Projekcja, czyli kiedy swoje uczucia i poglądy przypisujesz innym osobom
Redakcja Lumine

Projekcja jest jednym z niedojrzałych mechanizmów obronnych, które chronią ludzką świadomość przed zagrażającymi informacjami. Jak wygląda i na czym polega?

Osoby z niską samooceną dysponują niemałym arsenałem broni, która pomaga im niedostrzegać własnych emocji i uczuć, co pozwala im na tłumaczenie własnych niepowodzeń. Jednym z mechanizmów obronnych po które sięgają, jest projekcja. Polega ona na przypisywaniu innym swoich uczuć, zachowań i emocji. Ojcem projekcji jest Zygmunt Freud i o ile wiele jego teorii jest negowanych i podważanych przez współczesnych terapeutów, wszyscy wydają się być zgodni, jeśli chodzi o wspomniany mechanizm obronny.

Projekcja - co to jest?

Słowo projekcja wywodzi się od łacińskiego "proiacere", które oznacza wyrzucać przez siebie. Jest to trafne określenie tego mechanizmu obronnego, który sprowadza się do przypisania innym osobom własnych cech, zachowań czy poglądów, które w rzeczywistości dotyczą nas samych.

Przykład? Wyobraźmy sobie sytuację w korporacji. Obok siebie siedzą dwie dziewczyny - Jola i Ola. Jola niedawno dostała awans. Od tego momentu jej relacje z Olą są coraz gorsze. Koleżanka nie odzywa się do niej, nie proponuje spotkań i zaczęła oczerniać ją przy innych osobach. Na przerwie mówiła do Agnieszki, że Joli brakuje kompetencji i doszła po trupach do celu. Tak naprawdę Ola jest zazdrosna o sukces koleżanki, jednak nie widzi problemu w swojej niskiej samoocenie, a żeby nie skonfrontować się z własnymi słabościami, przypisuje swoje cechy innej osobie.

Projekcja sprowadza się zatem do przelania na drugą osobę wszystkich tych cech, z którymi nie chcemy się utożsamiać. Zwykle widać to w sytuacjach stresowych i konfliktowych.

Zobacz: Jak poznać, że Twój partner jest niedojrzały emocjonalnie?

projekcja psychologia

Projekcja - skąd się bierze?

Skąd bierze się mechanizm projekcji? Cóż, pewnie nieobce jest Ci stwierdzenie, że lepiej przypisać negatywne cechy innemu człowiekowi niż dostrzec je u siebie samego. Taki zabieg pozwala na uniknięcie frustracji. Projekcja pomaga skupić się na innych osobach - partnerze, rodzinie czy znajomych przy jednoczesnym uciekaniu od pracy nad sobą.

projekcja co to

Projekcja - rodzaje

David S. Holmes, autor koncepcji projekcji jako mechanizmu obronnego, wyróżnił jej cztery rodzaje:

Projekcja podobieństwa odnosi się do przypisywania drugiej osobie własnej nieuświadomionej, negatywnej cechy np. hipokryzji, zazdrości czy agresji.

Projekcja atrybutywna to projekcja własnej, ale świadomej cechy. Stosująca ją osoba przypisuje innym swoje intencje, które zna z autopsji.

Projekcja panglosowsko-kasandryjska to przeniesienie na innych nieposiadanej cechy. Osoby, które stosują ten mechanizm mają pozytywne uczucia względem świata, ale spostrzegają go w negatywnych barwach.

Projekcja komplementarna to projekcja cechy nieposiadanej przez siebie samego, ale przy świadomości innej swojej właściwości, która doprowadziła do tego rodzaju mechanizmu obronnego.

projekcja skąd się bierze

Projekcja - jak ją rozpoznać?

Rozpoznanie własnej projekcji nie jest zadaniem niemożliwym, ale nie należy też do najłatwiejszych. By być świadomym stosowania tego mechanizmu obronnego, należy rozpocząć pracę nad sobą, zwykle odbywa się to we współpracy z psychoterapeutą. Pacjent dostaje za zadanie obserwacje swoich reakcji i zachowań w sytuacjach konfliktowych i trudnych. Później są one analizowane ze specjalistą, który wyjaśnia, gdzie są źródła projekcji, pomaga rozpoznać sytuacje, w których może ona zostać zastosowana i tym samym pomaga ją powstrzymać.

Praca nad sobą pozwala nam poznać, co tkwi w naszej nieświadomości, a przepracowanie drzemiących w niej cech i wydarzeń jest niezbędne w procesie stawania się dojrzałym człowiekiem (uwaga, dojrzałość emocjonalna nie ma absolutnie nic wspólnego z wiekiem). Pozwala na poradzenie sobie z własnymi słabościami i na podjęcie nowych wyzwań. W wielu przypadkach jest to uwolnienie się od słyszanego w dzieciństwie hasła: "Do niczego się nie nadajesz" i początek zastąpienia niskiej samooceny, tą adekwatną.

projekcja jak rozpoznać


Zdjęcia:

Photo by James Barr on Unsplash

Photo by Pim Chu on Unsplash

Photo by Isi Parente on Unsplash

Photo by Emily Valletta on Unsplash

Photo by Keagan Henman on Unsplash


Zobacz również:

Jak działają mechanizmy obronne ego?

Zauważyłeś, że potrafisz sam wytłumaczyć sobie problematyczną sytuację, w której się znalazłeś? Albo bardzo szybko zapominasz o przykrym doświadczeniu, które właśnie Cię spotkało? To wszystko zasługa lub wina mechanizmów obronnyc...

Czytaj więcej

Projekcja, czyli kiedy swoje uczucia i poglądy przypisujesz innym osobom

Projekcja jest jednym z niedojrzałych mechanizmów obronnych, które chronią ludzką świadomość przed zagrażającymi informacjami. Jak wygląda i na czym polega?

Czytaj więcej

Dlaczego student przed egzaminem sprząta mieszkanie i idzie na imprezę? Na czym polega samoutrudnianie?

Samoutrudnianie to mechanizm obronny, którego celem jest utrzymanie dobrego mniemania o sobie. W praktyce sprowadza się do sabotowania własnego sukcesu. Na czym dokładnie polega?  

Czytaj więcej