Kiedy za bardzo żyjesz życiem innej osoby i tracisz swoje ja - czym jest schemat uwikłania?
Redakcja Lumine

Są osoby, które uważają, że one i partner to jedno. Oto schemat uwikłania emocjonalnego.

Michał w każdej rozmowie staje w opozycji do swojego rozmówcy, choć tak naprawdę wcale nie jest tak, że zawsze ma inne i to na dodatek przeciwstawne zdanie. Jego problemem jest schemat uwikłania emocjonalnego. W czym się on objawia i jak można się z niego wyrwać?

Na czym polega schemat uwikłania?

Pozostajemy w II obszarze schematów, który obrazuje, czym jest osłabiona autonomia i poczucie braku dokonań. Wcześniej opisaliśmy już schemat zależności i niekompetencji oraz podatności na zranienie i zachorowanie.

Schemat uwikłania emocjonalnego i nie w pełni rozwiniętego ja polega na nadmiernym angażowaniu się w relację z drugą osobą. Tacy ludzie nie widzą granicy między sobą, a partnerem albo kimś bliskim. Z pozoru taka relacja, w której dominuje pełne zrozumienie wydaje się być idealna, ale w tym przypadku dochodzi do przytłoczenia oraz ogromnego poczucia winy, gdy w końcu chce zrobić się coś dla siebie. Schemat nie w pełni rozwiniętego ja to brak wykształcenia się własnej tożsamości poprzez zbyt bliską więź z opiekunem. Takie osoby nie mają własnego zdania czy poglądów, a przejmują wszystkie te, które głosi osoba, z którą są emocjonalnie uwikłane. Z kolei bez niej doświadczają pustki i poczucia braku celu.

Na czym polega schemat uwikłania?

Skąd bierze się schemat uwikłania?

Schematy powstają w dzieciństwie i są efektem blokowania dziecka przez opiekuna wskutek ograniczania jego autonomii. Uwikłanie może rozwinąć się, gdy rodzic zbytnio ingeruje w życie potomka - kontroluje go i jest podejrzliwy. Swoje robi także autorytarny styl wychowania i stawianie dziecku wygórowanych wymagań. Schemat może się także rozwinąć w rodzinach dysfunkcyjnych, kiedy dziecko zmuszone jest do przejęcia roli partnera swojego opiekuna - tak często dzieje się w przypadku rodzin alkoholowych. Samotny rodzic, który zaczyna zwierzać się dziecku ze swoich problemów i marzeń również naraża je na ten schemat.

Skąd bierze się schemat uwikłania?

Jak rozpoznać schemat uwikłania?

W zależności od stylu radzenia sobie ze schematami, uwikłanie może przyjmować różną formę:

- poddając się schematowi osoba będzie utrzymywać nader silną i bliską więź z ważną dla siebie osobą np. może dzielić się absolutnie wszystkim z partnerem czy opiekunem. Może również bezrefleksyjnie przyjmować poglądy głoszone przez osoby dla niej znaczące (np. codzienne długie rozmowy z rodzicem i poczucie winy, jeśli chce zrobić się coś innego niż to, co proponuje partner);

- unikając go osoba będzie wręcz przesadnie niezależna i będzie stronić od relacji interpersonalnych, a także w obawie przed poczuciem odwdzięczenia się będzie unikać proszenia o pomoc (unikanie wchodzenia w związku i kontaktu z rodzicami);

- nadmiernie go kompensując jednostka będzie przeciwstawiać się każdej ważnej w swoim życiu osobie, by pokazać jej, że jest w stanie podejmować autonomiczne decyzje, choć tak naprawdę przeciwny pogląd będzie tu padać automatycznie, a z własnymi decyzjami mieć będzie niewiele wspólnego (np. szukanie wiecznych zaczepek i kłótliwość).

Jak rozpoznać schemat uwikłania?

Jak uwolnić się od schematu uwikłania?

Schemat uwikłania bardzo poważnie utrudnia nawiązywanie relacji z ludźmi. Obarcza człowieka poczuciem winy i ogranicza jego rozwój. By się go pozbyć, najpierw trzeba zacząć go zauważać. Tutaj przydatna będzie analiza kilku kwestii: czy czujesz potrzebę dzielenia się z bliską osobą wszystkimi szczegółami ze swojego życia (z dzieckiem lub partnerem), czy często myślisz o jego reakcji na Twoje zachowanie? Czy masz wrażenie, że często mówisz coś na przekór rozmówcy?

Jeśli wiesz, że schemat uwikłania jest Twoim schematem, pomyśl w relacje z kim jesteś uwikłany - czy to partner, a może rodzic. By wyjść z pułapki, musisz odnaleźć granicę między sobą, a drugą osobą. Dlatego musisz wiedzieć, co was dzieli, a co łączy. Teraz musisz zacząć pielęgnować wszystkie sprawiające Ci przyjemność aktywności, by wzmocnić swoje ja.



Zobacz również:

Jaka psychoterapia jest dla mnie odpowiednia? Rodzaje psychoterapii.

    Bez wątpienia decyzja o podjęciu psychoterapii należy do jednych z cięższych decyzji w życiu. Wstydzimy się, bo terapia postrzegana jest jako coś krępującego, o czym nie mówi się głośno. Coś dla ludzi z problemami wielkiego...

Czytaj więcej

Jaką terapię wybrać? Terapia Gestalt.

Rodzajów terapii jest wiele, a każda z nich ma inne założenia, techniki, odmienne cele oraz charakteryzuje się niejednakowym sposobem pracy z pacjentem. Wybór, która z nich jest najbardziej odpowiednia w ostateczności należy od n...

Czytaj więcej

Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?

Gdy świat rzuca nam kłody pod nogi, gdy już brakuje nam sił, by samemu radzić sobie z problemami potrzebujemy wsparcia. Zwykłe pogaduchy z przyjacielem lub rodziną nie pomagają. Właśnie wtedy decydujemy się na pomoc i decydujemy się na psychoterapię....

Czytaj więcej