Dlaczego kłamiemy? Jak rozpoznać kłamstwo?
Redakcja Lumine

Kłamiesz? Pewnie z góry odpowiesz, że nie, co samo w sobie będzie małym lub większym naciąganiem rzeczywistości. Przeciętny człowiek kłamie dziennie kilkadziesiąt razy. Dlaczego to robi?

Kłamstwo to chleb powszedni. Wystarczy rozejrzeć się dookoła, by je dostrzec. Kandydat o pracę zapewniający potencjalnego pracodawcę o swoich umiejętnościach, mama wmawiająca dzieciom, że plac zabaw jest zamknięty czy członkowie rodziny utwierdzający w przekonaniu gotującą babcię, że mięso nie spędziło w piekarniku kilku minut za dużo. Oczywiście nie są to kłamstwa wielkiego kalibru i ich szkodliwość społeczna jest znikoma. Dlaczego jednak tak często się nimi posługujemy?

Głównie dlatego, że nie potrafimy zachować się asertywnie - wolimy nagiąć rzeczywistość, żeby nie zranić bliskiej osoby czy wychodzimy z założenia, że tak wypada. Jednak to nie jedyna możliwość, kłamiemy również z premedytacją, by lepiej wypaść lub udawać kogoś, kim nie jesteśmy.

Kłamstwo - skąd się bierze?

Skąd bierze się kłamstwo? Zwykle rodzi się pod wpływem lęku przed stratą lub wizji zysku. Kłamstwo jest zatem narzędziem służącym do zdobycia celu.

Zobacz: Nerwica u dzieci - jak ją poznać i jak pokonać?

Rodzaje kłamstw

Tomasz Witkowski zajmujący się psychologią kłamstwa, wyróżnił jego następujące rodzaje:

Kłamstwa mimowolne uświadamiamy sobie w momencie ich wypowiedzenia. Mogą służyć do zwrócenia czyjejś uwagi, gdy nie chcemy wdawać się w dany temat, dlatego unikamy go z pomocą małego nagięcia rzeczywistości.

Kłamstwa altruistyczne stosuje się, by oszczędzić komuś bólu.

Kłamstwa egotystyczne wiążą się z potrzebą podwyższania własnej samooceny, a sprowadzają się do podkolorowywania swojego doświadczenia, wiedzy czy życia.

Kłamstwa manipulacyjne wykorzystywane są w celu uzyskania konkretnego efektu np. pieniędzy. Niosą za sobą krzywdę drugiej osoby.

Kłamstwa destrukcyjne wyrządzają szkodę innym, ale nie przynoszą korzyści ich sprawcy. Mogą być wynikiem zemsty lub chęci sprawienia komuś krzywdy.

Zobacz: Jak odróżnić perswazję od manipulacji? Techniki perswazji

Jak rozpoznać kłamstwo?

Psychologia kłamstwa znalazła nie tylko szerokie zastosowanie w łapaniu sprawców przestępstw, ale i uczą się jej rekruterzy. Wprawiony obserwator jest w stanie wyłapać, gdy ktoś chce wprowadzić go w błąd. Na co zatem zwrócić uwagę, gdy chce się rozpoznać kłamstwo?

1. Mowa ciała

Dlaczego śledczy oglądają nagrania z przesłuchań bez dźwięku? Ano właśnie po to, by zobaczyć, co mówi postawa, gdy język kłamie. Najpierw należy jednak poznać język ciała przesłuchiwanego w normalnych warunkach. Wówczas może okazać się, że częste mruganie i połykanie śliny następuje jedynie wówczas, gdy mija się on z prawdą.

Zobacz: Skłonności do ryzyka i negatywne podejście do życia. Czym jest osobowość borderline?

2. Kontakt wzrokowy

Mikro-ekspresja często zdradza zamiary mówiącego. Jeśli nie utrzymuje on kontaktu wzrokowego z rozmówcą, choć zwykle to robi, można podejrzewać go o kłamstwo.

3. Analiza języka

Styl mowy kłamcy zmienia się, gdy kłamie. Może stawać się wówczas bardziej lub mniej formalny. Natomiast, gdy w normalnych warunkach jego wypowiedzi są lakoniczne, a nagle opowiadana przez niego historia naszpikowana jest szczegółami, może wzbudzać to podejrzenia.


Zdjęcia:

Photo by Tadeusz Lakota on Unsplash

Photo by Joshua Fuller on Unsplash

Photo by Bewakoof.com Official on Unsplash

Photo by Harli Marten on Unsplash


Zobacz również:

Dlaczego kłamiemy? Jak rozpoznać kłamstwo?

Kłamiesz? Pewnie z góry odpowiesz, że nie, co samo w sobie będzie małym lub większym naciąganiem rzeczywistości. Przeciętny człowiek kłamie dziennie kilkadziesiąt razy. Dlaczego to robi?

Czytaj więcej

Hipokryzja - kim jest hipokryta i jak go poznać?

Kim jest hipokryta i jak go rozpoznać? Termin ten słusznie kojarzony jest negatywnie i wiąże się z głoszeniem idei, które są całkowicie niespójne z zachowaniem wyrażającej je osoby.

Czytaj więcej

Mitoman czy kłamca? Czym jest mitomania i jak ją rozpoznać?

Mitomania nie bez powodu nazywana jest patologicznym kłamstwem lub pseudologią fantastyczną. Zaburzenie, o którym mowa polega na permanentnym kłamaniu. Skąd się bierze i jak ją leczyć?

Czytaj więcej