Moda czy pomoc w psychoterapii - o co chodzi w mindfulness?
Redakcja Lumine

Mindfulness, słowo to coraz częściej pojawia się na okładkach książek, gazet, słychać je w mediach. Znane osoby chwalą wprowadzenie w swoje życie zasad uważności. Co to jest mindfulness? Na czym polega skuteczność działań uważności? Czy praktyka mindfulness może być pomocna w życiu, oraz wspierać walkę z różnymi chorobami, czy zaburzeniami psychicznymi?

Co to jest uważność?

od poznania definicji. Mindfulness w tłumaczeniu oznacza uważność, obecność, uwagę. Hymm, niby zasada prosta i wszystkim znana, a jednak. Pomyślmy, jak często w danej chwili nie skupiamy się na niej, tylko pędzimy myślami dalej? Jak często zamiast uczestniczyć i cieszyć się, dostrzegać daną sytuację, myślimy o czymś zupełnie innym? Jak nasze wymagania, oczekiwania i lęki dominują nasze myśli nie pozwalając dostrzec i w pełni poczuć, smaku gryzionego jabłka, lub piękna mijanych kwitnących kwiatów? Wiele jak widać odbiera nam brak uważności. Nie przeżywamy danych chwil, goniąc za czymś jeszcze, co nie zawsze w danym momencie powinno być nasza myślą, czy zmartwieniem. Czy obciążeni lękiem, lub przeszłością rozpamiętujemy aktualnie nie istotne przeżycia, zamierzchłe sprawy i niepokojące myśli.

Podstawy zasad uważności wywodzą się z buddyjskich korzeni, gdzie praktykuje się medytacje i uważność od lat. Buddyzm zakłada, że przeżywanie danej chwili, jej akceptacja oraz uznanie trudności lub przyjemności, które ona przynosi, w dokładnie taki sposób jak doświadczamy, daje nam równowagę.

Termin ten, jako pierwszy wprowadził do psychoterapii terapeuta pochodzenia amerykańskiego profesor dr Jon Kabat- Zinn. Zwracał on uwagę na to, że mindfulness daje nam kontakt z własnym ciałem i uczuciami, co wpływa na faktyczny odbiór i przeżywanie naszego życia.

Co nam dają zasady Mindfulness?

Mindfulness uczy nas jak odbierać, akceptować i czuć to co nas spotyka w danym momencie. Bez oceny. Jest to praca z ciałem, zmysłami i myślami. Wymaga samodyscypliny i czasu, by w pełni ją poznać i wdrożyć w życie. Ale warto choć odrobinę przystanąć i zatrzymać się w pędzącym obecnie świecie właśnie po to, by poczuć chwilę, która umyka w danym momencie. Umieć cieszyć się nią i wyciągać wnioski. Uczy nas to współdziałania ze światem i otaczająca nas rzeczywistością. Jednocześnie daje spokój i równowagę, co wymiernie wpływa na nasze samopoczucie i dalsze działania w codziennym życiu. Mindfulness daje nam czas do samoobserwacji co zdecydowanie pomaga w ocenie sytuacji, oraz bardziej świadomej, przemyślanej i zrównoważonej reakcji na odczuwane emocje. Przyznać trzeba, że często nasza reakcja jest bezwiedna i intensywna w związku z odbieranymi silnymi emocjami. Mindfulness uczy nas tej „chwili” pomiędzy odczuciem impulsu i emocji a naszą nawykową rekcją na nie. Daje nam oddech by podjąć bardziej stonowaną i kontrolowaną reakcję na dane zdarzenie. To właśnie jedne z ważniejszych elementów stanowiących odbiór na otaczające nas doświadczenia, które wpływają na podejmowane przez nas działania . Praktyka mindfulness daje nam możliwość rozwoju, uczy panowania nad emocjami, pozwala zwiększyć koncentrację uwagi, efektywność działań i wzrost osiągnięć w pracy. Robimy się uważniejsi na otaczających nas ludzi i świat. Wzmacnia poczucie empatii i rozwija inteligencję emocjonalną. Znakomicie wspiera walkę ze stresem, poprawia jakość i rodzaj życia, otwiera nas na więcej możliwości.

Dla kogo praktykowanie uważności?

Praktyka i treningi mindfulness sprawdzą się właściwie u każdego. W szczególności polecane są dla osób, które zmagają się z różnymi codziennymi życiowymi problemami. Przyniosą poprawę w funkcjonowaniu osobom zapracowanym, zabieganym rodzicom czy rozkojarzonym dzieciom. Poprawią relacje w rodzinie, z współpracownikami, wsród przyjaciół, czy w związku.

Badania dowiodły że stosowanie treningów mindfulness przynosi znakomite efekty wspierając leczenie zaburzeń takich jak : lęk, depresja , zaburzenia odżywiania, łagodzi chroniczny ból, pomaga walczyć z uzależnieniami, redukuje stres oraz poprawia jakość snu walcząc z bezsennością. Skąd tak ogromy wpływ na tyle dziedzin życia? Zapewne powodem jest nasza tendencja do przerysowywania i zaostrzania naszych problemów. Wyolbrzymianie i skupianie się na negatywnych aspektach życia odbija się na naszym funkcjonowaniu. Uciekamy często by nie czuć bólu, negatywnych emocji. Unikamy ich jak ognia nie dając sobie możliwości przeżycia ich i ich akceptacji. A właśnie praktyka uważności uczy nas odbierania tych dobrych i złych emocji, co przekłada się na podejmowanie działań oraz poczucie równowagi.

Czy mindfulness pomoże zawsze i każdemu?

Powyższe superlatywy opisujące trening uważności, odrywają nas od obowiązków i już szukamy informacji jak rozpocząć treningi mindfulness. Ale czy aby faktycznie każdy może wcielić w życie zasady medytacji? No cóż wszystko zależy od tego jak podejdziemy do tematu. Jaka będzie nasza motywacja ? I odpowiemy sobie na pytanie czemu ma to służyć? Co tego typu treningi maja nam dać? Powinniśmy pamiętać, by nie traktować tej praktyki jako ucieczki i recepty na całe zło jakie nas otacza i negatywnych emocji które nam towarzyszą. Takie nastawienie raczej przyniesie więcej szkody niż oczekiwanej równowagi. Nie można bezwiednie oddać się praktykom mindfulness osobom chwiejnym emocjonalnie z zdiagnozowaną depresją czy lękami, by jednocześnie zrezygnować z leczenia. Sama uważność w tych przypadkach nie wystarczy. Wyklucza się praktykowanie treningów samodzielnie, należy poszukać swojego mistrza i poznać zasady działania mindfulness. Służą do tego specjalnie oferowane kursy treningów mindfulness , ośrodki oferujące specjalne turnusy. Traktujmy je zawsze jako uzupełnienie terapii, jej wsparcie i dodatek nigdy jako podstawa do walki z zaburzeniami.

Rodzaje treningów opartych na zasadach mindfulness.

Jako jedne z najbardziej skuteczne i znane treningi uważności należy wymienić:

Mindfulness Bassed Stress Reduction (MBSR) - to 8 tygodniowy program opracowany przez profesora Jonas Kabat-Zinna. I od działającej od 1979 roku Kliniki Redukcji Stresu w Stanach Zjednoczonych w Worcester pomaga pacjentom kliniki w obniżaniu napięcia psychicznego oraz redukcji stresu co za cel ma wspomaganie własnej świadomości oraz uzyskanie spokoju i równowagi. Dzięki treningom MBSR zaobserwowano trwale obniżenie fizycznych i psychicznych symptomów spowodowanych stresem. Uzyskano poprawę w leczeniu stanów depresyjnych oraz zaburzeń lękowych. Wzmocnieniu uległa koncentracja, pamięć oraz radzenie sobie z emocjami w codziennym życiu.

Mindfulness Cognitive Therapy ( MBCT) - to rozszerzony trening uważności o elementy terapii poznawczej. Stosowany w walce z zaburzeniami takimi jak nawracające epizody depresji, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania, uzależnienia oraz w przypadku leczenia zaburzeń nastroju. Założycielami tej terapii są profesorowie Teasdale, Segal i Williams.

Mindfulness Based Relapse Prevention (MBRP) – to treningi mindfulness przeznaczone dla osób walczących z uzależnieniami od substancji oraz behawioralnie.

Aktualnie praktyka uważności robi furorę, jest poniekąd modna i przyciąga coraz większa ilość osób w nadziei na poprawę swojego samopoczucia i funkcjonowania na co dzień. Cóż, pamietajmy, że korzenie mindfulness od 2500 lat służą buddystom. Czy znajdą praktyczne zastosowanie wsród nas?

Można rzec, że tak. Treningi uważności mogą być wsparciem w leczeniu wielu zaburzeń psychicznych, jak i nieść pomoc w redukcji stresu. Wzbogacają nasze życie w przeżywanie i odczytywanie naszych pragnień oraz potrzeb. Pomagają nam odnaleźć równowagę w umyśle i ciele. Gdy mindfulness praktykowany będzie właściwie, odczujemy to w poprawie naszego zdrowia, nastroju czy regulacji i panowania nad emocjami.


Zdjęcia:

https://unsplash.com/photos/zb2vBaHYB2I


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej

Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Niepłodność dotyka wielu aspektów życia człowieka. Godzi w poczucie własnej wartości, podważa kobiecość i męskość. Nie  spełnia oczekiwań otoczenia, psuje relacje w związku, budzi lęki dotyczące własnej osoby, partnera czy wspólnej...

Czytaj więcej