Drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa - pomoże Ci uniknąć pesymistycznego nakręcania się
Redakcja Lumine

Jak urwać nakręcanie katastroficznych scenariuszy i zacząć interpretować rzeczywistość w sposób obiektywny? Pomoże drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa.

Ile razy widziałeś przyszłość jedynie w ciemnych barwach? Kiedy partner mówi o rozmowie, Ty myślisz o rozstaniu; gdy wzywa szef myślisz o zwolnieniu, a jak wyniki morfologii nie są idealne, już kładziesz się do trumny? Ludzie są mistrzami w nakręcaniu katastroficznych wizji i samospełniających się przepowiedni. Jeśli zaliczasz się do tego grona, ale chcesz je opuścić, pomocna będzie  drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa.

Czym jest drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa?

Chris Argyris to psycholog i ekonomista związany z Uniwersytetem Harvarda, który przenalizował proces podejmowania decyzji i stworzył metodę pozwalającą człowiekowi na nienakręcanie się w defetyzmie. Stworzona przez niego drabina wnioskowania pomaga oceniać rzeczywistość w sposób bardziej obiektywny oraz dostrzec, że sprawy nabierają takiego kontekstu, jaki im nadamy.

Przykładowo - spóźniający się po pracy mąż, mógł utknąć w korku albo kolejce w sklepie. To, że po powrocie do domu zostanie oskarżony przez żonę o romans świadczy o tym, że ona takie znaczenie nadała jego przedłużającej się nieobecności. To my nadajemy rzeczom sens. Jeśli przypiszemy im negatywny kontekst, będziemy w niego wierzyć.

Czym jest drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa?

Drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa powstała po to, by wyciągać prawidłowe wnioski, a nie napędzać czarne scenariusze, które biorą się stąd, że nasz mózg nie lubi niepewności, dlatego tam, gdzie nie widzi prawdy, to sobie ją dopowie. Stąd biorą się niedomówienia w związku - bo on nie powiedział jej tego wprost, a ona sobie do tego dorobiła całą historię o jego niewierności.

Chrisa Argyris opracował tę metodę we współpracy z Peterem Senege. Panowie wykorzystali nawiązanie do drabiny nazywając kolejne jej stopnie, należy wspinać się przez nie, by rozszerzać swoją perspektywę.

- Obserwacja otoczenia. Jak wyglądałoby, gdybyś nie spoglądał na nie przez pryzmat swoich doświadczeń? Wyobraź sobie, że stoisz daleko i patrzysz na siebie z boku. Co widzisz? Siebie i kogoś jeszcze. Powiedz sobie, co widzisz. Pomocna będzie wiedza o tym, jak nabrać psychologicznego dystansu.

- Selekcja informacji. Nie odrzucaj żadnej z nich, bo nie pasuje do Twojej wizji.

- Przypisywanie im znaczeń. Poznaj moment, w którym zaczynasz przypisywać sytuacji znaczenie np. mąż spóźnia się do domu. Spóźnia się, a Ty już myślisz, że coś się stało. Zamiast pchać go w ramiona kochanki, zastanów się, dlaczego akurat osądzasz go o to, a nie np. o to, że właśnie kupuje Ci perfumy.

- Tworzenie założeń. Twoje myśli już garną się do tego, by nadać znaczenie tej sytuacji, więc odpowiedz sobie na pytanie, czy będzie ono bazować na faktach czy Twoich przekonaniach.

- Wyciąganie wniosków. Udało Ci się oddzielić obiektywną ocenę sytuacji od filtru, który chcesz na nią nałożyć? Jeśli tak powinieneś mieć rzeczywisty obraz i możesz wyciągać wnioski.

- Podejmowanie działań na podstawie wniosków. A teraz możesz rozsądnie podjąć działanie i albo zarzucić facetowi zdradę albo ze spokojem zapytać, co się wydarzyło.

To co najważniejsze w tym sposobie wnioskowania, to nasze przekonania, które nadają kierunek dalszym zachowaniom i działają niczym soczewka, przez którą widzimy otaczającą rzeczywistość. Sami potrafimy tworzyć we własnych głowach autodestrukcyjne scenariusze, które nie robią nic innego jak odbierają chęć do życia.

Drabina wnioskowania Chrisa Argyrisa - pomoże Ci uniknąć pesymistycznego nakręcania się


Zdjęcia:

Photo by Debby Hudson on Unsplash

Photo by Simon Berger on Unsplash


Zobacz również:

Porównywanie się do innych - szkodzi czy pomaga?

Porównywanie się do innych jest w zasadzie nieodłącznym elementem naszego życia. Skąd wziął się ten mechanizm psychologiczny i czy szkodzi bardziej niż pomaga?

Czytaj więcej

Skąd bierze się pewność siebie i jak ją nabyć?

Pewność siebie, czyli poczucie własnej wartości i własnych kompetencji czyni życie zawodowe i prywatne łatwiejszym. Jednak nie każdy nabył tę cechę. Czy można temu zaradzić?

Czytaj więcej

Nie bądź jak gotująca się żaba i w porę powiedz DOŚĆ toksycznej sytuacji

Syndromem gotującej się żaby w psychologii nazywa się stan, w którym jednostka zużywa całą swoją energię, by dostosować się do sytuacji. Niestety, później nie ma już siły, by z niej uciec.

Czytaj więcej