzi ich do przewagi w rozmowie.

Dążenie do kontroli wyrasta z kolei na takich negatywnych schematach jak "Nie jestem nic wart", "Jestem zdany na siebie". Kontrola daje poczucie bezpieczeństwa. Dziecko Cienia takich osób boi się i jest lękliwe. Ta strategia - jak każda inna - ma swoje plusy. Jednak jeśli ma formę kontrolowania bliskich, nadmiernego kontrolowania swojego wyglądu i obsesyjnej samodyscypliny, zaczyna być uciążliwa.

Krytyka i atak

Jeśli z dzieciństwa wyniosłeś schematy pokroju "Jestem nieważny" czy "Jestem słaby", możesz widzieć wrogów tam, gdzie ich nie ma. Zatem różne drobne uwagi od innych osób odbierasz jako atak i tym samym zareagujesz na nie urazą. W życiu codziennym będą to wszelkiego rodzaju kąśliwe uwagi i przytyki, które pojawiają się automatycznie tam, gdzie komunikat odbierany jest jako krytyka.

Pozostanie dzieckiem

Są osoby, które nie chcą dorosnąć i brać odpowiedzialności za swoje życie i decyzje, czują się zależni od innych i jest im z tym dobrze. Boją się, że podążenie własną ścieżką skończyłoby się dla nich rozczarowaniem i porażką, a przy schematach jak "Jestem słaby" i "Nie mogę nikogo rozczarować" mógłby to być niewyobrażalny cios. Łatwiej jest zatem robić to, czego chcą inni - rodzice czy partner.

Zakładanie masek

Ucieczka i wycofanie

W tę pułapkę wpada wielu z nas - mianowicie chodzi o przekonanie, że jeśli się czegoś boję i będę tego unikać, to również uniknę nieprzyjemnego uczucia towarzyszącemu konfrontacji z obiektem lęków. W przypadku negatywnych schematów myślowych obiekt lęków często bywa wyimaginowany jak choćby wspomniana wcześnie krytyka. Uciekanie jako mechanizm obronny przyjmuje wiele postaci - ucieczki w samotność, w pracę, w hobby, do innego miasta czy kraju - byleby tylko uniknąć konfrontacji ze swoim problemem.

Narcyzm

O narcyzmie pisaliśmy już przy okazji strategii obronnych osób o unikającym stylu przywiązania oraz w kontekście narcystycznego zaburzenia osobowości. Na potrzeby tego wpisu, przypomnijmy jedynie, że poczucie wyższości, bierze się z poczucia niższości. Dziecko Cienia narcyza czuje się bezwartościowe, dlatego taka osoba robi wszystko, by udowodnić sobie, że jest najlepsza i wyjątkowa. W tym celu sięga jednak po szkodliwe metody np. zyskuje punkcik dla siebie za każdym razem, gdy komuś dopiecze.

Zakładanie masek

Każdy z nas odgrywa jakąś rolę i zakłada maskę - jest to bardzo powszechna strategia obronna. Problem jeśli te maski nigdy nie są ściągane. Takie osoby tak bardzo boją się, że będąc autentyczne zostaną zaatakowane, że wolą wchodzić w akceptowane przez otoczenie role. Ukrywają więc swoje potrzeby i dopasowują się do oczekiwań innych. Np. osoba, która bardzo lubi jeść mięso, pod wpływem wegetariańskich znajomych przechodzi na wegetarianizm, ponieważ boi się, że w przeciwnym wypadku zostałaby odrzucona.


Zdjęcia:

Zobacz również:

Jak działają mechanizmy obronne ego?

Zauważyłeś, że potrafisz sam wytłumaczyć sobie problematyczną sytuację, w której się znalazłeś? Albo bardzo szybko zapominasz o przykrym doświadczeniu, które właśnie Cię spotkało? To wszystko zasługa lub wina mechanizmów obronnyc...

Czytaj więcej

Projekcja, czyli kiedy swoje uczucia i poglądy przypisujesz innym osobom

Projekcja jest jednym z niedojrzałych mechanizmów obronnych, które chronią ludzką świadomość przed zagrażającymi informacjami. Jak wygląda i na czym polega?

Czytaj więcej

Dlaczego student przed egzaminem sprząta mieszkanie i idzie na imprezę? Na czym polega samoutrudnianie?

Samoutrudnianie to mechanizm obronny, którego celem jest utrzymanie dobrego mniemania o sobie. W praktyce sprowadza się do sabotowania własnego sukcesu. Na czym dokładnie polega?  

Czytaj więcej