Czym jest kompleks Elektry? Co się dzieje, gdy przejawia się u dorosłej kobiety?
Redakcja Lumine

Kompleksem Elektry nazywamy etap w życiu dziewczynek, w którym pojawia pewna fascynacja seksualna skierowana wobec ojca. Jest to termin występujący równolegle do kompleksu Edypa.

W poprzednich artykułach opisaliśmy, czym jest kompleks Edypa, dzisiaj zajmiemy się analogicznym kompleksem Elektry. Zaznaczmy na wstępie, że podobnie jak w przypadku wcześniej wspomnianego syndromu, kompleks Elektry budzi w wielu psychologach sprzeciw i wątpliwości.

Kompleks Elektry - co to jest?

Źródeł terminu kompleks Elektry również należy szukać w mitologii greckiej. W jednym z mitów, córka Agamemnona i Klitajmestry, Elektra, nakłaniała swojego brata, by pomógł jej zabić jej własną matkę. Miałby to być odwet za zamordowanie przez nią jej kochanka, który jednocześnie był jej ojcem.

Do psychologii termin ten wprowadził Karl Gustaw Jung. Zdaniem ucznia Freuda, kompleks Elektry występuje między 3. a 6. rokiem życia dziewcząt, kiedy to pojawia się faza fascynacji o zabarwieniu erotycznym ukierunkowana na własnego ojca.

kompleks elektry

Kompleks Elektry - przyczyny

Kompleks Elektry jest analogiczny do kompleksu Edypa. Występuje zatem w momencie, gdy u dziewczynki pojawia się popęd seksualny i jest kierowany na najbliższy jej obiekt płci przeciwnej, czyli ojca. Matkę widzi natomiast w roli rywalki i zaczyna konkurować z nią o miłość tego samego mężczyzny - ojca. Uczucia do matki stają się zatem ambiwalentne - z jednej strony nadal ją kocha i jest ona dla niej wzorem do naśladowania, z drugiej jednak jest rywalką o względy ojca. Dziewczynka walcząc o uwagę taty, wykazuje się nieposłuszeństwem.

Jung uznaje, że kompleks Elektry jest naturalną, a nawet niezbędną fazą w kształtowaniu się psychoseksualnej postawy dziecka, która prowadzi do identyfikacji z matką i przejęcia jej wzorów zachowania.

kompleks elektry

Kompleks Elektry w dorosłym życiu

W prawidłowych warunkach kompleks Elektry będący naturalną fazą rozwoju w życiu dziewczynki kończy się jej przegraną w rywalizacji z matką o ojca, co daje jej umiejętność przekierowania swoich uczuć na rówieśników. W przeciwnym wypadku, kiedy to dziewczynka wygrywa rywalizację z matką, kompleks przekształca się w zaburzenia psychoseksualne dorosłej kobiety. Dziecko przyzwyczaja się wówczas, że sytuacja, w której ojciec darzy ją większym zainteresowaniem niż własną żonę jest normalna, zatem przed kierowaniem na niego uczuć zaświeca się zielone światło. Jednak, kazirodztwo jest zakazane, dlatego jakakolwiek fascynacja tatą jest tłumiona i powoduje napięcie psychiczne. Jest to równoznaczne z problemami z rozpoczęciem relacji z innym mężczyzną, którą kobieta podświadomie traktuje jako zdradę ojca. W praktyce może to wiązać się ze stałym porównywaniem partnera do jego teścia. Może również wykorzystywać szantaż emocjonalny, ponieważ jest to wypracowany i sprawdzony przez nią w dzieciństwie wzorzec.

Zobacz: Terapia psychodynamiczna. Jak może mi pomóc?

Co ciekawe, kompleks Elektry może pojawiać się także w życiu dziewczyn, które wychowały się bez ojca. Będą one poszukiwać partnerów starszych od siebie, dokładniej w wieku taty i o cechach, którymi mógłby się on charakteryzować.

Kompleks Elektry - leczenie

Zdaniem Junga kompleks Elektry będący naturalną fazą rozwoju psychoseksualnego dziewczynki, nie wymaga leczenia, tylko odpowiedniego postępowania ze strony rodziców. Wówczas mija samoistnie i przeradza się w identyfikację z matką. Jeśli tak się nie stanie - np. poprzez błędy wychowawcze rodziców i nieprawidłowe relacje w rodzinie – i zaburzenie objawia się w trudności stworzenia zdrowego związku z innym mężczyzną, konieczna jest wizyta u specjalisty, który uświadomi pacjentce mechanizmy mające swoje źródło w dzieciństwie i pomoże skorygować wynikające z nich przekonania i zachowania.

Zobacz: Trening umiejętności społecznych - komu jest polecany i jakie daje efekty?

To, o czym należy pamiętać, to fakt, że kompleks Elektry jest odpowiedzią na kompleks Edypa, który przez wielu psychologów krytykowany jest za nadmierne skupienie się na podświadomości i przypisywaniu za dużej wagi do wczesnego dzieciństwa i łączenie go z zaburzeniami w życiu dorosłych.


Zdjęcia:

Photo by Sweet Ice Cream Photography on Unsplash

Photo by Sai De Silva on Unsplash

Photo by Caroline Hernandez on Unsplash

Photo by Gift Habeshaw on Unsplash


Zobacz również:

Czym jest kompleks Elektry? Co się dzieje, gdy przejawia się u dorosłej kobiety?

Kompleksem Elektry nazywamy etap w życiu dziewczynek, w którym pojawia pewna fascynacja seksualna skierowana wobec ojca. Jest to termin występujący równolegle do kompleksu Edypa.

Czytaj więcej