Czym są procesy poznawcze? Jak je dzielimy?
Redakcja Lumine

Czym są procesy poznawcze zwane również funkcjami poznawczymi? Jak ważną rolę pełnią w naszym życiu i jak można je podzielić?

Odbieranie i przetwarzanie informacji dopływających do naszego mózgu ze świata zewnętrznego jest możliwe dzięki tzw. funkcjom poznawczym, czyli uwadze, percepcji, pamięci czy myśleniu. Oczywiście ten krótki wstęp nie opisuje wszystkich funkcji poznawczych, ale do tego przejdziemy za chwilkę. W niniejszym artykule chcemy przybliżyć Ci, czym są procesy poznawcze oraz jak rysuje się ich podział oraz zaczniemy temat ich zaburzeń. Z kolei w kolejnych publikacjach wyjaśnimy, jak wygląda ich rehabilitacja (niezbędna przy chorobie Alzheimera czy udarach mózgu) oraz poruszymy temat ich profilaktyki. Zacznijmy jednak od odrobiny teorii.

Procesy poznawcze - czym są funkcje poznawcze?

Funkcje poznawcze to procesy umożliwiające przetwarzanie przez układ nerwowy informacji o otoczeniu oraz reakcji na nie z pomocą zachowania. Procesami poznawczymi zajmuje się kognitywistyka oraz psychologia poznawcza. Można powiedzieć, że funkcje poznawcze polegają na odbieraniu, przetwarzaniu, interpretowaniu oraz przechowywaniu informacji.

Zobacz: Na czym polega demencja? Objawy, przyczyny i leczenie zespołu otępiennego

procesy poznawcze

Podział procesów poznawczych

Procesy poznawcze doczekały się różnych podziałów. Posłużmy się tym najpopularniejszym. Zatem do funkcji poznawczych możemy zaliczyć:

- percepcję, która służy do odbierania informacji z otoczenia,

- uwagę, z pomocą której można selekcjonować informacje z otoczenia,

- pamięć służącą do przechowywania danych,

- myślenie niezbędne do tworzenia modelu rzeczywistości,

- język umożliwiający porozumiewanie się z innymi osobami,

- funkcje wykonawcze, czyli inicjowanie reakcji organizmu,

- funkcje ekspresyjne jak mówienie, pisanie, gesty itd.

funkcje poznawcze

Zaburzenia funkcji poznawczych

Każda z wyżej wymienionych funkcji poznawczych może nie działać w sposób prawidłowy. Zaburzenia pamięci można podzielić na ilościowe (amnezja, hiperamnezja) oraz jakościowe (konfabulacje). Problemy z uwagą to nic innego niż trudność w jej skupieniu. W obrębie percepcji możemy mówić o iluzjach i omamach z kolei zaburzenia myślenia dzieli się na zaburzenia toku myślenia (mutyzm), treści myślenia (obsesje ,urojenia) i logiki myślenia.

Przyczynami zaburzeń mogą być problemy natury psychicznej, jak ma to miejsce w depresji i zespołach urojeniowych, choroby neurologiczne jak Alzheimer i zespół otępienny czy nowotwory zlokalizowane w ośrodkowym układzie nerwowym. Problemy w prawidłowym działaniu procesów poznawczych mogą powodować również urazy głowy, zażywanie substancji psychoaktywnych czy traumatyczne przeżycia.

Możemy również mówić o łagodnych zaburzeniach poznawczych, dotyczą one najczęściej jednej z funkcji np. pamięci. Nie idą zwykle w parze z utrudnieniem codziennego funkcjonowania. Zazwyczaj dotykają one 15-30% osób po 60. roku życia, dlatego tak ważne są ćwiczenia prewencyjne, które przedstawimy w kolejnym artykule.

procesy poznawcze podział


Zdjęcia:

Photo by Ümit Bulut on Unsplash

Photo by Laurenz Kleinheider on Unsplash

Photo by Cristofer Jeschke on Unsplash

Photo by Ben White on Unsplash


Zobacz również:

Ślepota pozauwagowa, czyli dlaczego czasem nie widzisz rzeczy, które masz przed nosem?

Ślepota pozauwagowa to zjawisko, przez które człowiek nie dostrzega rzeczy, które znajdują się w polu jego widzenia. Jakie są jego konsekwencje?

Czytaj więcej

Czym są procesy poznawcze? Jak je dzielimy?

Czym są procesy poznawcze zwane również funkcjami poznawczymi? Jak ważną rolę pełnią w naszym życiu i jak można je podzielić?

Czytaj więcej

Jak ćwiczyć funkcje poznawcze w warunkach domowych?

Zaburzenie funkcji poznawczych wywołane chorobami, uszkodzeniami czy po prostu wiekiem wymaga ćwiczenia - nie tylko tego szpitalnego pod okiem specjalistów, ale i później w domu. Jakie ćwiczenia można wykonywać?

Czytaj więcej