Onychofagia, czyli skąd się bierze nawykowe obgryzanie paznokci?
Redakcja Lumine

Onychofagia to nałogowe obgryzanie paznokci. Skąd się bierze, do czego prowadzi, jakie są jego objawy i konsekwencje oraz jak z nim skończyć?

Nie pomagał lakier. Nawet ten utwardzany światłem. Nie pomagały specjalne specyfiki, które mają odpychający smak. Marta nałogowo obgryzała paznokcie. Ba, posuwała się nawet dalej, pozbawiając swoje paznokcie otaczających je skórek. Skąd wzięła się u niej onychofagia i jak mogłaby z nią skończyć?

Co to jest onychofagia?

Onychofagia to zaburzenie z grupy BFRB (body focused repetitive behaviors), zaliczane jest do tzw. psychodermatoz, czyli chorób dermatologicznych, które są ściśle połączone z zaburzeniami psychicznymi. Jego istotą jest obgryzanie paznokci. W bardziej zaawansowanym stopniu onychofagii dochodzi do obgryzania nie tylko płytki paznokcia, ale i otaczających go tkanek miękkich. Osoby cierpiące na to schorzenie często pozbawiają się wystającej części paznokcia, w efekcie ich dłonie wyglądają mało estetycznie, bowiem gryzieniu towarzyszy nieraz przerwanie ciągłości naskórka i - co za tym idzie - pojawiają się strupy i zadrapania. W skrajnych przypadkach osoby cierpiące na onychofagię obgryzają również paznokcie u stóp.

Kogo dotyka onychofagia? Zaburzenie to często pojawia się u dzieci, ale nie brakuje również cierpiących na nie dorosłych. W przypadku małych pacjentów, problem uwypukla się między 3. a 6. rokiem życia i nasila się w okresie dojrzewania. Szacuje się, że dotyka aż 20-33% dzieci w wieku 7-10 lat. W równej mierze dotyka obu płci.

Zobacz: 4 strategie opanowania sytuacji stresowych

Co to jest onychofagia?

Dlaczego obgryzam paznokcie? Przyczyny onychofagii

Tak, jak wspomnieliśmy wyżej, onychofagia zaliczana jest do psychodermatoz, czyli chorób skórnych będących wynikiem zaburzeń psychicznych. Mogą pojawiać się zatem razem z doświadczaniem nadmiernego stresu, lęku, nieprzepracowanych konfliktów wewnętrznych czy samotnością. Nie bez znaczenia będzie tu także doświadczanie problemów interpersonalnych, rodzinnych lub życie w ciągłym strachu. Przyczyną może być również niewygaszenie nawyku ssania kciuka. Z kolei jeśli zaburzenie to dotyka osób dorosłych, warto by wykonały one badania mierzące poziom żelaza i miedzi w organizmie.

Przyczyny onychofagii

Jak rozpoznać problem z obgryzaniem paznokci? Jakie są objawy onychofagii?

Najbardziej powszechnym objawem onychofagii jest niekontrolowane wkładanie do ust palców i obgryzanie paznokci i naskórka, które prowadzą do zniekształceń płytki, zmian skórnych i zapalnych wokół nich. Takie osoby często zdają sobie sprawę z nieestetycznego wyglądu swoich dłoni, dlatego ukrywają je - np. podczas spotkań trzymają je pod stołem.

Nieleczona onychofagia prowadzi do poważnych zmian skórnych, infekcji oraz zakażeń. Z kolei wieloletni proceder może doprowadzić nawet do całkowitego zaniku dystalnych paliczków palca. Co więcej, destrukcji poddawana jest nie tylko płytka paznokcia, ale i zęby. W skrajnych przypadkach zachodzi nawet konieczność leczenia stomatologicznego czy ortodontycznego.

Jakie są objawy onychofagii

Jak skończyć z ogryzaniem paznokci? Leczenie onychofagii

Przed rozpoczęciem leczenia, lekarz musi rozpoznać i zdiagnozować zaburzenie. Generalnie onychofagię rozróżnia się na:

  • łagodną, chrakteryzującą się sporadycznym obgryzaniem paznokci w chwilach stresu,
  • niebezpieczną, która powoduje poważne konsekwencje zdrowotne.

Onychofagię rozpoznaje lekarz dermatolog lub psychiatra. Dermatolog zajmie się leczeniem uszkodzeń płytki paznokcia oraz ran wokół nich, z kolei psychiatra dobierze odpowiedni sposób leczenia.

Zobacz: Trening Jacobsona krok po kroku. Metoda relaksacji dla zestresowanych

Specjaliści z psychiatrii i psychologii traktują onychofagię podobnie jak zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i w celu jej zwalczenia, proponują połączenie farmakoterapii oraz terapii behawioralnej. W pierwszym z przypadków podaje się leki antydepresyjne, z kolei terapia behawioralna obejmuje dwa obszary. Pierwszym z nim jest zmiana nawyków - rozpoczyna się ona od rozróżnienia dobrych od złych. Gdy już wiadomo, które z nich są niepożądane, pacjent uczy się zastępowania ich tymi pożądanymi np. gdy będzie czuł potrzebę obgryzania paznokci, zajmie się relaksacją albo zastosuje techniki poprawnego oddychania. Kolejnym obszarem jest nauka kontroli bodźców, które prowadzą do obgryzania paznokci, tutaj lekarz może zaproponować np. hipnoterapię.

Wygląd dłoni i paznokci wpływa na samopoczucie psychiczne, ale i na funkcjonowanie społeczne, bowiem w przypadku osób dorosłych jest to zachowanie nieakceptowalne i traktowane jako niedojrzałe.


Zdjęcia:

Photo by Ben White on Unsplash

Photo by engin akyurt on Unsplash

Photo by Marina Ermakova on Unsplash

Photo by Kris Atomic on Unsplash


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej

Nerwica natręctw. Jak pokonać obsesję?

Nerwica natręctw, zaliczana do zaburzeń układu nerwowego, nazywana jest także chorobą obsesyjno- kompulsywną (ang. OCD). Pierwsze sygnały zaburzeń pojawiają się już w wieku młodzieńczym, nawet przed 15 rokiem życia, natomiast u około połowy osó...

Czytaj więcej