Kim jest pedant? Skąd bierze się pedantyzm i czy jest oznaką zaburzenia?
Redakcja Lumine

Pedantyzm to umiłowanie do porządku. Choć można uznać go za cechę charakteru, w skrajnych przypadkach przybiera formę obsesji na punkcie ładu i planowania.

Książka, która nie leżała idealnie w rogu półki doprowadzała Kamilę do szaleństwa. Zresztą nie tylko, odsunięte drzwi szafy nie pozwalały zasnąć, a źle ułożona zasłona sprawiała, że dziewczyna odrywała się od obiadu. Kamila kocha porządek, ale jej miłość do niego poszła o krok za daleko. Jej pedantyzm nosi znamiona obsesji i poważnie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Jesteś ciekawy, skąd u niej taka cecha?

Czym jest pedantyzm?

Pedantyzm jest cechą charakteru, choć przy wysokim poziomie nasilenia można rozpatrywać go w kategoriach obsesji na punkcie poukładanego i zaplanowanego życia. Może iść w parze z zaburzeniami osobowości lub zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi. Jego istotą jest skłonność to uporządkowanej przestrzeni, symetrii i zaplanowanego harmonogramu dnia. Póki nie przybiera formy utrudniającej codzienne życie, nie należy nad nim pracować. Co innego, jeśli staje się on maniakalną potrzebą życia w poukładanej i wręcz sterylnie czystej przestrzeni.

czym jest pedantyzm

Skąd bierze się pedantyzm?

Co tak naprawdę kryje się pod potrzebą życia w ładzie i czystości oraz zgodzie z wyznaczonym planem? Jest to przejaw potrzeby sprawowania kontroli. Pedant sprząta i odczuwa ulgę, gdyby tego nie zrobił, byłby pełny lęku i niepokoju. Ok, ale tak wygląda jako dorosły człowiek, ale pytanie brzmi czy urodził się pedantem. Otóż nie. Rodzimy się z temperamentem i pewnym zestawem cech otrzymanych w spadku od rodziców, ale pedantyzm nabywa się dopiero w procesie wychowania. Pedantami stają się osoby, które są mało pewne siebie, a swoją niską oceną chcą zatuszować perfekcjonizmem, który wpajają im do głów rodzice, bo przecież nie możemy zapominać o tym, że uczymy się poprzez naśladownictwo. Takie osoby dorastają w poczuciu konieczności sprawowania kontroli. Swoje robią także rodzice stawiający przed dzieckiem nadmierne wymagania. Ale to nie jedyna możliwość. Do mocnej potrzeby sprawowania kontroli może zaprowadzić jej brak w okresie dzieciństwa i dorastania np. dziecko, które często zmieniało miejsce zamieszkania, może również rozwinąć u siebie tę cechę. Dalej jednak nie wyczerpujemy przyczyn pedantyzmu. Równie dobrze może on być skutkiem nieprawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Skąd bierze się pedantyzm?

Jak rozpoznać pedanta?

Pedantyzm wykracza poza regularne i dokładne sprzątane. Tutaj nie chodzi tylko o to, że każdy przedmiot ma swoje miejsce, pedant chce mieć poukładany każdy dzień i całe życie. Zawsze ma plan, który jeśli zostanie pokrzyżowany, przyprawia go o niepokój. Pedantyzm wychodzi także w zachowaniu - jest równoznaczny z przemyślanymi zachowaniami i brakiem spontanizmu. Taka osoba ma problem z podejmowaniem nowych aktywności i w ogóle z próbowaniem nieznanych rzeczy. Denerwuje ją, jeśli ktoś wykonuje czynności w sposób inny niż ona. Nie wspominając o tym, że irytuje go bałaganiarstwo innych. Pedant jest także pragmatyczny i nie lubi przedmiotów, które nie spełniają żadnych funkcji. W swoim otoczeniu lubi wzory i schematy, dlatego tak je aranżuje, by wszystko do siebie pasowało.

Jak rozpoznać pedanta?

Czy pedantyzm się leczy?

Wszystko zależy od jego nasilenia. Jeśli pedantyzm nosi znamiona obsesji, niewątpliwie utrudnia życie i w tym przypadku warto byłoby nad nim popracować. Jeśli idzie w parze z zaburzeniami osobowości i nerwicą natręctw, również trzeba zgłosić się do specjalisty. Z kolei jeśli jest umiłowaniem do porządku i symetrii, i nie przeszkadza w życiu, nie jest tematem, który należy poruszyć z terapeutą.


Zdjęcia:

Photo by Kasya Shahovskaya on Unsplash

Photo by Bench Accounting on Unsplash

Photo by Kowon vn on Unsplash


Zobacz również:

Czym jest temperament i jakie są jego rodzaje?

Gdyby człowiekowi zabrać inteligencję ogólną i jego zdolności poznawcze, zostałby temperament - czym jest i jakie są jego rodzaje?

Czytaj więcej

Na czym polega pięcioczynnikowy model osobowości?

Wielka piątka, czyli pięcioczynnikowy model osobowości uchodzi za jedną z najpopularniejszych metod badania ludzkiej osobowości. Na czym dokładnie polega?

Czytaj więcej

Czym jest neurotyzm i jak rozpoznać neurotyka?

Neurotyzm to termin służący do określenia osobowości lub nadmiernej emocjonalności. Czym jest osobowość neurotyczna, skąd się bierze neurotyczność i jak ją rozpoznać?

Czytaj więcej