Kiedy ból psychiczny staje się bólem fizycznym, czym są zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)
Redakcja Lumine

Zaburzenia dysocjacyjne, zwane również konwersyjnymi, to reakcja ludzkiej psychiki na traumatyczne doświadczenia w postaci dolegliwości somatycznych. Jakie są ich rodzaje, objawy, przyczyny oraz jak wygląda ich leczenie?

Ludzka natura, przyzwyczaiła nas do tego, że organizm reaguje na nasze emocje. Reakcją ciała na rozgrywające się w psychice trudności może być choćby globus histericus, czyli charakterystyczne uczucie kuli w gardle, które pojawia się w stresujących momentach. Przykłady można mnożyć zaczynając od szybkiego bicia serca poprzez pocenie rąk i kończąc na problemach z żołądkiem. Takie odpowiedzi na mniejsze lub większe psychiczne dramaty są normalną reakcją ludzkiego ciała. To, co dla nas istotne, to fakt, że zwykle jesteśmy świadomi wydarzenia, które wywołuje gorsze samopoczucie. Dzisiaj z kolei zajmiemy się sytuacją, w której następuje rozłam między poczuciem tożsamości i reakcjami ze strony ciała.

zaburzenie dysocjacyjne

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) - co to jest?

Żeby zrozumieć postać zaburzeń dysocjacyjnych najpierw rozbijmy to słowo na czynniki pierwsze. "Dysocjacja" pochodzi od łacińskiego "dissociatio", które oznacza rozdzielenie. W psychiatrii tego terminu używa się do utraty integralności między tożsamością, uczuciami i swoim ciałem.

Teraz wyjaśnijmy, dlaczego w nawiasie obok zaburzeń dysocjacyjnych mamy zaburzenia konwersyjne i dlaczego można spotkać się z zamiennym stosowaniem tych terminów. ICD-10 traktuje te zaburzenia jako tożsame, z kolei amerykańska klasyfikacja DSM używa drugiego z określeń jedynie do objawów somatycznych. Mówimy zatem o sytuacji, w której nierozwiązane konflikty psychiczne dają o sobie znać w postaci problemów ze zdrowiem. Chory zgłasza się do lekarza z konkretną dolegliwością np. bólem serca, jednak przeprowadzone badania nie odzwierciedlają jego złego samopoczucia.

zaburzenie konwersyjne

Zaburzenia dysocjacyjne mogą pojawić się w każdym wieku, jednak najczęściej dotykają osoby w okresie dojrzewania, zwłaszcza panie.

Dodajmy od razu, że dysocjacja towarzyszy nam każdego dnia. Wbrew pozorom utrata kontaktu z rzeczywistością jest czymś normalnym - przykładowo możesz zatracić się w książce, serialu czy medytacji.

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) - objawy i rodzaje

Temat zaburzeń konwersyjnych jest bardzo szeroki. Mówimy o całej grupie dolegliwości. Jakie rodzaje tych schorzeń psychicznych możemy wyróżnić?

Amnezja dysocjacyjna odnosi się do wymazania z pamięci traumatycznych wspomnień.

Fuga dysocjacyjna to niezwykle ciekawy temat, który przybliżymy Ci w kolejnym wpisie. Na potrzeby niniejszego wyjaśnimy, że jest to odbywanie podróży bez udziału pamięci. Co ciekawe, chory zachowuje się na tyle normalnie, że jego otoczenie nie jest w stanie wybadać, czy jest on świadomy tego, co robi czy też nie.

zaburzenie dysocjacyjne objawy

Zaburzenie dysocjacyjne może objawić się jako rozdwojenie jaźni, które również weźmiemy na warsztat.

Kolejnym wcieleniem tej choroby będą drgawki dysocjacyjne, które przypominają napad padaczki, jednak w przeciwieństwie do niej, pacjent nie traci świadomości.

Zaburzenia konwersyjne mogą również przyjąć postać transu i opętania. W pierwszym z przypadków pacjent traci kontrolę nad ciałem i świadomością, jednak może zastąpić ją inna - zwykle demoniczna - tożsamość. Wówczas przemawia obcym głosem czy mówi w obcym języku. Zaznaczmy tutaj, że o opętaniu mówimy tylko wtedy, kiedy występuje ono wbrew woli pacjenta. Jeśli do przejęcia tożsamości doszłoby powiedzmy poprzez obrzędy religijne, nie będziemy wówczas powoływać się na jednostkę chorobową.

Nie są to jedyne możliwości objawiania się zaburzeń dysocjacyjnych. Mogą przyjąć postać utraty czucia zmysłowego, zaburzeń zmysłów czy stuporu.

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) - przyczyny

Zaburzenia dysocjacyjne są odpowiedzią organizmu na psychiczne traumy jak gwałt, przemoc, molestowanie, nękanie przez rówieśników, doświadczenie katastrofy komunikacyjnej, naturalnej czy wojny. Do ich powstania przyczynić mogą się również substancje psychoaktywne. Nie bez znaczenia będą także zaburzenia osobowości (osobowość histrioniczna i borderlnie), PTSD oraz uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.

zaburzenie dysocjacyjne przyczyny

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) - leczenie

Samo rozpoznanie zaburzenia dysocjacyjnego nie należy do najłatwiejszych, biorąc pod uwagę, że pacjent trafia do lekarza z powodu konkretnych dolegliwości somatycznych. Jeśli badania nic nie wykażą, powinien zostać odesłany do psychiatry.

Powodzenie w leczeniu zaburzenia dysocjacyjnego jest uzależnione od stanu psychicznego pacjenta oraz czynnika, który je wywołał. O ile w przypadku doświadczania delikatniejszego stresu może ono ustępować samoistnie, o tyle jeśli jest następstwem traumatycznych wydarzeń, zachodzi potrzeba ich przepracowania. W takich przypadkach lekarz może zdecydować o farmakoterapii.

Terapia psychologiczna tak, jak zostało to zaznaczone, skupia się na przepracowaniu nierozwiązanych konfliktów emocjonalnych, które są źródłem zburzeń konwersyjnych. Terapeuta stara się pokazać choremu, co doprowadziło do jego dolegliwości. W tym celu zwykle wykorzystuje terapię poznawczo behawioralną.


Zdjęcia:

Photo by Ihor Malytskyi on Unsplash

Photo by Aarón Blanco Tejedor on Unsplash

Photo by BRUNO CERVERA on Unsplash

Photo by chester wade on Unsplash

Photo by Lui Peng on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy ból psychiczny staje się bólem fizycznym, czym są zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)

Zaburzenia dysocjacyjne, zwane również konwersyjnymi, to reakcja ludzkiej psychiki na traumatyczne doświadczenia w postaci dolegliwości somatycznych. Jakie są ich rodzaje, objawy, przyczyny oraz jak wygląda ich leczenie?

Czytaj więcej

Zmiana tożsamości wskutek traumatycznych przeżyć? To właśnie istota fugi dysocjacyjnej

Zmiana tożsamości po ciężkich przeżyciach to temat znany z kinematografii. W psychiatrii fachowo określa się go mianem fugi dysocjacyjnej. Jakie są jej objawy, przyczyny i czy można ją wyleczyć?

Czytaj więcej

Kiedy w jednym ciele istnieje kilka osobowości. Jak wygląda życie z rozdwojeniem jaźni?

Rozdwojenie jaźni, nazywane fachowo osobowością wieloraką, jest zaburzeniem psychicznym polegającym na obecności u jednego człowieka co najmniej dwóch niezależnych od siebie osobowości. Jakie są jego przyczyny, objawy i jak można je leczyć?

Czytaj więcej