Co skłania nas do działania? Motywacja i jej rodzaje
Redakcja Lumine

Motywacja jest motorem napędzającym człowieka do działania. Jakie są teorie ją wyjaśniające, jak działa i jakie są jej rodzaje?

Za każdym ludzkim działaniem stoi motyw. Jedni mają jej w sobie większe pokłady i mogą radzić obie lepiej w wielu sytuacjach zawodowych i życiowych, z kolei inni muszą walczyć z jej brakiem. Czym jest motywacja, skąd się bierze i jakie są jej rodzaje?

Motywacja - co to jest?

Słowo motywacja podchodzi od łacińskiego "movere" i oznacza popychać, wprawiać w ruch. Świetnym wyjaśnieniem tego terminu jest rozłożenie go na czynniki pierwsze. Otrzymamy wówczas motyw i akcję, zatem jak już nietrudno się domyślić, mówimy o działaniu motywowanym jakimś celem. Jest to określenie ogółu procesów, które skłaniają człowieka do jakiejś aktywności.

Zobacz: Czym są procesy poznawcze? Jak je dzielimy?

motywacja co to jest

Teorie motywacji

W psychologii z kolei trudno o jedną definicję motywacji, za to można znaleźć jej kilka teorii.

Teoria instynktów zakłada, że procesy biologiczne determinują wzorce zachowań i strategii np. migracja ptaków, wędrówki ryb.

Teoria popędów mówi o tym, że motywacja wytwarzana jest poprzez potrzeby i utrzymuje się do momentu ich zaspokojenia np. pragnienie i łaknienie.

Teorie poznawcze zakładają, że motywacja jest skutkiem funkcji poznawczych, a nie procesów biologicznych. Idąc w myśl tej idei, motywacja zawiera się w strukturach poznawczych i zakłada, że uczymy się świata poprzez zaspokajanie potrzeb wyższych np. szacunku czy sukcesu, a nie jednie przez zaspokojenie potrzeb biologicznych.

Mamy jeszcze teorię Zygmunta Freuda, który uznał, że motywacja jest wynikiem nieświadomych pragnień, które wraz z dojrzewaniem jednostki przechodzą zmiany rozwojowe np. seks czy agresja.

Analizując teorie motywacji, można szybko odnaleźć ich wspólny mianownik w postaci inicjowania i ukierunkowywania aktywności z pomocą procesów psychofizycznych, biologicznych, poznawczych i społecznych.

Zobacz: Ślepota pozauwagowa, czyli dlatego czasem nie widzisz rzeczy, które masz przed nosem?

rodzaje motywacji

Rodzaje motywacji

Psychologia ze względu na świadome cele i popędy wyróżnia kilka rodzajów motywacji.

Motywacja zewnętrzna

Powód podjęcia inicjatywy jest wynikiem czynników zewnętrznych powiązanych z systemem kar i nagród. W jej ramach zadania wykonywane są np. dla pieniędzy czy ze strachu przed dostaniem mandatu. Często towarzyszą jej słowa jak "chcę" czy "muszę".

Motywacja wewnętrzna

Jest działaniem podejmowanym niezależnie od występowania czynników zewnętrznych. Bierze się z charakteru człowieka - jego osobowości zainteresowań i pragnień. Umacnia ją uzyskanie celu np. trenowanie bez trenera dla pięknej sylwetki, rozwój osobisty dla lepszej pozycji w pracy.

Motywacja świadoma

Jest to w pełni uświadomiona i kontrolowana przez człowieka motywacja. Z kolei jej przeciwieństwem jest motywacja nieświadoma, w której człowiek nie jest świadomy motoru napędzającego jego działanie.

Motywacja pozytywna i negatywna

Motywacja pozytywna, zwana również dodatnią, opiera się na wzmocnieniach, czyli nagrodach (np. poczucie satysfakcji czy premia). Z kolei negatywna, czyli ujemna, wiąże się ze wzmocnieniem ujemnym, czyli karą czy unikaniem. Działania spowodowane tą drugą wynikają z chęci uniknięcia kary czy poniesienia straty np. przestrzeganie ograniczenia prędkości w obawie przed mandatem.

W następnych artykułach omówimy tematy automotywacji, czyli jak samemu zmotywować się do działania oraz jak powinny przebiegać procesy motywacyjne w pracy.

teorie motywacji


Zdjęcia:

Photo by Fab Lentz on Unsplash

Photo by Tegan Mierle on Unsplash

Photo by Xan Griffin on Unsplash

Photo by Stephen Leonardi on Unsplash


Zobacz również:

Co skłania nas do działania? Motywacja i jej rodzaje

Motywacja jest motorem napędzającym człowieka do działania. Jakie są teorie ją wyjaśniające, jak działa i jakie są jej rodzaje?

Czytaj więcej

Automotywacja - jak zmotywować siebie do działania?

Automotywacja napędza do działania i co za tym idzie do odnoszenia sukcesów w pracy i na polu prywatnym, jednak czasem jest ciężko ją w sobie obudzić. Jak to zrobić?

Czytaj więcej

Motywacja w pracy. Jak motywować pracowników?

Odpowiednia motywacja do działania przekłada się na sukcesy, czy to na gruncie zawodowym czy osobistym. Jak pracodawcy powinni motywować pracowników?

Czytaj więcej