Style osobowości związane z parentyfikacją - masochistyczny i narcystyczny

Dlaczego osoby doświadczające parentyfikacji wykształcają w sobie osobowość masochistyczną i/lub narcystyczną?

Kasia wychowała się w rodzinie alkoholowej, jej tata był uzależniony, a mama bywało, że broniła jego nałogu. Sama potrzebowała uwagi, pocieszenia i opieki, którą dostawała od Kasi. To właśnie córka wyręczała ją w zakupach, sprzątaniu i gotowaniu, a nieraz i pełniła rolę przyjaciółki i pocieszycielki. Jako dorosła osoba Katarzyna jest przeczulona na punkcie oczekiwań, ilekroć nowy chłopak chce, żeby coś dla niego zrobiła, wybucha awantura, a związek się kończy zanim się rozkręcił. Kobieta ma też  problem z poczuciem winy, zawsze obarcza nią otoczenie. To dlatego, że ma ją zakorzenioną w głowie od dziecka i nie chce jej odczuwać w relacjach innych niż z matką, na której każde zawołanie pozostaje do dzisiaj. Jak jej dzieciństwo ukształtowało jej narcystyczne zaburzenia osobowości?

Jaki jest związek między parentyfikacją a masochistycznym zaburzeniem osobowości?

W książce Katarzyny Schier "Dorosłe dzieci. Psychologiczna problematyka odwrócenia ról w rodzinie" znajdziesz ogrom wiedzy na temat parentyfikacji, czyli odwrócenia ról w rodzinie. W jednym z rozdziałów znajdziesz także opis tego, jaki wpływ na osobowość ma parentyfikacja. Otóż dzieci, które przedwcześnie stają się dorosłymi, wykształcają w sobie masochistyczny lub/i narcystyczny styl osobowości.

Osobowość masochistyczna wiąże się z kompulsywnym dawaniem opieki i pomijaniem swoich potrzeb. Dziecko, które doświadcza frustracji z powodu emocjonalnego zaniedbania, zinternalizuje figurę wymagającego dorosłego. W ten sposób nie odczuwa agresji wobec np. wymagającej ciągłej opieki matki. Dzięki temu dorosły jest idealizowany i pozostaje "dobrym opiekunem" w głowie takiego malucha. Ten obraz pomaga dziecku przetrwać wiele lat i niestety pozostaje w jego świadomości aż do momentu pracy nad sobą, czyli w przypadkach osób, które takiego trudu nigdy nie podejmą, zabierany jest aż do grobu. Jako że niewyrażone emocje nigdy nie rozchodzą się po ciele, agresja kierowana na opiekuna zostaje przemieszczona na siebie - stąd masochizm. Taka osoba w dorosłości ciągle będzie się poświęcać i zaniedbywać siebie, żeby tylko spełniać oczekiwania innych.

Jaki jest związek między parentyfikacją a masochistycznym zaburzeniem osobowości?

Jaki jest związek między parentyfikacją a narcystycznym zaburzeniem osobowości?

Narcyzm to nie tylko typ roszczeniowy, ale i typ doświadczający w dzieciństwie deprywacji emocjonalnej. I to właśnie ten drugi powstaje w wyniku odwrócenia ról w rodzinie. Maluch w obronie przed uczuciem wstydu (którego doznaje poprzez uratę dzieciństwa i konieczność wypełniania obowiązków dorosłych) i wściekłości odczuwanej w stosunku do opiekuna, tworzy fałszywe ja, czyli obronną strukturę charakteru ze specyficzną reprezentacją siebie i swojego otoczenia. W wyniku niedoświadczenia empatii i czułości od rodzica oraz niezaspokojenia potrzeb malucha, buduje on swój roszczeniowy obraz siebie.

Dzieci doświadczające parentyfikacji kochane są warunkowo, czyli za spełnianie oczekiwań opiekuna. W przypadku narcyzmu wzmacnia się właśnie tę część swojej osobowości - tę, którą chwalił rodzic. Takie dziecko przeżywa siebie jako posiadacza tego "wspaniałego ja", w dorosłym życiu dewaluuje swoich bliskich (prócz rodzica, z którym ciągle pozostaje zamieniony rolami).

Katarzyna Schier zaznacza, że w niektórych przypadkach sparentyfikowane dziecko może wykształcić w sobie zarówno cechy osobowości masochistycznej, jak i narcystycznej.

Jaki jest związek między parentyfikacją a narcystycznym zaburzeniem osobowości?


Zdjęcia:

Photo by Kristina Tripkovic on Unsplash

Photo by Kat J on Unsplash

Photo by Francisco Gonzalez on Unsplash

blog
Zobacz również