Emocje w etapach choroby nowotworowej
Redakcja Lumine

Stawienie czoła chorobie nowotworowej wymaga determinacji i odwagi. Tymczasem w momencie usłyszenia diagnozy o chorobie emocjami, które odczuwamy jest strach, rozpacz i gniew. Jak ważne są emocje w walce z rakiem?

Każdy etap walki z choroba oraz proces powrotu do zdrowia charakteryzuje się odmiennymi emocjami. Nasze reakcje są różne. Mogą motywować ciało i nas do działań, ale mogą także przyczynić się do gorszego funkcjonowania a co za tym idzie, negatywnego wpływy na proces zdrowienia. Nie sposób jednak ominąć i tych negatywnych emocji. Oto opis poszczególnych uczuć, towarzyszących chorym podczas kolejnych etapów walki z chorobą, nie tylko nowotworową, ale i każdą z którą musimy się zmierzyć.

Diagnoza

To najczęściej szok. Niedowierzanie i zaprzeczenie, że nam się to przytrafia. Pytania, bez odpowiedzi dlaczego? krążą w naszych myślach. Tracimy nasze dotychczasowe życie, usuwa nam się grunt pod nogami a emocje targające naszym organizmem są intensywne i negatywne. To chwila gdy chorzy najczęściej czują:

  • Szok
  • Gniew
  • Lęk
  • Rozpacz
  • Żal
  • Niesprawiedliwość

Wymienione uczucia są zrozumiałe. Nikt z nas nie jest gotowy i przygotowany na taką sytuację. Pomimo świadomości, że takie choroby jak nowotwór istnieje żyjemy z myślą, że nas to jednak nie dotknie. Gdy rak staje się rzeczywistością nie chcemy, by to była prawda. Czujemy złość, że to właśnie nas dotyka. Zastanawiamy się dlaczego? Uczucia tak negatywne są wstępem do akceptacji nowej sytuacji.

rak leczenie

Leczenie

Kolejnym etapem w naszym życiu po diagnozie jest faza leczenia. Tu poddajemy się opiece medycznej. Emocje związane ze złością i gniewem opadają, by ustąpić powoli miejsca akceptacji obecnego stanu. A także szukamy motywacji do walki z przeciwnikiem jakim jest rak. Ponieważ etapy leczenia nie są drogą prostą czujemy niepewność co do skuteczności i strach przed całą procedurą medyczną. Pojawia się również lęk przed bólem, skutkami ubocznymi chemioterapii czy innych procedur leczniczych. Musimy stawić czoła niedyspozycjom, gorszemu samopoczuciu, utarcie sprawności często zmianom fizycznym w naszym ciele. Nie jest nam to obojętnie, boimy się braku akceptacji otoczenia, często samym nam ciężko zaakceptować fakt np. utraty włosów. Obniża to poczucie naszej własnej wartości oraz może budzić niechęć do samego siebie. Emocje pojawiające się podczas intensywnej fazy leczenia to:

  • Uczucie wstydu,
  • Brak akceptacji dla swojego ciała,
  • Lęk przed terapią,
  • Lęk przed skutkami ubocznymi i komplikacjami czy skutecznością leczenia,
  • Strach przed bólem, niepełnosprawnością,
  • Uczucie bezsilności i bezradności,
  • Uczucie braku kontroli,
  • Skrępowanie prowadzące do izolacji,
  • Wstyd, że potrzebujemy pomocy, jesteśmy niesamodzielni,

Etap intensywnego leczenia to bardzo trudny okres w trudnej walce z nowotworem. Chorzy w tym okresie są zdecydowanie słabsi fizycznie, nierzadko odczuwają ból oraz negatywne skutki chemioterapii, potrzebują wsparcia zarówno najprostszych codziennych czynnościach oraz obecności i bliskości w procesie leczenia.

Zakończenie terapii-remisja

Z pozoru etap budzący reakcje związane z happy endem, niestety często jest to równie trudny okres emocjonalnie dla chorego. Wyczekiwany powrót do normalnego funkcjonowania i spełniania się w rolach społecznych budzi lęk. Podczas walki z rakiem, ulęgają zmiany w naszych wartościach, które są dla nas ważne w życiu. Już nie będzie „tak samo” jak przed chorobą. Świat do tej pory skoncentrowany na leczeniu i życiu w szpitalu znów ulega zmianie. Na nowo odkrywamy i szukamy swojego miejsca. To nowy stres, obarczony lękiem o możliwość wznowy choroby, badaniami kontrolnymi przypominającymi o przebytej chorobie. A jednocześnie ogromna chęć do zapomnienia o niej i powrocie do normalnego funkcjonowania. W tej fazie mogą pojawić się epizody depresyjne i lękowe a odczucia jakie doświadcza chory to:

  • ciągły lęk i strach dotyczący przerzutów lub wznowy choroby,
  • strach przed powrotem do normalności oraz akceptacji przez otoczenie,
  • trudność życia „bez choroby”

W przypadku trudności w ponownym odnalezieniu się w życiu po chorobie warto skorzystać z pomocy specjalisty. Psychoterapia poprawi nasze poczucie własnej wartości oraz nauczy radzenia sobie z emocjami pojawiającymi się w naszym codziennym życiu.

rak nawrót choroby

Powrót choroby

Etap najcięższy w chorobie nowotworowej. O ile diagnoza jako początkowa faza choroby onkologicznej jest szokującym przeżyciem. Tak wznowa choroby, po walce i powrocie do życia w zdrowiu, odbiera całą nadzieję na wygraną z rakiem. To najgorszy scenariusz jaki chory i jego bliscy po leczeniu odganiają codziennie z własnych myśli. Emocje z którymi mierzy się chory to:

  • Brak nadziei,
  • Ogromny lęk
  • Rozpacz
  • Pojawia się strach przed śmiercią,
  • Lęk przed kolejnymi etapami leczenia ich skutkami, skutecznością,
  • Gniew
  • Złość

Dużo ciężej mobilizować się i akceptować na nowo chorobę. Nieodzowne jest często wsparcie psychologa i bliskich by podjąć walkę na nowo z nowotworem i odzyskać nadzieję.

rak i śmierć

Przedterminalna i terminalna faza nowotworu

Od strony medycznej i fizycznej to ostatni etap choroby. Pomimo rozwoju medycyny i wysiłków lekarzy często nie ma możliwości wyleczenia nowotworu. Pozostajemy bezsilni w danej sytuacji i rokowania powrotu do zdrowia są nikłe. Tu dominującą emocją jest ból i lęk, zarówno chorego jak i bliskich. Emocje towarzyszące tej fazie choroby:

  • strach przed śmiercią,
  • strach przed bólem,
  • strach związany z bliskimi którzy pozostają,

Pomoc psychologiczna na tym etapie choroby pomaga przygotować się do rozstania. Bliskim do nadchodzącej żałoby. To bardzo ciężki okres, pełen bólu, żalu, bezsilności i łez.

Choroba nowotworowa to emocjonalnie intensywny okres w życiu zarówno chorego jak i jego rodziny i bliskich. Nacechowany ogromem negatywnych emocji. bardzo ważnym elementem podczas walki o zdrowe ciało jest zapewnienie dbałości o zdrowie psychiczne. Dbajmy o relaks, fundujmy chwile radości i przyjemności dla równowagi emocjonalnej i odwrócenia myśli od choroby. Emocji jakie możemy doświadczać jest wiele skupmy się na tych dobrych, te negatywne będą jednak w danym momencie mniej bolesne. A przede wszystkim pamiętamy, że czas choroby to czas trudny i złość, gniew, lęk to jak najbardziej normalne emocje w danej sytuacji. Nie tłummy ich, poprośmy o pomoc jak nie wiemy jak sobie poradzić z nimi.


Zdjęcia:

Zdjęcie Jurica Koletić na Unsplash

Zdjęcie Olgi Kononenko na Unsplash

Zdjęcie Road Trip with Raj on Unsplash

Zdjęcie Aron Visuals na Unsplash


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Niepłodność dotyka wielu aspektów życia człowieka. Godzi w poczucie własnej wartości, podważa kobiecość i męskość. Nie  spełnia oczekiwań otoczenia, psuje relacje w związku, budzi lęki dotyczące własnej osoby, partnera czy wspólnej...

Czytaj więcej

Dieta w depresji. 6 wskazówek co jeść, aby poczuć się lepiej.

Od najmłodszych lat uczymy się dobrych nawyków, także tych związanych z żywieniem. Jemy owoce, bo zawierają dużo witaminy C, która wspiera naszą odporność. Mięso, bo to dzięki niemu dostarczamy organizmowi potrzebne białko, a warzywa, p...

Czytaj więcej