Ciemna triada osobowości, czyli ile masz w sobie z psychopaty, narcyza i makiawelisty?
Redakcja Lumine

Ciemna triada osobowości to termin określający zespół cech osobowości obejmujących makiawelizm, narcyzm i psychopatię. Czym charakteryzują się osoby zaliczone do ciemnej triady?

Niezłomni, nieustępliwi, pokonujący na swojej drodze wszystkie przeszkody i bez zająknięcia rozstawiający ludzi po kątach - tacy ludzie nierzadko zajmują kierownicze stanowiska. Nie okazują empatii, bo jej nie czują, za to dostrzegają i wykorzystują słabe cechy u innych, by nimi manipulować. Bywa, że są to ci urodzeni pod ciemną triadą. Do czego odnosi się ten tajemniczy termin?

Ciemna triada - co to jest?

Ciemna triada to zespół cech osobowości, które obejmują makiawelizm, psychopatię i narcyzm. Swoją nazwę zawdzięcza szkodliwości społecznej, którą wywołuje. Osoby będące przedstawicielami tej grupy są skłonne do bezduszności, egoizmu, przedmiotowego traktowania innych, manipulacji, a w wysokim stężeniu tych cech, także i do przestępstw. Autorami ciemnej triady osobowości są Delroy Paulus i Kevin Williams.

Każdy z wymienionych typów osobowości jest niepożądany, z kolei jeśli łączą się one w obrębie jednego charakteru, wydaje się ona z pozoru normalna, jednak z czasem i z lepszym poznaniem, można odkryć drzemiącą w niej ciemność.

Oczywiście każdy z nas posiada cechy psychopaty, makiawelisty i narcyza, w przypadku ciemnej triady mówimy o ich znaczącym natężeniu (jeśli jesteś ciekawy, jak te cechy układają się u Ciebie, możesz wykonać dostępny w sieci test). W skrajnych przypadkach osoby przejawiające te trzy właściwości popełnią przestępstwa lub popadają w choroby psychiczne, z kolei umiarkowane i niezdiagnozowane przypadki są wśród nas i biada tym, którzy mają z nimi styczność. A oto nietrudno, bowiem połączenie tych typów osobowości może zaprowadzić człowieka na szczyt kariery zawodowej. Takie osoby bywają przywódcami i tyranami. Celowo wywołują kłótnie, wykorzystują innych i nimi manipulują.

Zobacz: Ciągła potrzeba bycia w centrum uwagi. Jakie są objawy i przyczyny osobowości histrionicznej? Jak ją leczyć?

ciemna triada osobowości

Ciemna triada - makiawelizm

Słusznie kojarzony z postacią Machiavellego makiawelizm odnosi się do osób emocjonalnie chłodnych, egocentrycznych, nieufnych, cynicznych, kontrolujących innych i nimi manipulującymi. Tacy ludzie mają tendencję do przedmiotowego traktowania innych oraz nieliczenia się z ich potrzebami. Wyznają zasadę, że cel uświęca środki, dlatego po drodze do niego nie zawahają się naginać prawo. Co więcej, skłonność do manipulacji oznacza, że makiawelista jest jak kameleon - raz uprzejmy, raz szorstki i niemiły.

Makiaweliści nie próbują jednak nikomu imponować, pokazują siebie w realistyczny sposób, ponieważ to pomaga im w manipulacji. Mają kontakt ze swoimi emocjami, ale ich nie rozróżniają np. niepokój mogą traktować jako zmęczenie. Za to doskonale wczuwają się w emocje innych, jednak nie na zasadzie empatii, a wykorzystania wiedzy o tym, co komuś aktualnie w duszy gra. Są świetnymi strategami, w końcu muszą wiedzieć, która ścieżka prowadzi do celu.

ciemna triada osobowości makiawelizm

Ciemna triada - narcyzm

Narcyz musi być w centrum uwagi i chłonąć podziw od innych osób. Nie potrafi wyjść poza siebie i skupić się na kimś innym niż on. Jednak ta koncentracja na sobie to nie tylko samouwielbienie, ale i czasem autoagresja. Narcyz łatwo namawia innych, by zrobili to, czego on chce. Nie odczuwa empatii i wrzutów sumienia, dlatego dostaje to, co chce.

Choć wydaje się, że osoby z osobowością narcystyczną mają wysokie poczucie własnej wartości, jest to bardzo mylne, bowiem może to być jedynie kamuflaż dla braku pewności siebie. Właśnie dlatego narcyz porównuje się do innych, źle znosi krytykę i otacza się słabszymi od siebie – gdy pada na niego ich światło, wydaje się lepszy (tutaj wspominaliśmy o tym błędzie poznawczym). Oczywiście mamy jeszcze narcyzów z krwi i kości, którzy autentycznie uważają się za lepszych od innych i nie mają problemu z samooceną.

Świat biznesu jest pełen takich kwiatków, co związane jest z konkurencją, pieniędzmi i przepychem.

ciemna triada osobowości narcyz

Ciemna triada - psychopata

Psychopaci to osoby z osobowością antyspołeczną, która wiąże się z lekceważeniem zasad moralnych i prawa oraz instrumentalnym traktowaniem ludzi. Można powiedzieć, że wysługują się oni otoczeniem w zależności od potrzeb. Mają małą potrzebę skupienia się na swoim wizerunku, nie planują, ale i także szybko się frustrują. Obce jest im poczucie winy, wstydu i lęku. W sytuacjach emocjonalnie niebezpiecznych zachowują zimną krew.

Zobacz: Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?

Osoby z ciemną triadą

Takie wybuchowe połączenie cech trzech niepożądanych osobowości sprawia, że posiadająca je osoba jest skłonna do nadużyć i stosowania przemocy psychicznej. Są to osoby toksyczne, manipulujące i stawiające partnerów czy współpracowników w rolach ofiar. Jednak skupienie na celu i umiejętność zakładania odpowiedniej maski może zaprowadzić je na kierownicze stanowiska. Jak z nimi walczyć? Jeśli poznasz, że ktoś z Twojego otoczenia urodził się pod tą ciemną gwiazdą, musisz stawiać granice emocjonalne i pilnować, by nikt ich nie przekraczał. Ochrona swojej tożsamości jest tutaj kluczowa.

ciemna triada osobowości psychopata


Zdjęcia:

Photo by Liliane Limpens on Unsplash

Photo by Robert Zunikoff on Unsplash

Photo by pawel szvmanski on Unsplash

Photo by Ashley Jurius on Unsplash

Photo by Miguel Ángel Hernández on Unsplash


Zobacz również:

Osobowość narcystyczna, wyjątkowość ponad stan

Gdy słyszymy słowo narcyz często nie myślimy o mitologicznym, pięknym mężczyźnie a określenie osoby tym słowem raczej nie jest komplementem. Kim zatem jest tytułowy narcyz? Bardzo często jest to mężczyzna. A objawami zaburzenia osobowości jakim jest...

Czytaj więcej

Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?

Przekonany o własnej wyjątkowości, pozbawiony empatii i arogancki wobec otaczającego go świata - to właśnie narcyz. Jeśli przeanalizujesz swoje najbliższe otoczenie, na pewno znajdziesz kogoś pasującego do tego rysopisu. Jak radzić sobie z osobą z za...

Czytaj więcej

Brakuje mi wiary we własne możliwości. Jak budować poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości pojawia się w naszym życiu w dwóch postaciach - albo nam go brakuje, albo mamy jego nadmiar. Czym jest i jak je budować? Bo na wstępie pada od razu jedna z lepszych wiadomości - nad sposobem, w który oceniamy s...

Czytaj więcej