Na czym polega pięcioczynnikowy model osobowości?

Wielka piątka, czyli pięcioczynnikowy model osobowości uchodzi za jedną z najpopularniejszych metod badania ludzkiej osobowości. Na czym dokładnie polega?

Osobowość i czynniki ją budujące interesowały człowieka od zarania dziejów. Pamiętasz teorie Hipokratesa o czterech typach osobowości - sangwiniku, flegmatyku, choleryku i melancholiku? W późniejszych latach była ona testowana i udoskonalana przez kolejnych badaczy, aż w końcu Paul Costa i Robert McCrae opracowali pięcioczynnikowy model osobowości, który do dzisiaj uznawany za jeden z najlepszych i najrzetelniejszych sposobów badania charakteru.

Czym jest pięcioczynnikowy model osobowości?

Pięcioczynnikowy model osobowości jest sprawdzoną metodą badania ludzkiej osobowości, która przyjmuje, że składa się ona z pięciu głównych składników (oraz 30 mniejszych), które można opisać wykorzystując skalę od 1 do 10. Omówimy teraz każdą ze składowych Wielkiej Piątki.

wielka piątka

Ugodowość

Ugodowość to cecha opisująca nastawienie do świata oraz chęci do współpracy. Ludzie ugodowi są pozytywnie nastawieni, ufni, prostoduszni. Zgadzają się na ustępstwa, ponieważ nie lubią sporów. Co nie znaczy, że nie potrafią dbać o swoje, wprost przeciwnie są asertywni i nie zgadzają się na rozwiązania, które są dla nich niekorzystne, po prostu naturalnie wolą wybierać drogę porozumienia z drugim człowiekiem niż rywalizację. Jej drugim końcem będzie skłonność do wywoływania awantur i brak ustępstw w negocjacjach.

Otwartość na doświadczenia

Otwartość to ciekawość świata, nowych przeżyć i doświadczeń. Osoby o wysokim nasileniu tej cechy są kreatywne, nie boją się nowości, ale i są świadome własnych emocji i uczuć. Otwartość niesie za sobą także pierwiastek odwagi, która przejawia się w kwestionowaniu zdania autorytetów. Tacy ludzie często poszukują bardzo intensywnych doświadczeń.

pięcioczynnikowy model osobowości

Sumienność

Sumienność to nic innego niż wewnętrzna samodyscyplina i wytrwałe dążenie do wyznaczonych celów. Osoby z wysokim poziomem tej cechy skrupulatnie wywiązują się ze swoich obowiązków, są rzetelne i można na nich polegać. Sumienność to także skoncentrowanie na działaniu. Po drugiej stronie mamy jednak osoby o słomianym zapale, które podejmują się nowych wyzwań bez namysłu i nierzadko z nimi przegrywają.

Ekstrawersja

Ekstrawertyków dokładnie już opisaliśmy we wcześniejszym wpisie. Przypomnijmy, że są to osoby towarzyskie, potrzebujące nowych bodźców i zabawy. Bywają odbierane jako wulkany energii, przez co mogą być uważane za dominujące. Po drugiej stronie mamy introwertyków, którzy cenią sobie swoje myśli i emocje, i lubią spędzać czas sami ze sobą. To osoby skłonne do autorefleksji i analizowania swojego wewnętrznego świata.

pięcioczynnikowy model osobowości

Neurotyczność

Neurotyczność to skłonność do przeżywania niepokoju, lęku i smutku. Osoby, u których ta cecha występuje w dużym natężeniu są podatne na stres i mają problem ze stawieniem czoła trudnościom. Bywa, że odbierają świat jako groźny i niebezpieczny, mimo że w danej sytuacji wcale taki nie jest. Są za to ostrożne i dostrzegają szczegóły, których nie widzą inni. Z kolei na drugiej stronie mamy osoby opanowane, które podejmują wyzwania i optymistycznie patrzą na świat, choć możliwe, że do niektórych problemów podchodzą nader spokojnie.

W celu zbadania własnej osobowości z wykorzystaniem Pięcioczynnikowego Modelu Osobowości wykorzystuje się specjalne kwestionariusze, z tego też powodu badanie przeprowadza specjalista.


Zdjęcia:

Photo by Jeremy Bishop on Unsplash

Photo by Katya Austin on Unsplash

Photo by Ty Williams on Unsplash

Photo by Philipp Kämmerer on Unsplash

blog
Zobacz również