Jaką terapię wybrać? Terapia poznawczo-behawioralna.
Redakcja Lumine

Kiedy w naszym życiu pojawiają się problemy z którymi sami nie potrafimy sobie poradzić, szukamy pomocy. I o ile, problemy są natury fizycznej łatwo wybrać specjalistę, gdy mamy do czynienia z psychiką już zdecydowanie trudniej. Sama decyzja o podjęciu psychoterapii jest ogromnym krokiem w przód. A wyzwaniem staje się rodzaj nurtu, w którym zamierzamy pracować nad swoimi problemami i zmianami w życiu.

Terapia psychoanalityczna, Gestalt, psychodynamiczna, czy poznawczo-behawioralna to tylko kilka z  dostępnych w leczeniu zaburzeń. Każda z nich ma inne podstawy rozumienia problemu oraz inne techniki pracy nad nim. Jaka terapia jest najlepsza? Zdecydowanie taka, która będzie skuteczna dla nas! Jednak każdy z nas jest inny i to sprawa bardzo indywidualna,  dobrze jest znać rodzaje i zasady działania poszczególnych psychoterapii by znaleść odpowiednią dla siebie.

Metody terapeutyczne opierają swoją działalności na analizie i obserwacji faktów, oraz danych empirycznych. Coraz częściej mierzone one są w swej skuteczności a jedną z najbardziej udokumentowanych i z wysokim wskaźnikiem skuteczności  jest terapia poznawczo-behawioralna.

Czym jest terapia poznawczo-behawioralna?

W podejściu tym przyjmuje się, że to w jaki sposób interpretujemy zdarzenia ma wpływ na nasze emocje i zachowania, a dzięki zmianie sposobu myślenia możemy efektywnie wpływać na nie. Kierunkiem pracy w terapii poznawczo-behawioralnej jest rozwiązanie konkretnego problemu.

Pracuje się na  czterech poziomach : myślach automatycznych,  poziomie emocjonalnym, fizjologicznym i behawioralnym. Każda zmiana w jednym z nich pociąga za sobą zmianę w kolejnym.

Myśli automatyczne to myśli towarzyszące nam w sposób spontaniczny i mówią o przekonaniach o nas samych, otoczeniu, przyszłości. Są one wynikiem doświadczeń zebranych od dzieciństwa do dnia obecnego. Emocje to uczucia wywołane myślami automatycznymi, co powoduje reakcję fizjologiczną organizmu i określone zachowanie zgodne z naszymi przekonaniami i schematami działania. Terapia koncentruje się na zmianie poszczególnych elementów w celu pracy nad negatywnymi myślami, zachowaniami czy zmianą postępowania w danej sytuacji i poprawy naszego funkcjonowania.

Bardzo ważnym elementem tego nurtu są zniekształcenia poznawcze inaczej błędy logiczne, którymi kierujemy się w życiu, takie jak:

  • wyolbrzymianie,
  • etykietowanie,
  • katastrofizacja,
  • czytanie w myślach,
  • uogólnianie.

Blokują one nasze działania i zdolność do podejmowania decyzji. I tu terapia uczy nas postępowania i kontroli nad tymi zniekształceniami.

 

Cechy terapii poznawczo-behawioralnej

Głównym zadaniem terapeuty jest pomoc nam w identyfikacji negatywnych myśli, poznanie ich oraz interpretacja błędów poznawczych za pomocą dialogu sokratejskiego - czyli pytań otwartych ukazujących wątpliwości, co do myśli i naszych założeń, w celu samodzielnego odkrywania rozwiązań problemu. Pomoc psychoterapeuty opiera się na nieinwazyjnej pracy z pacjentem nad problemem. Uczestniczy on w pracy, ale nie ocenia i nie interpretuje naszych wypowiedzi tylko nakierowuje na myślenie poza naszymi schematami, pomaga w szukaniu dowodów za i przeciw oraz określaniu alternatywnych myśli. W całym procesie to my jesteśmy ekspertami w rozwiązywaniu danej trudności. Praca toczy się w gabinecie jak i po za nim, wykonując zadania domowe ustalone z terapeutą wzmacniamy pracę nad sobą i problemem.

 

Co mnie spotka w gabinecie?

Decydując się na terapię jesteśmy pełni obaw co nas spotka i jak będzie wyglądał proces pracy nad swoim problemem. W nurcie poznawczo behawioralnym, bardzo ważnym elementem jest relacja terapeutyczna, powinna opierać się na zaufaniu i poczuciu zrozumienia oraz wzajemnej sympatii. Gwarantuje to pozytywny skutek leczenia.

Proces terapeutyczny można podzielić na kilka etapów:

  • Wywiad, nawiązanie reakcji terapeutycznej,
  • Identyfikacja problemu,
  • Określenie celu terapii oraz czasu jej trwania,
  • Psychoedukacja dotycząca problemu, nauka radzenia sobie w danych sytuacjach,
  • Eksperymenty behawioralne, ćwiczenia, zadania domowe,
  • Podsumowanie procesów zmian i efektów samokształcenia,
  • Ustalenie strategii utrzymania pozytywnych zmian w działaniu,
  • Zakończenie terapii,

 

Terapia poznawczo-behawioralna. Czy mi pomoże?

Jest to nurt terapeutyczny, który może pochwalić się udokumentowanymi wynikami w leczeniu takich zaburzeń jak:

  • Depresji
  • Zespołu stresu pourazowego,
  • Fobii, różnego pochodzenia lęków,
  • Zaburzeń kompulsywno-obsesyjnych,
  • Autyzmu,
  • Zaburzeń osobowości( tu stosuje się terapię schematów)
  • Zaburzeń odżywiania jak anoreksja i bulimia,

Terapia poznawczo-behawioralna może mieć formę terapii indywidualnej, grupowej, małżeńskiej i rodzinnej.

 

Podsumowując, terapia poznawczo-behawioralna jest pomocna w zmianie swoich myśli i zachowań, które negatywnie wpływają na nasze funkcjonowanie. Uczy radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych i stresowych gdzie pokazuje nam jak szukać alternatywnych rozwiązań problemu dla polepszenia jakości naszego życia. Sami  stajemy się dla siebie wiarygodni i kompetentni w rozwiązywaniu poszczególnych sytuacji co umacnia poczucie naszej wartości oraz samopoczucie.


Zdjęcia:

Photo by Nik Shuliahin on Unsplash


Zobacz również:

Jak odróżnić nerwicę od zwykłego strachu?

Każdy człowiek na pewno nie raz znalazł się w trudnej sytuacji, która wyzwoliła w nim przemijającą emocję, jaką jest strach. Trudny egzamin, rozmowa o pracę, pisk opon hamującego samochodu lub po prostu burza, to tylko namiastka powodów...

Czytaj więcej

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej