Lękowy styl przywiązania - czym się charakteryzuje i jak go oswoić?

Osoby o lękowym systemie przywiązania najbardziej na świecie boją się odrzucenia. Jak mogą nad sobą pracować?

Znajomi Anity zawsze oceniali ją jako świetnie zorganizowaną, opanowaną i mocno stąpającą po ziemi. Jednak od kiedy poznała Michała jest zaprzeczeniem samej siebie. Na spotkaniach jest wpatrzona w swój telefon komórkowy. Często wybiega z ważnych rozmów i kłóci się z chłopakiem przez telefon, później wraca ze łzami w oczach. Zaczęła także brać niespodziewane wolne. Anita i Michał nie są ze sobą długo, ale ich związek jest burzliwy. On się czuje osaczany, a ona boi się, że on ją zostawi. Gdy on się wycofuje, ona coraz bardziej do niego lgnie. Odkryjmy dynamikę między tą dwójką.

Czym jest lękowy system przywiązania?

We wcześniejszym wpisie nakreśliliśmy ogólnie na czym polega teoria przywiązania, teraz omówimy lękowy system przywiązania, który prezentuje Anita. Pamiętajmy, że Anita nie musi w każdym związku zachowywać się tak samo, tutaj aktywuje go w niej Michał, który jest unikający i wysyła dziewczynie sygnały świadczące o tym, że zafunduje jej niestabilność emocjonalną. Anita doskonale zna ją z dzieciństwa, w którym wychowywała ją niedostępna i zapracowana matka.

Czym jest lękowy system przywiązania?

Jak rozpoznać lękowy system przywiązania?

Osoby o lękowym systemie przywiązania cechuje lęk przed odrzuceniem. Najbardziej na świecie boją się opuszczenia i zostawienia. W chwilach napięcia szukają potwierdzenia tego, że są ważne dla drugiej osoby, ale że też najczęściej wiążą się z unikowymi, nie dostają go i wtedy uruchamiają swoje niekorzystne dla siebie i związku strategie obronne. Skupmy się najpierw na tym, jak rozpoznać taki styl przywiązania. W książce "Partnerstwo bliskości" Amira Levine'a i Rachel Heller, którą Wam polecamy, znajdziecie następujący opis osób lękowych:

Osoby lękowe charakteryzuje:

- wyczuwanie wszystkich zagrożeń dotyczących związku (tutaj działa także nadinterpretacja rzeczywistości np. nie odpisuje, bo zdradza),

- przedstawianie potrzeb partnera nad swoje (częste uprzedzanie jego potrzeb np. podanie herbaty tylko jak partner spojrzy na kubek),

- problemy z koncentracją, gdy w związku są napięcia i problemy,

- idealizowanie partnera i pamiętanie jedynie o jego pozytywnych cechach,

- skupienie na partnerze i pomijanie własnych zainteresowań, potrzeb, umiejętności,

- strach, lęk i dyskomfort, gdy partnera nie ma w pobliżu i ich uspokojenie, gdy pojawia się ponownie,

- przekonanie, że nigdy nie znajdzie się innego partnera i będzie się samym do końca życia, jeśli ten związek się rozpadanie (pojawianie się myśli jak: "Już zawszę będą sam_a", "Nigdy wcześniej nie spotkałam_em, kogoś takiego", "Jak mnie zostawi, to będzie wspaniałym partnerem dla kogoś innego".

Jak rozpoznać lękowy system przywiązania?

Zachowania protestacyjne osób z lękowym stylem przywiązania

Osoby z lękowym stylem przywiązania najbardziej na świecie boją się porzucenia, dlatego uaktywniają w sobie różne strategie obronne, które mają służyć uspokojeniu rozdrażnionego systemu więzi. Zachowania protestacyjne mają na celu ponowne nawiązanie z partnerem kontaktu i zwrócenie na siebie jego uwagi. Poniżej prezentujemy kilka przykładów, choć nie wyczerpują one całego repertuaru. Generalnie będą to wszystkie takie zachowania, które mają skłonić drugą osobę do kontaktu. Jednak teoria a praktyka, to dwie różne sprawy, dlatego nierzadko bywa, że pobudzenie systemu przywiązania u osoby lękowej uaktywniające jej strategie obronne jedynie szkodzą związkowi.

Zachowania protestacyjne:

- przesadne próby nawiązywania kontaktu: dzwonienie i zalewanie wiadomościami;

- wycofanie: ciche dni, unikanie kontaktu wzrokowego, odwracanie się od partnera;

- wyliczanie: "odpisywałaś_eś mi ponad godzinę";

- wrogie zachowania: wywracanie oczami, robienie min, wychodzenie z pokoju w trakcie rozmowy;

- manipulacja: udawanie niedostępności;

- próby wywołania zazdrości.

Osoby lękowe - nawet jeśli już o swoim problemie wiedzą - często korzystają z tych strategii nawet po zakończeniu związku - próbują nawiązać kontakt, zwrócić na siebie uwagę, a przede wszystkim nie mogą pozbyć się myśli o partnerze ze swojej głowy. Taka sytuacja może nawet trwać latami. Dzieje się tak też dlatego, że ten typ przywiązania niesie za sobą chroniczne popadanie w podwyższoną aktywność systemu przywiązania - w praktyce chodzi o nakręcanie się i drażnienie tego systemu np. poprzez stalkowanie byłego w social media.

zachowania protesrtacyjne

Jak pracować nad lękowym systemem przywiązania?

We wcześniejszym wpisie dotyczącym ogólnie teorii przywiązania, padło stwierdzenie, że ukształtował się on w dzieciństwie i że jest czymś jednocześnie stałym i elastycznym, co oznacza, że można go modyfikować, ale nie zmieni się go całkowicie, zatem wspomniana we wstępie Anita może uaktywniać swój lęk, jeśli wejdzie w związek z osobą, która będzie go regularnie pobudzać, czyli np. z kimś unikowym. Podstawą pracy nad swoimi związkiem w takiej sytuacji jest poznanie mechanizmów lękowego systemu przywiązania - kiedy i co go uaktywnia (patrz objawy) i jakie strategie obronne wywołuje (patrz zachowania protestacyjne).

Osoba lękowa musi poczuć, że wchodzenie w relację z drugą osobą może być bezpieczne - może się tego nauczyć w terapii lub w związku z osobą bezpieczną. Jeśli trafi na unikającą, będzie iskrzyć i boleć, ale jeśli żaden z partnerów by nad sobą nie pracował, nic sensownego z tego nie będzie, choć właśnie takie związki ciągną się latami. Kiedy osoba bezpieczna pokazywałaby jej, że związek to bezpieczeństwo, nie uaktywniałby się jej chory system przywiązania, z kolei osoba unikowa będzie zaostrzać jego działanie i wpędzać ją w poczucie bycia niewystarczająco dobrą.

Niestety, osób o bezpiecznym stylu przywiązania stąpa po ziemi niewiele i niekoniecznie weszłyby one w związek, z kimś lękowym (a dla lękowego bezpieczny może być "nie tym jedynym", bo dla niego miłość to stałe pobudzenie systemu przywiązania, a nie spokój umysłu, który tak naprawdę jest sednem prawdziwej, ewolucyjnej miłości), dlatego warto skupić się na poznaniu siebie, swoich problemów i pracy nad nimi. O tym, dlaczego unikających ciągnie do lękowych przeczytacie w osobnym artykule.

A teraz konkret, co powinny zrobić osoby o lękowym stylu przywiązania, żeby wejść w szczęśliwy związek?

1. Nauczyć się rozpoznawać, akceptować i wyrażać swoje potrzeby

Tak, potrzebujesz bezpieczeństwa, zainteresowania i zapewniania o tym, że wszystko jest ok. To są Twoje potrzeby i musisz je spełniać. Powiedz o nich partnerowi, bo prawdopodobnie nie będzie dla niego problemem np. odezwanie się do Ciebie w ciągu dnia, by okazać, że o Tobie myśli.

2. Naucz się rozpoznawać osoby o stylu unikającym

Jeśli kandydat na partnera wysyła tzw. "dymiące pistolety", to nie wchodź w taki związek.

3. Bądź sobą w związku

Osoby o lękowym stylu przywiązania często nie dbają o swoje potrzeby, bo skupiają się na partnerze i jego oczekiwaniach. Wychodzą z założenia, że dzięki takiemu zachowaniu będą kochane i nie zostaną porzucone. Tymczasem mówienie o sobie i bycie autentycznym pozwala na poczucie spełnienia i na wczesnym etapie związku pozwala sprawdzić, czy kandydat na partnera jest właśnie tym, kogo szukamy. Potrzebujesz miłości i bliskości, a randkowicz od razu się dystansuje i mówi o wielu nieudanych i szybko zakończonych związkach? Uciekaj.

4. Filozofia obfitości

Osoby lękowe żywią przekonanie, że ich aktualny partner, jakby nie był, jest tym jedynym. Filozofia obfitości to odmienny pogląd, czyli wychodzenie z założenia, że "tego kwiatu jest pół światu".

5. Dać szansę komuś bezpiecznemu

Tak, jak zostało to wyżej podkreślone, osoby o lękowym stylu przywiązania czują się z osobą bezpieczną "nudno", ale tylko do momentu, w którym rozgryzą swój system przywiązania. Pisaliśmy już o tym, że ludzie nazywają miłością różne dziwne rzeczy - w przypadku osób lękowych i unikających jest to pobudzenie systemu przywiązania, tymczasem prawdziwa miłość, która jest równoznaczna ze spokojem jest dla nich "brakiem iskrzenia", bo są przyzwyczajone do emocjonalnego roller-coastera. Jednak poznanie siebie i swojego stylu pozwala na dojście do wniosku, że przecież spokój i bezpieczeństwo emocjonalne w związku jest wszystkim, czego się szuka, dlatego nie warto przekreślać tych osób, z którymi związek wydaje się "nudny" i "nieiskrzący", bowiem to właśnie oni mogą być tymi jednymi.


Zdjęcia:

Photo by Fabrizio Verrecchia on Unsplash

Photo by Manuel Meurisse on Unsplash

Photo by Anastasia Sklyar on Unsplash

blog
Zobacz również