Identyfikacja z agresorem, czyli kiedy byłeś bity i sam bijesz

Identyfikacja z agresorem to jeden z mechanizmów obronnych ego. Na czym polega?

Michał nie miał kolorowego dzieciństwa, wychowanie przez ojca alkoholika i współuzależnioną matkę było pełne awantur, agresji i przemocy. Od dziecka powtarzał sobie, że nigdy taki nie będzie, a jednak w szkole bił słabszych od siebie, prowokował kłótnie i obrażał kolegów z klasy. Jego rodzice wzywani byli do szkoły, a później spuszczali łomot synowi. Dorosły Michał ma żonę i syna, jednak ich wspólne życie jest dalekie od zdrowych relacji. Michał traci nad sobą panowanie, a wówczas do akcji wkracza pas. Krzyki i wyzwiska to norma. Dlaczego tak się stało?

Czym jest identyfikacja z agresorem?

Identyfikacja z agresorem to jeden z mechanizmów obronnych opisanych dokładnie przez Annę Freud. Polega on ta przyswojeniu cech osoby, która w jednostce wywołuje lęk. Taka osoba przejmuje cechy sprawcy, którym najczęściej jest rodzic. Przykładowo mogą to być:

  • agresja,
  • atakowanie,
  • roszczeniowa postawa,
  • potrzeba dewaluowania innych osób, która zapewnia podniesienie własnego poczucia własnej wartości.

Jeśli Michał z naszego wstępu doświadczał takich zachowań od swoich rodziców, jako dorosły człowiek w sytuacjach napięcia emocjonalnego i lęku, po prostu je powiela. W jego psychice doszło do zinternalizowania zachowania oprawcy i jednocześnie do jego naśladowania.

Czym jest identyfikacja z agresorem?

Identyfikacja z agresorem - przykład

Katarzyna Schier opisuje ten mechanizm w swojej książce "Dorosłe dzieci. Psychologiczna problematyka odwrócenia ról w rodzinie". Znana terapeutka opisuje przykład mężczyzny, który nie czuł empatii wobec swojej żony, gdy była ona chora lub wyrażała swoje emocje. Było to dla niego irytujące. Z kolei jego matka była zimną kobietą, która stosowała wobec niego przemoc psychiczną i fizyczną. Mężczyzna, przywołując te wspomnienia, również nie czuł współczucia dla siebie jako tego małego katowanego chłopca! Za to kiedy tylko wspominał matkę, płakał nad jej ciężkim życiem!

Do identyfikacji z agresorem dochodzi bardzo często w rodzinach dysfunkcyjnych oraz w przypadku procesu parentyfikacji.

Identyfikacja z agresorem - przykład


Zdjęcia:

Photo by Guillaume de Germain on Unsplash

Photo by Brooke Lark on Unsplash

Photo by Photo Boards on Unsplash

blog
Zobacz również