Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?
Redakcja Lumine

Gdy świat rzuca nam kłody pod nogi, gdy już brakuje nam sił, by samemu radzić sobie z problemami potrzebujemy wsparcia. Zwykłe pogaduchy z przyjacielem lub rodziną nie pomagają. Właśnie wtedy decydujemy się na pomoc i decydujemy się na psychoterapię. Możemy na nią trafić po diagnozie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, zaburzeń lękowych, mocnych fobii, które izolują nas od świata, czy obniżonego nastroju wynikającego z depresji. Jest wiele dróg, które prowadzą nas do gabinetu psychoterapeuty, ale każda ma swój cel i by go osiągnąć pragniemy trafić w dobre ręce. 
Decyzja o psychoterapii wymaga odwagi, musimy przyznać się przed samym sobą, że mamy problem z którym nie potrafimy sobie sami poradzić i potrzebujemy pomocy. A także, opowiedzieć o nim wszystko obcemu człowiekowi. Boimy się że zostaniemy ocenieni, potępieni, skrytykowani. Boimy się także, że musimy zaufać obcej osobie i opowiadać o najskrytszych, najintymniejszych tajemnicach i szczegółach naszego życia. Psychoterapia to nie lada wyzwanie, ciężka praca i nie zawsze przyjemne odczucia. Wiec, jak wybrać powiernika, który z nami przebrnie przez te ciężkie chwile? Na co zwrócić uwagę wybierając psychoterapeutę?

 

Wybór nurtu psychoterapeutycznego

Zacząć trzeba od wybrania rodzaju psychoterapii. Bo, nie każda nadaje się do pracy dla wszystkich zaburzeń, lub nie będzie nam odpowiadać jej prowadzenie, czy podejście do nas samych. O nurtach w  psychoterapii piszemy w artykułach z działu Terapia na naszej stronie : https://lumine.me/blog/terapia
Różnią się one miedzy sobą podejściem do pacjenta, oraz sposobem rozumienia problemów z jakim zgłaszamy się do psychoterapeuty. A także, stosowanymi metodami i narzędziami terapeutycznymi, czasem trwania terapii, jak i częstotliwością spotkań. W niektórych nurtach psychoterapeuta będzie prowadził aktywny dialog z nami, będzie dopytywał o przyczyny i źródła zachowań, lub będzie zupełnie milczący. Różnice w wyborze dotyczą, także skuteczności w leczeniu konkretnych zaburzeń. Niektóre nurty psychoterapeutyczne należą do tak zwanych Evidence- Based Medicine czyli medycyna oparta na danych naukowych, a inne nie. Dlatego warto poświecić czas i zastanowić się nad wyborem nurtu, w którym chcemy pracować nad sobą i swoimi problemami.


Gdzie i jak szukać psychoterapeuty?

Tu możliwości jest kilka. Ostatnio bardzo modny internet wraz z wyszukiwarką, kieruje nas na strony i rankingi gdy tylko wpiszemy słowa „psychoterapia”, „ dobry psychoterapeuta”, „psychoterapeuta z doświadczeniem”. No i pojawia się cała lista linków do stron i gabinetów. Szukając w internecie, by znaleźć kompetentną pomoc, kierujmy się opiniami dotyczącymi  placówek świadczących pomoc psychologiczną, oraz ośrodków. Kiedy opinie dotyczą zespołu łatwiej zobaczyć można, że wszystko prawidłowo funkcjonuje. 
Często kierujemy się poradą znajomego lub przyjaciół, którzy korzystali z psychoterapii i chwalą swojego terapeutę.  Jednak jest tu małe „ale” - psychoterapeuta nie powinien przyjąć do terapii osoby bardzo blisko ze sobą powiązanych. Jest to związane z przestrzeganiem zasady psychoterapii, gdzie terapeuta  odbiera świat pacjenta w oparciu o jego punkt widzenia i emocji, a osoba bliska może stanowić poniekąd zakłócenie w takim procesie.
Najbardziej polecaną i godną uwagi drogą w szukaniu dobrego psychoterapeuty jest rekomendacja przez innego specjalistę. Najczęściej, są to lekarze psychiatrzy, lekarze rodzinni lub inni psychoterapeuci. Bo, widząc zdecydowaną poprawę u swoich pacjentów, korzystających z terapii u polecanego psychoterapeuty z czystym sumieniem polecają i rekomendują daną osobę.
Oczywiście pojawia się pytanie, czy dobry psychoterapeuta to tylko prywatnie, czy terapia refundowana przez NFZ. Różnica zasadniczo jest w odpłatności, bo NFZ zapłaci za nasze sesje, jednak należy liczyć się z bardzo długim okresem oczekiwania na przyjęcie, czasem do dwóch lat. Natomiast wizyta w prywatnym gabinecie to koszt od 100 złotych do 150 złotych, za 50 minutowa sesję. W obu przypadkach możemy trafić do dobrych specjalistów.

Po czym poznać kompetentnego psychoterapeutę?

Wykształcenie i przygotowanie do zawodu

W Polsce nie ma jeszcze określonej ustawy regulującej zawód psychoterapeuty. Przy wyborze kierujmy się informacją czy psychoterapeuta do którego przyszliśmy jest przygotowany do swojego zawodu i posiada kompetencje do prowadzenia psychoterapii. Czyli, czy jest po ukończeniu studiów(niekoniecznie psychologicznych) przeszedł specjalistyczne, minimum czteroletnie kształcenie w zawodzie psychoterapeuty, otrzymał certyfikat psychoterapeuty, należy  do stowarzyszenia psychoterapeutycznego zgodnego z jego nurtem w którym pracuje, oraz poddaje się regularnie superwizji. Odbył staż odpowiednią ilośc godzin staży w ośrodkach klinicznych. To podstawa! Jeżeli dodatkowo, uczestniczy w kursach, konferencjach i pogłębia swoją wiedzę trafiliśmy na odpowiednią osobę.  Gdy zadając pytanie o wykształcenie i kwalifikacje psychoterapeuta unika odpowiedzi, jest to niepokojący znak i należy zastanowić się nad terapią. Oczywiście posiadanie certyfikatów i szkoleń nie daje nam gwarancji bezpieczeństwa i rzetelności prowadzenia terapii. Ważne jest również to, czy psychoterapeuta nie łamie podstawowych zasad prowadzenia psychoterapii. Czyli, czy przestrzega zasad Kodeksu Etycznego, który stanowi zbiór norm postępowania. Kodeks Etyki Zawodowej Psychoterapeuty, bo o nim tu mowa, służy do ochrony pacjenta jak i samego terapeuty oznaczając zasady działania oraz wzajemnych norm obowiązujących w psychoterapii. Każdy z nurtów psychoterapeutycznym ma swój kodeks, jednak podstawowe punkty są podobne, A cel jeden – pomoc i wsparcie pacjenta.

Tajemnica  zawodowa

Psychoterapeuta zachowuje zasadę dyskrecji i całkowitej tajemnicy dotyczącej terapii. Ma chronić tożsamość pacjenta a także przebieg psychoterapii. Nikomu nie może zdradzić tych danych, nawet jeśli o to pyta małżonek, siostra, czy inna bardzo bliska osoba. Zasada poufności obowiązuje nawet po śmierci pacjenta. Wyjątkiem będzie okoliczność, gdy zagrożone jest nasze życie i zdrowie ,lub innej osoby.

Cele i kierunek psychoterapii

Na pierwszych spotkaniach, dobry psychoterapeuta, ustala z nami cele nad którymi chcemy pracować.  Określa się poziom motywacji. Niczego nie narzuca, cele i motywacja ma wynikać z naszej chęci zmiany. Podczas kolejnych sesji te ustalenia mogą zostać zmieniane w wyniku pracy i efektów terapii. Często poruszany jest problem ewentualnego wsparcia lekami przeciwdepresyjnymi.
Jasno określa z nami zasady spotkań, oraz współpracy takie jak częstotliwość spotkań, godziny, czy   koszt sesji. Teraz możemy dopytać o rodzaj metod stosownych w danym nurcie oraz przebieg terapii.

Relacja psychoterapeuta-pacjent

Ważnym elementem psychoterapii jak i wyznacznikiem jej skuteczności jest relacja psychoterapeuta-pacjent. Doświadczony terapeuta, tworzy atmosferę zaufania i bezpieczeństwa. Jest osobą empatyczną i autentyczną. Daje nam poczucie zrozumienia i wsparcia emocjonalnego. Słucha uważnie, nie ocenia i nie krytykuje. Nie udziela rad, jak często nam się zdaje, a kieruje nas na szukanie rozwiązania problemu, zrozumienia siebie i swoich potrzeb. Okazuje nam szacunek. Terapia to nasz czas nie ma tu miejsca na opowieści o prywatnym życiu terapeuty, to terapeuta nas słucha a my pracujemy nad sobą. Daje nam możliwość wyboru nad tym, nad czym chcemy pracować i czas do przemysleń, nie naciska, daje nam czas na przemyślenia, wspiera. Podczas terapii powinniśmy czuć się bezpiecznie i swobodnie, mamy czuć się zrozumiani i akceptowani, oraz wiedzieć,  że możemy o wszystkim powiedzieć i poruszać nawet najbardziej schowane w nas tematy. Bardzo ważne jest, by terapeuta nie narzucał nam swoich poglądów, idei, wiary.

Nie przekracza granic terapeutycznych

O ile powyższe stwierdzenia budują niepowtarzalna więź miedzy psychoterapeutą a pacjentem ma ona służyć tylko do pracy. Nie jest to rodzaj koleżeńskiej, czy  przyjacielskiej relacji. Terapeuta nie może uczestniczyć w realnym życiu z pacjentem, w żadnej płaszczyźnie życia: biznesowej, koleżeńskiej czy erotycznej. Jest to zakazane.  Relacja pomiędzy terapeutą a pacjentem kończy  się wraz z zakończeniem terapii. 

Skuteczność terapii

Najważniejszym i najistotniejszym wyznacznikiem tego czy trafiliśmy na właściwą osobę, jaką jest nasz psychoterapeuta, jest efekt jaki osiągamy. Jeżeli podczas sesji czujemy się dobrze. Mamy uczucie, że jesteśmy akceptowani, szanowani, zrozumiani i taki kontakt daje nam nadzieję na zmianę na lepsze, oraz widzimy realnie pozytywne zmiany w naszym funkcjonowaniu. To  jest potwierdzeniem prowadzonej profesjonalnie psychoterapii, oraz naszej pracy nad sobą. Terapia to wyboista droga. Czasem jest dobrze, ale są też i ciężkie momenty, chwile zwątpienia. Bo im trudniejsza praca, tym ciężej jest nam, ale też wtedy efekty są bardziej wyraźne. Ważne, by podczas tej drogi był koło nas  ktoś komu ufamy i wie jak wzmacniać w nas nasze  dobre strony dla rozwoju siebie i radzenia sobie z naszymi słabościami.

 


Zdjęcia:

Photo by Nik MacMillan on Unsplash