Jak przyjmować krytykę?

Jeśli masz niskie poczucie własnej wartości, bardzo przejmujesz się krytyką. Dlaczego?

Kiedy Jola usłyszała od swojej koleżanki, że często przerywa jej w rozmowie, zjeżyła się. Odpowiedziała atakiem, choć usłyszała konkretne przykłady swojego zachowania. Czuła, że płoną jej uszy, a wnętrze zalewa wstyd. Dlaczego tak się stało?

Krytykowanie a niskie poczucie własnej wartości

Osoby z niskim poczuciem własnej wartości często odczuwają wstyd i czują się gorsze. Bardzo łatwo jest je zawstydzić krytyką. Uraża ich ona dogłębnie oraz uruchamia mechanizmy obronne. Pisaliśmy już o tym, że jedną z dróg, które mogą obrać jest atakowanie innych albo podporządkowywanie się otoczeniu. Dzisiaj w oparciu o książkę Stefanie Stahl "Jak myśleć o sobie dobrze?" powiemy Ci o dwóch rodzajach krytyki.

Usprawiedliwiona krytyka

Nie ma ludzi idealnych, każdy z nas ma prawo do błędu i z pewnością z niego korzysta. A tam, gdzie pojawia się błąd, może pojawić się i krytyka. Po czym rozpoznać, że rzeczywiście się nam należała, a nie jest wynikiem zniekształcenia rzeczywistości innego człowieka? Krytyka usprawiedliwiona odnosi się do konkretnego zachowania lub błędu, jest merytoryczna i opiera się na faktach. Przykładowo, jeśli ktoś Ci mówi, że jesteś dominujący, niech wymieni konkretne sytuacje, w których narzucałeś swoje zdanie. Jeśli nie ma konkretów, a pojawia się ogólne tłumaczenie jak: "było tego tyle, że nie pamiętam", "nasza każda kłótnia" albo "powinieneś wiedzieć" to zachodzą podstawy do tego, by pomyśleć, że jednak nie zasłużyło się na tę krytykę. Jeśli jednak widzisz, że ktoś wymienia konkrety i wiesz, że faktycznie tak zachowałeś się w tych sytuacjach, nie masz innego wyjaśnia niż uderzyć się w pierś i naprawić swoje zachowanie. Nie ma sensu, żebyś się bronił i zaprzeczał, bo to jedynie doprowadzi do eskalacji konfliktu. Żeby przyjąć krytykę potrzebna jest pokora i świadomość tego, że jedno zachowanie nie świadczy o wartości człowieka - nadal ma on swoje zalety i wcale nie zostaje on odrzucony. Wypunktowanie błędów nie oznacza, że druga strona myśli o kimś źle, a zwraca jedynie uwagę na jedną sytuację.

Krytykowanie a niskie poczucie własnej wartości

Krytyka nieusprawiedliwiona

Krytykę nieusprawiedliwioną poznasz po tym, że jest bardzo ogólna. Jest ona wynikiem zniekształcenia rzeczywistości przez krytykanta - stosuje on wyolbrzymienie lub nieadekwatnie interpretuje sytuację. W takiej chwili osoba krytykowana ma mniejsze pole do obrony, zwłaszcza jeśli krytykant nie chce słuchać i nie dopuszcza jej do głosu. W momencie, gdy druga strona zaczyna projektować na nas swoje problemy, jesteśmy na straconej pozycji. Zarzuca się komuś, że powiedział lub zrobił coś, co nie miało miejsca i nie daje mu się możliwości obrony. I tutaj należy się zwrócić do osób, które dążą do harmonii w relacjach z innymi i odruchowo biorą na siebie winę. Nie ma w takiej sytuacji innego wyjścia niż sięgnąć po metodę pozwalającą rozpoznać zniekształcenie rzeczywistości. Pozwoli to poczuć, że krytykant wcale nie ma racji. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, nie dopuść do tego byś zatracił się w poczuciu winy, pamiętaj, że wszyscy ludzie mają takie same prawa, są tyle samo warci i mogą domagać się  swoich praw.

Krytyka nieusprawiedliwiona


Zdjęcia:

Photo by Caleb Woods on Unsplash

Photo by Yasin Yusuf on Unsplash

Photo by Brett Jordan on Unsplash

blog
Zobacz również