Jak się zachowujesz, gdy ktoś Cię atakuje? Sprawdź, czym są obronne techniki autoprezentacji
Redakcja Lumine

Twój sposób przedstawiania własnej tożsamości światu nosi nazwę autoprezentacji. W celu kreowania własnego wizerunku używasz pewnych technik. W przypadku, gdy ktoś Cię atakuje są to obronne techniki autoprezentacyjne.

Każdy z nas w jakimś stopniu jest manipulantem, doskonale widać to w sposobie, w który kreujemy swój wizerunek. Ludzie bez wyjątku wykorzystują różne techniki, by zakomunikować światu sposób, w jaki chcą być odbierani.

Czym jest autoprezentacja w psychologii?

Każdy z nas buduje pożądany obraz siebie, który pozwala mu utrzymać swoje dobre mniemanie o sobie, to właśnie autoprezentacja.

E. Goffman, amerykański socjolog, powołuje się na perspektywę dramatyczną i porównuje interakcje społeczne do teatralnego spektaklu, w którym kontakty międzyludzkie to teatr, w którym ludzie odgrywają role i zakładają maski. Właśnie one wraz z całą charakteryzacją (ubiór, makijaż, fryzura, ubranie) tworzą autoprezentację, która służy sprawowaniu kontroli nad własnym życiem oraz jest sposobem na osiągnięcie korzyści materialnych i społecznych.

autoprezentacja w psychologii

Warto również zaznaczyć, że autoprezentacja wiąże się z dwoma psychologicznymi zjawiskami:

  • ze świadomością publiczną, czyli skłonnością do uświadamiana sobie, że jest się przedmiotem zainteresowania otoczenia. Takie osoby są wyczulone na ocenę innych i odrzucenie, dlatego koncentrują się na własnej reputacji;
  • oraz obserwacyjną samokontrolę zachowania, czyli tendencję do nieustannego przejmowania się swoim wizerunkiem i dostosowywaniem zachowania do aktualnej sytuacji. Takie osoby są wyposażone w empatię i potrafią wyczuć manipulację otoczenia, a dzięki dostosowaniu do norm społecznym nierzadko piastują kierownicze stanowiska.

techniki autoprezentacji czym są

Jakie są techniki autoprezentacji?

Jak daleko się posuwany, by kreować swój wizerunek? By sprawiać wrażenie kompetentnych, sympatycznych, silnych i niezależnych albo potrzebujących pomocy? Daleko.

Generalnie wyróżniamy dwa rodzaje taktyk autoprezentacyjnych:

  • obronne taktyki autoprezentacyjne mają za zadanie ochronę i utrzymanie zaatakowanej tożsamości i wartości siebie. Ich motorem jest uniknięcie porażki. Zwykle stosują je osoby o niskiej samoocenie;
  • asetywno-zdobywcze taktyki autoprezentacyjne mają budować i utrwalać własną tożsamość i zwykle pojawiają się u osób z wysoką samooceną.

My dzisiaj przerobimy pierwszą z grup, a w następnym artykule zajmiemy się kolejną.

obronne techniki autoprezentacyjne

Jakie obronne taktyki autoprezentacji wyróżniamy?

Obronne taktyki autoprezentacji mają ochronić tożsamość, gdy ktoś ją atakuje. Ich celem jest ochrona lub utrzymanie poczucia wartości własnej osoby, a motywacją uniknięcie porażki, dlatego najczęściej stosują ją osoby o niskiej samoocenie. Zaliczamy do nich samoutrudnianie, suplikację, usprawiedliwienia, wymówki i przeprosiny. Omówimy każdą z tych taktyk prócz samoutrudniania, któremu poświęciliśmy osobny wpis i do którego przeczytania serdecznie zapraszamy.

Jak działa suplikacja?

Suplikacją czy autodeprecjacją nazywamy prezentowanie swojej słabości i bezradności, co służy uzyskaniu pomocy. Osoby ją stosujące mają tendencję do przerzucania na innych odpowiedzialności za swoje zachowanie, dlatego wykorzystują normy społeczne, które mówią, że słabszym należy pomagać i oddają swój los w ręce tych, od których są zależni.

Dlaczego człowiek się usprawiedliwia?

Osoba stosująca usprawiedliwianie akceptuje swoją odpowiedzialność za konflikt czy problem, jednak jednocześnie podejmuje próby jego redefinicji jako czynu o niskiej szkodliwości społecznej.

jakie są obronne techniki autoprezentacyjne

Wymówki w autoprezentacji

Osoba stosująca wymówki redukuje własną odpowiedzialność za problem, konflikt czy inne niepożądane zachowania. Przekonuje, że nie miała kontroli nad sytuacją, a jej efekt końcowy nie był jej intencją: "Chciałem dobrze", "To nie moja wina", "Zasłużył sobie na to", "Wszyscy tak robią".

W przeciwieństwie do usprawiedliwień niosą za sobą odpowiedzialność za dany czyn, a ich celem jest jej redukcja.

Przeprosiny w ochronie tożsamości

Przeprosiny to okazanie skruchy i żalu oraz wzięcie na siebie odpowiedzialności za problem czy konflikt. Jest to bardzo skuteczny sposób na odzyskanie pozytywnego obrazu własnej osoby w oczach innych, bowiem sprawiają, że otoczenie nie obwinia winowajcy, a nawet lubi go bardziej i mu wybacza.

Każdy człowiek stosuje zarówno obronne jak i asertywno-zdobywcze taktyki autoprezentacji. Tymi drugimi zajmiemy się w kolejnym wpisie.


Zdjęcia:

Photo by Arisa Chattasa on Unsplash

Photo by Jason Briscoe on Unsplash

Photo by Frida Bredesen on Unsplash

Photo by Uriel Soberanes on Unsplash

Photo by Chris Sabor on Unsplash


Zobacz również:

Porównywanie się do innych - szkodzi czy pomaga?

Porównywanie się do innych jest w zasadzie nieodłącznym elementem naszego życia. Skąd wziął się ten mechanizm psychologiczny i czy szkodzi bardziej niż pomaga?

Czytaj więcej

Skąd bierze się pewność siebie i jak ją nabyć?

Pewność siebie, czyli poczucie własnej wartości i własnych kompetencji czyni życie zawodowe i prywatne łatwiejszym. Jednak nie każdy nabył tę cechę. Czy można temu zaradzić?

Czytaj więcej

Nie bądź jak gotująca się żaba i w porę powiedz DOŚĆ toksycznej sytuacji

Syndromem gotującej się żaby w psychologii nazywa się stan, w którym jednostka zużywa całą swoją energię, by dostosować się do sytuacji. Niestety, później nie ma już siły, by z niej uciec.

Czytaj więcej