Zaburzenia mowy u dzieci i dorosłych. Skąd biorą się dyslalia i jak je leczyć?
Redakcja Lumine

Dyslalia to zaburzenia mowy, które polegają na niewypowiadaniu jednej lub kilku głosek albo pewnych wyrazów. Jakie są jej przyczyny, objawy i jak ją leczyć?

Z pewnością znasz kogoś, kto ma trudności z wypowiedzeniem "r", "sz", "cz", a może ten problem dotyczy właśnie Ciebie. Te zaburzenia mowy noszą nazwę dyslalia. Skąd się biorą, jakie są ich objawy i jak można je wyleczyć?

Dyslalia - co to jest?

Termin dyslalia powstał z połączenia greckiego "dys" oznaczającego zburzenie i "lalia" odnoszącego się do mowy. Dyslalia są zatem zaburzeniami mowy związanymi z nieprawidłową artykulacją głosek.

Zaburzenia mowy zwykle odkrywane są już u dzieci, jednak rodzice i nauczyciele często zaniedbują problem. W takiej sytuacji mały człowiek wkracza z nim w dorosłość. Dowody są na wyciągnięcie ręki, z pewnością kojarzysz osoby, które mają problem z wymową niektórych głosek lub całych wyrazów.

Zobacz: Jak nie przejmować się tym, co mówią inni?

dyslalia

Dyslalia - rodzaje

Dyslalia może dotyczyć trudności z wymawianiem zarówno różnych głosek, sylab czy pojedynczych liter. Przyjmuje również różne nasilenie, z tego powodu konieczne jest wyodrębnienie jej rodzajów:

- dyslalia głoskowa (trudność z wymawianiem pojedynczych głosek),

- dystalia sylabowa (pomijanie lub dodawanie sylab),

- dystalia wyrazowa (nieprawidłowe wymanianie niektórych wyrazów),

- dystalia zdaniowa (trudność z zastosowaniem niektórych wyrazów w zdaniu).

Dyslalie można podzielić również uwzględniając konkretny problem np. sygmatyzm to seplenienie, lambdacyzm to nieprawidłowa wymowa litery "l" (dziecko mówi "jajka" zamiast lalka), a rotacyzm niesie za sobą trudność z wypowiadaniem "sz", "cz" czy "r".

Zobacz: Dlaczego kłamiemy? Jak rozpoznać kłamstwo?

dyslalia

Dyslalia - przyczyny

Zaburzenia mowy nie mają jednego konkretnego źródła. Przyczyną ich występowania mogą być zarówno wady aparatu wymowy (np. nieprawidłowa budowa języka, podniebienia miękkiego, przerostu migdałka gardłowego czy skrzywienie przegrody nosowej). Podobnie wygląda sytuacja z narządem słuchu - jeśli w jego obrębie występują nieprawidłowości, może to spowodować problemy z wymową.

Nie bez znaczenia na sposób wysławiania się dziecka pozostaje środowisko, w którym się wychowuje - przykładowo na dyslalia narażone są pociechy osób, które mają problemy z wymową lub te, które w okresie kształtowania się mowy były zaniedbywane przez rodziców.

Wśród przyczyn dyslalii można wymienić także opóźnienie w dojrzewaniu ośrodków korowych, mikrouszkodzenia mózgu, nieprawidłowy rozwój nerwów odpowiedzialnych za aparat mowy czy nieprawidłowości, do których doszło jeszcze w okresie płodowym.

Zobacz: Jak interpretować mowę ciała?

dyslalia

Dyslalia - objawy

Symptomy dyslali różnią się od siebie w zależności od jej rodzaju - osoby z rotacyzmem nie potrafią poprawnie wymówić litery "r", chorujący na kappacyzm zamiast "kura" powiedzą "ura". Z kolei osoby z dyslalią głoskową będą opuszczać w wyrazach jedną zgłoskę lub zastąpią ją inną.

Dyslalia - leczenie

Dyslalię zwykle zauważają rodzice dziecka lub jego szkolni wychowawcy. Może to być pierwszy krok do wyleczenia zburzeń mowy, konieczna jest jednak wizyta u logopedy lub innego specjalisty, który odnajdzie przyczynę problemów z wymową. Przykładowo logopeda może być bezsilny, jeśli za trudnością stoi wada zgryzu, wówczas należy zasięgnąć porady ortodonty. Jeśli dyslalia ma podłoże psychosomatyczne konieczne są spotkania z terapeutą. Z kolei wady anatomiczne mogą wymagać leczenia zabiegowego, dlatego tak istotne jest rozpoznanie przyczyny zaburzenia.

W leczeniu logopedycznym wykorzystuje się różne metody, od treningów wspierających aparat mowy po ćwiczenia słuchowe. Proces jest pracochłonny, ale przynosi oczekiwane efekty w postaci płynnej i poprawnej mowy. Jest to bardzo motywująca informacja, bowiem wiele dorosłych osób nadal boryka sie z dyslalią, która nieleczona może być źródłem kompleksów i frustracji.

dyslalia


Zdjęcia:

Photo by Ben White on Unsplash

Photo by Ben White on Unsplash

Photo by Rachel on Unsplash

Photo by Josh Applegate on Unsplash

 


Zobacz również:

Zaburzenia mowy u dzieci i dorosłych. Skąd biorą się dyslalia i jak je leczyć?

Dyslalia to zaburzenia mowy, które polegają na niewypowiadaniu jednej lub kilku głosek albo pewnych wyrazów. Jakie są jej przyczyny, objawy i jak ją leczyć?

Czytaj więcej