Brakuje mi wiary we własne możliwości. Jak budować poczucie własnej wartości?
Redakcja Lumine

Poczucie własnej wartości pojawia się w naszym życiu w dwóch postaciach - albo nam go brakuje, albo mamy jego nadmiar. Czym jest i jak je budować? Bo na wstępie pada od razu jedna z lepszych wiadomości - nad sposobem, w który oceniamy samych siebie możemy, a nawet w wielu przypadkach, powinniśmy pracować.

Poczucie własne wartości - co to jest?

Niby każdy doskonale wie, czym jest poczucie własnej wartości, ale gdy przychodzi je opisać, pojawia się problem. Rozwiążmy go. Jest to nic innego niż sposób, w który oceniasz samego sobie. Skąd się bierze? Na to, jaki obraz siebie zbudujesz, wpływ ma dużo czynników, jak atmosfera w domu rodzinnym, wychowanie, normy w kulturze, w której żyjesz, atrakcyjność, doświadczenia, sukcesy oraz to, jak widzą Cię inni. Nietrudno odgadnąć, że poczucie własnej wartości ma wpływ na Twoje decyzje i to te bardzo istotne - za niskie może np. kazać zrezygnować z wymarzonych studiów czy pracy, a za wysokie skłoni do podjęcia wyzwań, które mogą Cię przerosnąć. To nie koniec, samoocena jest ważna również wówczas, gdy wchodzisz w związki.

To, co jest istotne dla każdego człowieka, to fakt (może znany Ci z życia), że samoocena ulega zmianom. Wystarczy niepowodzenie w szkole czy pracy, by poczucie własnej wartości legło w gruzach. Jak nie dopuszczać do takich sytuacji? Są na to odpowiednie ćwiczenia.

Zobacz: Skazani na sukces? To osoby inteligentne emocjonalnie. Jak rozwijać EQ?

Poczucie własnej wartości - test

Choć powinieneś być świadomy tego, czy posiadasz pewność siebie czy nie, warto zrobić mały test polegający na rozmowie z samym sobą. Jakie pytania warto sobie zadać? Zacznij od sprecyzowania, czym dla Ciebie jest poczucie własnej wartości, a później, przejdź do kolejnych kwestii:

Po co mi wysokie poczucie własnej wartości?

Co zmieni w moim życiu? Jak wpłynie na myślenie/zachowanie/emocje?

Jakie korzyści z życia czerpią osoby o wysokiej saomoocenie? W kryzysowych sytuacjach są nastawione na rozwiązywanie problemów, podejmują się aktywności, które są podyktowane ich potrzebami i przynoszą im poczucie satysfakcji, doświadczają uczucia spokoju i bezpieczeństwa, krytykę traktują w sposób konstruktywny i wyciągają z niej wnioski, potrafią o siebie zadbać i są niezależne.

Zobacz: Sam czy samotny? Czym jest samotność i jak sobie z nią radzić?

Poczucie własnej wartości - ćwiczenia

Jak zbudować poczucie własnej wartości? Kluczowe jest zdanie sobie sprawy z tego, dlaczego dana osoba ma niską samoocenę. Zwykle jest to wynik niedostatecznej znajomości siebie. Bywa, że ktoś zna lepiej otoczenie niż samego siebie. Samoocena wynika z samoświadomości, dlatego w procesie jej budowania, konieczne jest odpowiedzenie sobie na następujące pytania:

Kim jestem?

Co lubię robić?

W czym jestem dobry?

Co sprawia mi przyjemność?

Jakie role pełnię? (np. żona, lekarz, mama, siostra itp.)

W jakich sytuacjach czuje się swobodnie i komfortowo?

Co jest dla mnie ważne?

Co nie sprzyja budowaniu poczucia własnej wartości? Przede wszystkim wychodzenie z założenia, że jeśli coś mi wychodzi, to dzieje się to "nigdy" albo "zawsze". W prawidłowej komunikacji - w tym przypadku - z samym sobą, należy unikać niepotrzebnego generalizowania. Spójrz na problem z innej strony - każdy projekt Ci nie wychodzi, czy jedynie ten ostatni? Nigdy nie dogadujesz się z otoczeniem, czy może spędzasz czasem z ludźmi miłe chwile? Nie dogadujesz się z każdym, czy z kilkoma osobami?

Kolejne ćwiczenie. Przywołaj w pamięci wydarzenie ze swojego życia, które oceniasz jako trudne. Zastanów się, czy czegoś Cię nauczyło. Czy dowiedziałeś się o sobie czegoś nowego? Jakimi cechami charakteru kierowałeś się w tej sytuacji? Przykładowo - rozstanie z chłopakiem może pokazać, ile życzliwych ludzi masz w swoim otoczeniu. Możesz wówczas odkryć, że jesteś silny i odnalazłeś się w nowym hobby – np. chodzeniu po górach. Później dojdziesz do wniosku, że nawet w ciężkiej sytuacji, jesteś w stanie odkryć swoje nowe, pozytywne cechy.

Ćwiczenie 3. Wypisz na kartce swoje mocne strony. Przeanalizuj je i co jakiś czas dopisuj nowe rzeczy, których się o sobie dowiedziałeś.

Zobacz: Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?

Pamiętaj, poczucie własnej wartości to sprawa indywidualna, dlatego w procesie jego budowania nie można porównywać się do innych osób - ani tych, które uważasz za lepsze, ani tych, których uznajesz za gorszych. Zamiast tego skup się na tym, by odkryć własnego siebie i te cechy, które wzmocnią w Tobie poczucie sprawczości i pozwolą na budowanie stabilnej samooceny. Jednak, jeśli Twoje próby okażą się nieskuteczne, zgłoś się do specjalisty, który nie tylko pomoże Ci odkryć przyczyny niskiej samooceny, ale i wypracować skuteczne sposoby jej budowania.


Zdjęcia:

Photo by Sharon McCutcheon on Unsplash

Photo by Sharon McCutcheon on Unsplash

Photo by Reinhart Julian on Unsplash

Photo by Saksham Gangwar on Unsplash

Photo by Toa Heftiba on Unsplash

 


Zobacz również:

Jak odróżnić nerwicę od zwykłego strachu?

Każdy człowiek na pewno nie raz znalazł się w trudnej sytuacji, która wyzwoliła w nim przemijającą emocję, jaką jest strach. Trudny egzamin, rozmowa o pracę, pisk opon hamującego samochodu lub po prostu burza, to tylko namiastka powodów...

Czytaj więcej

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Niepłodność dotyka wielu aspektów życia człowieka. Godzi w poczucie własnej wartości, podważa kobiecość i męskość. Nie  spełnia oczekiwań otoczenia, psuje relacje w związku, budzi lęki dotyczące własnej osoby, partnera czy wspólnej...

Czytaj więcej