Jak ważne jest to, co mówimy dzieciom? Poznaj efekt Rosenthala
Redakcja Lumine

Efekt Rosenthala polega na urzeczywistnianiu się naszych oczekiwań żywionych wobec innych osób.

Nie bez przyczyny mówi się o tym, że szkoła to drugi dom, a na wychowawcach spoczywa obowiązek wychowania. I faktycznie tak jest, jednak nauczyciel bywa nieświadomy wielu procesów, które zachodzą zarówno w jego głowie, jak i w głowach jego podopiecznych. Jednym z nich jest efekt Rosenthala, zwany również efektem Pigmaliona, oczekiwań czy Galetei. Czytaj dalej, a dowiesz się, na czym dokładnie polega.

efekt rosenthala

Na czym polega efekt Rosenthala?

To, co widzimy jest jedną wielką projekcją na otaczającą nasz rzeczywistość. Patrzymy na wszystko przez pryzmant wewnętrznych przekonań, oczekiwań i doświadczeń, z kolei nasze zachowanie może sprawić, że ten świat faktycznie dopasuje się do tego, czego od niego podświadomie wymagamy, co nazywa się samospełniającą się przepowiednią.

A teraz przejdźmy do Rosenthala, czyli amerykańskiego psychologa, który w latach 60. ubiegłego wieku wspólnie z nauczycielką Lenore F. Jacobson przeprowadził ciekawy eksperyment w szkole podstawowej w San Francisco. Polegał on na poddaniu testowi na inteligencję uczniów, którzy właśnie rozpoczynali szkołę podstawową. Prowadzący badanie wskazał nauczycielom tych uczniów, którzy uzyskali najwyższe wyniki w przeprowadzonym teście. Logicznie rzecz biorąc - to właśnie oni mieli uzyskać w nadchodzącym roku szkolnym najlepsze wyniki w nauce. Przed rozpoczęciem przez tych samych uczniów kolejnej klasy, test został powtórzony, a jego wyniki nie zaskoczyły Rosenthala - wytypowane przez niego dzieci faktycznie poczyniły największe postępy w nauce.

Zobacz: Nie znam się, ale się wypowiem, czyli efekt Dunninga-Krugera

Teraz będzie niespodzianka - badacz wybierając najzdolniejszych uczniów wcale nie brał pod uwagę wyników, które osiągnęły w teście, a wybrał po prostu przypadkowe osoby. Co się zatem stało? Nauczyciele przekonani o nieprzeciętnej inteligencji dzieci traktowali je inaczej - poświęcali więcej czasu, więcej wymagali, byli życzliwsi i lepiej motywowali. Tak zadziałała etykieta.

Łatka przypięta do danej osoby całkowicie zmienia nastawienie do niej - mamy o kimś dobre zdanie, traktujemy go dobrze, mamy złe, traktujemy go źle. Chwalimy mądrych, upominamy mylących się.

Jakie jest znaczenie efektu Rosenthala w życiu codziennym?

Jakie jest znaczenie efektu Rosenthala w życiu codziennym?

Efekt Rosenthala pokazuje, jak nieświadomie kształtujemy rzeczywistość wokół siebie. Bywa, że o tym, jak potoczy się kariera danego ucznia zadecyduje nastawienie do niego jego wychowawców, bo tak samo, jak można było uczynić dzieci zdolnymi, tak samo można z nich zrobić "zdolne, ale leniwe".


Zdjęcia:

Photo by NeONBRAND on Unsplash

Photo by CDC on Unsplash

Photo by Ben White on Unsplash


Zobacz również:

Dlaczego samopoczucie w poniedziałek i po urlopie zawsze jest obniżone? Odpowiada za to efekt kontrastu

Dlaczego powrót do pracy po urlopie jest taki ciężki? Za złe samopoczucie po weekendzie i powrocie do pracy po świątecznej przerwie odpowiada efekt kontrastu. Czym jest i jak go uniknąć?

Czytaj więcej

Błędy poznawcze - poznaj je, a będziesz wiedzieć, jak ich unikać i obiektywnie oceniać zdarzenia

Błędy poznawcze to nieracjonalne spostrzeganie rzeczywistości, które wpływa na ludzkie rozumowanie, postawy, emocje i zachowanie. Dzięki ich poznaniu można oderwać sytuację od kontekstu i podejmować lepsze w skutkach decyzje.

Czytaj więcej

Czym jest efekt następnego w kolejce i jak może zepsuć burzę mózgów?

Efekt następnego w kolejce jest błędem poznawczym polegającym na tym, że osoba, która zaraz ma zaprezentować swoje zdanie, nie skupia się na tym, co mówią inni, bo przygotowuje się do własnej prezentacji. Jak wpływa to na burzę m&o...

Czytaj więcej