Autyzm - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie
Redakcja Lumine

Słowo "autyzm" coraz częściej pojawia się w rzeczywistości przedszkolnej i szkolnej napawając rodziców strachem i przerażeniem. Czym jest to zaburzenie, jakie są jego objawy, przyczyny i czy można je wyleczyć?

Autyzm - co to?

Słowo "autyzm" wywodzi się od greckiego "autos" oznaczającego "sam" i odnosi się do życia we własnym świecie, które jest najlepszym podsumowaniem zaburzenia. Co istotne, słowo "zaburzenie" pada tutaj nie bez powodu, bowiem o autyzmie mówi się w kontekście zaburzenia neurorozwojowego, a nie choroby.

Pierwszy raz termin autyzm padł w 1943 roku i użył go Leo Kanner w stosunku do zaburzenia zwanego dzisiaj autyzmem wczesnodziecięcym. W tym samym czasie podobne badania prowadził inny badacz, Hans Asperger. I choć panowie we dwójkę pracowali nad autyzmem, swoją uwagę poświęcili jego całkowicie innym wcieleniom, ale o tym za chwilę.

Dodajmy, że autyzm nadal jest chorobą dosyć tajemniczą, a szczególnie mgliste jest zagadnienie jego przyczyn, niemniej jednak warto zwrócić uwagę na poglądy dotyczące jego rozpoznawania, klasyfikacji i leczenia.

Zobacz: Trening umiejętności społecznych - komu jest polecany i jakie daje efekty?

autyzm

Autyzm ICD-10

Dzisiaj w psychiatrii autyzm jest klasyfikowany jest jako zaburzenie zarówno w ICD-10, jak i DSM-V. W Polsce korzysta się głównie z ICD-10 zaliczającego autyzm do całościowych zaburzeń rozwoju i wyodrębniającego jego następujące rodzaje:

- autyzm wczesnodziecięcy (objawy pojawiają się przed 3. rokiem życia),

- autyzm atypowy (objawy pojawiają się po 3. roku życia),

- zespół Retta,

- zespół Apsergera,

- zaburzenie hiperkinetyczne z upośledzeniem umysłowym i ruchami stereotypowymi,

- inne zaburzenia rozwojowe.

Zobacz: Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Rodzaje autyzmu zostaną omówione w innym artykule, teraz skupimy się na jego objawach, przyczynach i leczeniu.

W klasyfikacji DSM-V autyzm nie jest rozróżniany na poszczególne rodzaje, a proponuje się by określać je mianem "spectrum zaburzeń autystycznych" oraz kładzie większy nacisk na kategoryzacje zaburzeń na podstawie intensywności jednego z jego objawów.

autyzm

Autyzm - objawy

Objawy autyzmu można podzielić na trzy obszary, w których występują. Będą to: komunikacja, interakcje społeczne i specyficzne zachowania. Jednak należy zaznaczyć, że co człowiek, to inny obraz autyzmu i inne nasilenie zaburzeń.

Objawy z obszaru komunikacji mogą być pierwszą oznaką autyzmu, przejawiają się np. w momencie, gdy dziecko zaczyna mówić, a jego mowa znacznie różni się od rówieśników. Kolejnym sygnałem, który powinien zaniepokoić rodziców jest powtarzanie tych samych słów lub odpowiadanie na pytanie dokładnie powtórzonym pytaniem oraz mówienie o sobie w trzeciej osobie liczby pojedynczej np. zamiast "bawiłam się lalkami", "Madzia bawiła się lalkami". Uwagę rodziców powinna przykuć także nietypowa intonacja wypowiedzi. Przejdźmy teraz do komunikacji niewerbalnej, bowiem i w niej pojawiają się specyficzne symptomy, z których na prowadzenie wysuwa się brak nawiązywania kontaktu wzrokowego. U dzieci z autyzmem obserwuje się również rozbieżność między tym, co mówią, a tym co pokazuje ich mowa ciała.

Zobacz: Emocje. W jakim stopniu kierują naszym życiem?

autyzm

Kolejny obszar, w którym da się zauważyć objawy autyzmu to interakcje społeczne, czyli trudności z nawiązywaniem relacji z innymi ludźmi przejawiające się w niechęci do dotykania przez inne osoby, trudności w rozmawianiu o uczuciach, problemy w trakcie zabawy (np. trudność z wejściem w rolę mamy w zabawie w dom lub zabawa tą samą zabawką w ten sam sposób) oraz pozorna obojętność w stosunku do innych osób (nie chwali się osiągnięciami i nie żali z niepowodzeń).

Jeśli chodzi o specyficzne i stereotypowe zachowania są one objawem najbardziej kojarzonym z autyzmem. Mowa o obsesyjnym układaniu przedmiotów i powtarzaniu tych samych nietypowych ruchów (kręcenie się w kółko) i zainteresowaniach jedną nietypową dziedziną czy przedmiotami, które nie wzbudzają ciekawości u dzieci zdrowych.

Autyzm - przyczyny

Niestety mimo trwających nad autyzmem badań, naukowcom nie udało się wyodrębnić jego konkretnych przyczyn, zatem można mówić jedynie o teoriach, a nie faktach. Zacznijmy jednak od sugestii, które zostały obalone. Autyzm nie jest wynikiem szczepień, jak postulują tzw. antyszczepionkowcy, ani nie ma na niego wpływu zachowanie matki, nawet jeśli byłaby ona chłodna emocjonalnie. Co zatem może powodować to zaburzenie?

Teoretycznie mogłyby być to geny, jednak do dzisiaj nie wykryto ich konkretnej mutacji wywołujących autyzm, jednak postawioną tezę miałyby potwierdzić badania na bliźniętach (jeśli jedno z bliźniąt jednojajowych cierpi na autyzm, ryzyko, że zachoruje na nie drugie dziecko wynosi nawet 90%).

Zobacz: Żyję z maminsynkiem! Co robić? Czy można go zmienić?

Kolejną możliwością są schorzenia neurologiczne. Badania obrazowe dotyczące morfologii mózgu dzieci z autyzmem wykazały pewne odchylenia i patologie układu nerwowego.

Badacze stawiają również na komplikacje w ciąży i okresie okołoporodowym jako przyczynę autyzmu. Potencjalnie wpływ na pojawienie się zaburzenia mogą mięć cukrzyca ciążowa, zaburzenia czynności tarczycy, infekcje oraz komplikacje okołoporodowe.

Jedną z możliwych hipotez jest także kontakt dziecka ze szkodliwymi substancjami i zatrucie metalami ciężkimi. Pod tę tezę można podciągnąć także przyjmowanie leków, alkoholu i palenie papierosów w czasie ciąży.

autyzm

Autyzm - leczenie

Diagnoza autyzmu nie jest łatwa, dlatego nad rozpoznaniem zaburzenia pracuje zespół w składzie: psychiatra, psycholog i logopeda. Po zgłoszeniu się do specjalisty, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z rodzicami, który pozwoli poznać specjaliście zachowanie dziecka, a także okoliczności, w których przyszło na świat. Kolejnym krokiem jest obserwacja zachowań dziecka. Jeśli autyzm zostanie zdiagnozowany, rozpoczyna się terapia obejmująca techniki behawioralne jak np. terapia poprzez kontakt ze zwierzętami. Leczenie autyzmu zostanie rozwinięte w kolejnych artykułach. 

autyzm


Zdjęcia:

Photo by Anna Kolosyuk on Unsplash

Photo by Michał Parzuchowski on Unsplash

Photo by Hal Gatewood on Unsplash

Photo by Joseph Gonzalez on Unsplash

Photo by Hermes Rivera on Unsplash

Photo by Jacob Sedlacek on Unsplash

Photo by Artur Aldyrkhanov on Unsplash


Zobacz również:

Autyzm - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie

Słowo "autyzm" coraz częściej pojawia się w rzeczywistości przedszkolnej i szkolnej napawając rodziców strachem i przerażeniem. Czym jest to zaburzenie, jakie są jego objawy, przyczyny i czy można je wyleczyć?

Czytaj więcej

Jakie są rodzaje autyzmu?

Autyzm można rozpatrywać w szerszym ujęciu jako całościowe zaburzenia rozwoju, co pozwala na wyodrębnienie jego rodzajów. Jakie są typy autyzmu i czym się charakteryzują?

Czytaj więcej

Na czym polega zespół Aspergera i dlaczego nie można nazywać go chorobą?

Czym jest zespół Aspergera, jakie są jego objawy i przyczyny, i dlaczego nie powinno określać się go mianem choroby? Asperger jest odmiennym wzorcem budowania relacji z otoczeniem. Na czym dokładnie polega?

Czytaj więcej