Dlaczego zaczynasz nucić piosenkę, którą cały czas słyszysz w radiu? O efekcie czystej ekspozycji
Redakcja Lumine

Efekt czystej ekspozycji sprowadza się do polubienia tych bodźców, które często oddziałują na człowieka. Skąd się bierze i na czym polega?

Znasz ten moment, w którym zaczynasz nucić piosenkę, która jeszcze kilka dni temu Ci się nie podobała, ale przez to, że często słyszałeś ją w radiu, wpadła Ci do głowy? A może oglądałeś serialowego "Wiedźmina" i nie mogłeś wygonić z głowy "Grosza daj wiedźminowi"? Jeśli te sytuacje nie brzmią dla Ciebie obco, wpadałeś w szpony efektu czystej ekspozycji, czytaj dalej, a przekonasz się, że bardzo często jesteś nastawiony na jego działanie.

skąd się bierze efekt czystej ekspozycji

Czym jest efekt czystej ekspozycji?

Efektem czystej ekspozycji nazwa się zjawisko polegające na korelacji między sympatią do danego bodźca, a częstotliwością jego eksponowania. Czyli najprościej ujmując, lubimy te rzeczy, na których działanie jesteśmy wystawieni. Właśnie dlatego w ucho wpadają nam piosenki, które często słyszymy, a potrawa, która kiedyś nie smakowała, spożyta kilka razy, staje się ulubioną. Zależność tę wykorzystują marketerzy i celowo wystawiają na działanie reklamy grupę odbiorców, by w końcu sięgnęli po ich produkt. Jednak muszą być świadomi faktu, że jeśli ich brand wywołał niekorzystne doświadczenia w danej osobie, efekt czystej ekspozycji nie zadziała, a jednie wzmocni niechęć, ale do tego jeszcze wrócimy.

Zobacz: Jak nie ulegać cudzym emocjom i brać odpowiedzialność za własne?

Odkrycie efektu czystej ekspozycji zawdzięczamy Robertowi Zajoncowi. Później nazwaną przez niego zależność potwierdzali inny badacze. Jak? Choćby eksperymentami badającymi preferencje smakowe. Okazuje się, że osoby, które wielokrotnie próbowały tej samej potrawy albo napoju, oceniały ich smak o wiele lepiej, niż ci, którzy spożywali je rzadziej.

co to jest efekt czystej ekspozycji

Efekt czystej ekspozycji pojawia się w naszym życiu niemal codziennie. Przykładowo w pracy. Może nie lubiłeś nowej dziewczyny, która dołączyła do zespołu, ale po tym, jak spędziłeś z nią trochę czasu pracując "biurko w biurko", zacząłeś darzyć ją sympatią. Może widziałeś w mieście reklamy nowej restauracji tak często, że w końcu się do niej wybrałeś. Tak samo jest z ćwiczeniami na siłowni, najpierw wydają się katorgą, a później z przyjemnością idzie się na trening.

Skąd bierze się efekt czystej ekspozycji?

Szukając odpowiedzi na pytanie, dlaczego lubimy bodźce, na których działanie jesteśmy wystawieni, można wskazać na naszą niechęć do rzeczy nowych. Wielokrotnie podkreślaliśmy, że powielamy schematy ze strachu przed nowymi wyzwaniami. Wybieramy drogę, którą już szliśmy, choć wcale nie musiała być usłana różami. Zatem jak coś staje się dla nas znajome, automatycznie przypisujemy mu sympatię.

Zobacz: Jak się zachowujesz, gdy ktoś Cię atakuje? Sprawdź, czym są obronne techniki autoprezentacji

Są jednak pewne ograniczenia. Raz bodziec, który nas nie opuszcza, w końcu może się znudzić (i pewnie dlatego młode pokolenie nie jest tak podatne na reklamy jak to starsze), a jedzona codziennie potrawa w końcu się przeje. Wspomniana piosenka, w którymś momencie również wyleci z głowy, a firma, której nie lubiłeś wcześniej, nie przekona Cię do siebie bombardując spotkaniami reklamowymi. Wniosek jest prosty - efekt czystej ekspozycji można celowo wykorzystywać na swoją korzyść, ale należy pamiętać o tym, by bodźce, którymi zalewa się człowieka, były neutralne i krótkotrwałe.

efekt czystej ekspozycji


Zdjęcia:

Photo by Namroud Gorguis on Unsplash

Photo by Manuel Sardo on Unsplash

Photo by bruce mars on Unsplash


Zobacz również:

Efekt próżniactwa społecznego, czyli dlaczego działając w grupie jesteśmy mniej produktywni?

Próżniactwo społeczne to zjawisko odnoszące się do mniejszego zaangażowania w działanie członków grupy niż miałoby to miejsce, jeśli funkcjonowaliby oni indywidualnie. Skąd się bierze i jak mu przeciwdziałać?

Czytaj więcej

Jak prawidłowo ocenić zachowanie swoje i drugiego człowieka? Unikać podstawowego błędu atrybucji

Podstawowy błąd atrybucji to skłonność do przypisywania cudzym zachowaniom wewnętrznych przyczyn i ignorowanie tych zewnętrznych. Jak go poznać i jak go unikać?

Czytaj więcej

Dlaczego zaczynasz nucić piosenkę, którą cały czas słyszysz w radiu? O efekcie czystej ekspozycji

Efekt czystej ekspozycji sprowadza się do polubienia tych bodźców, które często oddziałują na człowieka. Skąd się bierze i na czym polega?

Czytaj więcej