Zaburzenia obsesyjno - kompulsywne. Nerwica natręctw.
Redakcja Lumine

 Większość z nas posiada różnego rodzaju” obsesje” lub ma „bzika” na jakimś punkcie. To nic złego, może to być wynikiem ogromnej pasji i zainteresowania. I jeżeli nam i otoczeniu nie przeszkadza to  w codziennym funkcjonowaniu należy uznać to za coś zupełnie normalnego. 
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD- Obsessive compulsive disorder)  dotyczy ok 2% populacji, jest to czwarte zburzenie  pod względem występowania zaburzeń psychicznych, zaraz po depresji, fobiach i uzależnieniach. Pierwsze objawy OCD można zauważyć w okresie dzieciństwa oraz dojrzewania. Często występuje równolegle z innymi zaburzeniami psychicznymi jak depresja, fobia społeczna czy zaburzenia lękowe.

 

Psychiatrzy i psychologowie mówią o zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych w przypadku spełnia konkretnych cech tej choroby. Gdyż zaburzenia obsesyjno-kompulsywne zwane często nerwicą natręctw to zaburzenie psychiczne wymagające leczenia. Polega ono na występowaniu myśli jak i zachowań kompulsywnych u chorego, które powodują jego dyskomfort, zakłócają normalne funkcjonowanie w społeczeństwie oraz może dodatkowo wpędzić w inne choroby jak np depresja.
Bardzo często osoby chore same widzą,  że ich myśli czy zachowania są czymś nietypowym i odbiegającym od normy. Niestety wzbudza to ogromne poczucie winy i wstydu, a decyzja o leczeniu jest odwlekana.

Cechy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

By mówić  o wystąpieniu  nerwicy natręctw, należy wymienić dwa czynniki. Występowanie obsesji czyli  natrętnych myśli,  lub wykonywanie natrętnych czynności przymusowych. Wspólnym mianownikiem tych elementów jest wewnętrzny przymus ich wykonywania, czyli spełnienie określonych czynności lub zastanawianie i zamartwianie występującymi myślami. Jeśli sprzeciwiamy się im, narasta lęk i obawa przed negatywnymi skutkami ich nie wykonania, np. jak nie sprawdzę czy drzwi są zamknięte to mnie okradną.

Myśli natrętne

To  stale powracająca, jakaś idea, impuls lub obraz, wzbudza w nas niechęć i lęk, nie akceptujemy ich co wywołuje negatywne emocje, pogorszenie nastroju. Myśli natrętne pojawiają się wbrew naszej woli, absorbując uwagę i zaburzając dotychczasowe działania psychiczne.  I tak, ciągłe zastanawianie się: czy drzwi są zamknięte, żelazko wyłączone, kurki zakręcone, czy przedmioty są właściwie ułożone, ręce umyte w konkretny sposób itd., obsesyjny lęk przed brudem, zarazkami, nieodparte myśli by np. zacząć krzyczeć lub pchnąć kogoś lub uderzyć, to swego rodzaje impulsy, zaburzając nam funkcjonowanie i stabilność emocjonalną. Nie są realizowane, jednak uprzykrzają nam życie pojawiając się w głowie.  Luminacje czyli ciągłe i bezowocne zamartwianie i rozmyślanie bez efektów. 

Czynności kompulsywne tzw rytuały

Gdy wielokrotnie powtarzamy jakąś czynność np. kilkakrotne mycie rąk we właściwy sposób. Gdyż jesteśmy przekonani o uniknięciu jakiegoś negatywnego skutku, zapobiegnięciu jakiemuś nieszczęściu. To są czynności kompulsywne, podejmowane są wbrew naszej woli i realizujemy je w sposób stereotypowy.  Są one odpowiedzią na natrętne myśli i mają na celu zmniejszenie naszego napięcia i lęku. Oczywiście robiąc to, zdajemy sobie sprawę, że to zachowanie pozbawione jest sensu, jednak występuje tu mocno element przymusu i lęku, który nasila się przy zaniechaniu wykonania danego rytuału. Do natrętnych czynności można zaliczyć : natrętne sprawdzanie (drzwi, kurków, przekładanie przedmiotów), nawracające myśli o porządku i symetrii dookoła, czyszczenie przedmiotów według narzuconej sobie procedury,  oraz czynności złożone takie, które wykonujemy by według nas zapobiec jakiemuś przykremu zdarzeniu, katastrofie. Oczywiście, te nasze przekonania o nieszczęściu są irracjonalne, mało prawdopodobne, zdajemy sobie sprawę o ich niedorzeczności i tak np. muszę okrążyć samochód, by nic złego mi się nie przytrafiło przed podróżą. Objawem czynności przymusowych jest także zbieranie i gromadzenie różnych przedmiotów.
Mogą także wystąpić różnego rodzaju triki- czyli mimowolne powracające ruchy takie jak mruganie oczami, grymasy, chrząkanie. 

Sposoby leczenia zaburzeń obsesyjno- kompulsywnych

Leczenie nerwicy natręctw jest to długotrwały proces i jednocześnie złożony. Leczy się ciężko i wymagana jest ogromna cierpliwość od strony pacjenta. Na leczenie najczęściej składają się dwa czynniki: farmakologia i psychoterapia. 

Jako leczenie farmaceutyczne stosuje się najczęściej leki przeciwdepresyjne takie jak selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (np. Sertralina. Fluwoksamina, citalopram, fluoksetyna) szerzej o leczeniu nerwicy lekami piszemy w artykule https://lumine.me/blog/leki-nerwica/farmakologia-w-leczeniu-nerwicy-poznaj-sposoby-leczenia
Leczenie lekami trwa miesiącami, a czasem jest nieuniknione branie leków przez zdecydowanie dłuższy czas, lub bezterminowo.
Jako najbardziej skuteczna terapia w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest terapia poznawczo- behawioralna. Dzięki niej uczymy się jak radzić sobie z natrętnymi myślami, szukamy przyczyn i bodźców wywołujących negatywne, natrętne myśli czy kompulsywne czynności. Uczymy się reagować właściwie i stopniowo powstrzymywać w natrętnych działaniach. O terapii poznawczo- behawioralnej i jej skuteczności przeczytać można tutaj :  https://lumine.me/blog/terapia/jaka-terapie-wybrac-terapia-poznawczo-behawioralna

Przyglądając się swoim, czy dzieci zachowaniom możemy zauważyć, że u każdego z nas pojawiają się czynności kompulsywne czy pewnego rodzaju obsesje. Jest to zjawisko zupełnie normalne, dzieci często wykonują różne rytuały, by uporządkować swój świat i ograniczyć w ten sposób otaczającą ich ilość bodźców. To są zachowania w pełni fizjologiczne i nie powinniśmy się nimi martwić. Zachowania kompulsywne czy natrętne myśli w  przypadku OCD nie pomagają nam, tylko są źródłem negatywnych emocji, takich jak lęk, poczucie winy i zaburzają normalne funkcjonowanie. Gdy objawy te są dla nas powodem do zmartwień, cierpień, zajmują nam wiele czasu w ciagu dnia, zaburzając codzienne najprostsze czynności, czy spełnianie swoich ról w rodzinie i społeczeństwie, oraz niszcząc relacje międzyludzkie, szukajmy pomocy.  Praca podczas psychoterapii, oraz leczenie farmakologiczne zaburzeń obsesyjno kompulsywnych, pomoże nam w stabilizacji i powrocie do normalnych zajęć. Uwolni od poczucia winy i lęku.
Pamiętajmy także, że aktualne tempo życia, występowanie wielu czynników stresotwórczych, oraz coraz wyższych wymagań otoczenia, powoduje ogromne obciążenie psychiczne i wzrost sytuacji lękotwórczych, co sprzyja powstawaniu zaburzeń o charakterze obsesyjno-kompulsywnym. 


Zdjęcia:

Photo by Hal Gatewood on Unsplash


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej

Nerwica natręctw. Jak pokonać obsesję?

Nerwica natręctw, zaliczana do zaburzeń układu nerwowego, nazywana jest także chorobą obsesyjno- kompulsywną (ang. OCD). Pierwsze sygnały zaburzeń pojawiają się już w wieku młodzieńczym, nawet przed 15 rokiem życia, natomiast u około połowy osó...

Czytaj więcej