Jak powstają schematy?
Redakcja Lumine

Skąd biorą się schematy? I jaką rolę w ich tworzeniu się odgrywa temperament?

Jolę i Olę wychowała matka, ich ojciec był alkoholikiem, który pewnego dnia wszedł z domu i nigdy do niego nie wrócił. Obie mają lęk przed porzuceniem, jednak kiedy jedna jako dorosła kobieta kurczowo trzyma się toksycznego chłopaka, druga unika związków. Zawsze, kiedy dochodzi do momentu, że trzeba się zdeklarować albo wejść na kolejny etap (np. wspólne mieszkanie) rzuca partnerów. Dlaczego tak się dzieje?

Zidentyfikowałeś już u siebie aktywne schematy? Pora, żebyś dowiedział się skąd się biorą i w jakie wchodzą tryby. Pomoże Ci to w zrozumieniu, skąd biorą się u Ciebie różne stany emocjonalne, a zwłaszcza te destrukcyjne.

Jak powstają schematy?

Jak powstają schematy?

Schematy to wzory, które powstają w dzieciństwie, a w dorosłości wywołują emocje i przekonania dotyczące samego siebie, relacji z innymi i podejścia do świata. Kiedy się aktywują, Twoje zachowanie i myślenie ulega zniekształceniu. Dzieje się to zwykle w kłótni, w przypadku krytyki lub różnych związkowych i zawodowych sytuacjach.

Źródłem schematów są niezaspokojone potrzeby emocjonalne. W wyniku Twojego temperamentu powodują różne style radzenia sobie. Potrzeby emocjonalne można pogrupować w pięć obszarów i przypisać do nich poszczególne schematy. Wygląda to tak:

1. Bezpieczne przywiązanie (aktywne schematy rozłączenia i odrzucenia: opuszczenie i niestabilność więzi, nieufność i skrzywdzenie, deprywacja emocjonalna, wadliwość i wstyd, izolacja społeczna i wyobcowanie).

2. Autonomia, kompetencja i poczucie tożsamości (w schematach to obszar osłabionej autonomii i braku dokonań: zależność i niekompetencja, podatność na zranienie, uwikłanie emocjonalne, porażka).

3. Wolność wyrażania potrzeb i emocji (w schematach to obszar uszkodzonych granic: roszczeniowość i wielkościowość, niedostateczna samokontrola i samodyscyplina).

4. Spontaniczność i zabawa (w schematach to obszar nakierowania się na innych: podporządkowanie, samopoświęcenie, poszukiwanie akceptacji i uznania) .

5. Realistyczne granice i samokontrola (w schematach to obszar nadmiernej czujności i zahamowania: zahamowanie emocjonalne, nadmierne wymagania i krytycyzm oraz bezwzględna surowość).

Rola temperamentu w schematach

Rola temperamentu w schematach

Jeśli zgłębiłeś już temat schematów, pewnie zastanawiasz się, jak to się dzieje, że rodzeństwo – jak Ola i Jola - które były uczestnikami identycznych sytuacji, w dorosłym życiu reagują na ten sam schemat dwoma różnymi stylami. Jedna się mu poddaje, a druga go unika. Odpowiedzią na pytanie, dlaczego tak się dzieje jest temperament! To od niego będzie zależeć, jak zareagujesz na daną okoliczność. Dlatego ważne jest poznanie wymiarów temperamentu. Oto one:

labilny - stabilny

dystymiczny - optymistyczny

niespokojny - spokojny

obsesyjny - roztargniony

pasywny - agresywny

drażliwy - pogodny

nieśmiały - towarzyski

Jak powstają schematy?


Zdjęcia:

Photo by miro polca on Unsplash

Photo by Brett Jordan on Unsplash

Photo by Guillaume de Germain on Unsplash

Photo by Ty Williams on Unsplash


Zobacz również:

Jaka psychoterapia jest dla mnie odpowiednia? Rodzaje psychoterapii.

    Bez wątpienia decyzja o podjęciu psychoterapii należy do jednych z cięższych decyzji w życiu. Wstydzimy się, bo terapia postrzegana jest jako coś krępującego, o czym nie mówi się głośno. Coś dla ludzi z problemami wielkiego...

Czytaj więcej

Jaką terapię wybrać? Terapia Gestalt.

Rodzajów terapii jest wiele, a każda z nich ma inne założenia, techniki, odmienne cele oraz charakteryzuje się niejednakowym sposobem pracy z pacjentem. Wybór, która z nich jest najbardziej odpowiednia w ostateczności należy od n...

Czytaj więcej

Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?

Gdy świat rzuca nam kłody pod nogi, gdy już brakuje nam sił, by samemu radzić sobie z problemami potrzebujemy wsparcia. Zwykłe pogaduchy z przyjacielem lub rodziną nie pomagają. Właśnie wtedy decydujemy się na pomoc i decydujemy się na psychoterapię....

Czytaj więcej