Chore myślenie, czyli urojenia. Czym są zaburzenia urojeniowe i kiedy szukać pomocy?
Redakcja Lumine

Ile razy usłyszałeś lub zarzuciłeś komuś, że coś sobie uroił? Czym są urojenia, skąd się biorą, jak je poznać i leczyć?

Urojenia to zaburzenia myślenia oraz postrzegania rzeczywistości. Cierpiąca na nie osoba żywi nieprawdziwe przekonania oraz doświadcza sytuacji, które nie mają miejsca w rzeczywistości. Urojenia pojawiają się w sposób usystematyzowany oraz silny, a owładnięty nimi człowiek nie wierzy w zapewnienia otoczenia w to, że to, co dzieje się w jej głowie nie jest prawdziwe.

Urojenia - co to jest?

Mówimy zatem o zaburzeniach myślenia i przekonaniu chorego o istnieniu rzeczy, które naprawdę nie mają miejsca. Możliwa jest również sytuacja, że chory odbiera zdarzenie, które wystąpiło w rzeczywistości w nieprawdziwy sposób. Tak tworzą się fałszywe sądy. Niestety są one niemożliwe do skorygowania i wytłumaczenia przez jego bliskich. Chory nie wierzy w argumenty i wychodzi z założenia, że prawda leży po jego stronie, a jego otoczenie jest w zmowie. Wyobraźcie sobie leczenie kogoś, kto jest przekonany, że specjaliści również działają na jego niekorzyść.

Wśród zespołów urojeniowych można wyróżnić kilka rodzajów, które zostaną wyjaśnione w kolejnych artykułach z tego cyklu. Zostały one wyodrębnione na podstawie treści np. urojenia prześladowcze, wielkościowe, hipochondryczne, ksobne, zazdrości.

Zobacz: Skąd bierze się nerwica lękowa? Czy można leczyć ją samemu?

Urojenia - przyczyny

Jak powstają zespoły urojeniowe? Mogą być wynikiem silnego szoku, długotrwałego stresu lub izolacji społecznej. To jednak nie koniec możliwości, na zaburzenia urojeniowe narażone są osoby uzależnione od alkoholu (zespół Otella) czy innych substancji psychoaktywnych. Można mówić także o nich w kontekście choroby Alzheimera czy otępienia starczego. Mogą dotknąć również cierpiących na silną depresję, którzy żywią przekonanie o swojej małości, biedzie czy grzeszności. Urojenia występują także u osób chorych na schizofrenię paranoidalną.

Dzisiejsza medycyna nie zna jednak wszystkich znaczących czynników, które mogą przyczynić się do powstania urojeń.

Bywa, że rozwijają się one powoli i stopniowo, przez co ciężko je dostrzec. Wówczas bliscy chorego uznają je za jego cechę charakteru, a nie zaburzenie psychiczne.

Urojenia - objawy

Jak rozpoznać zaburzenia urojeniowe? Niegdyś nazywano je paranoją, a obecnie w klasyfikacji ICD-10 funkcjonują jako uporczywe zaburzenia urojeniowe. Ich rozpoznanie polega na analizie objawów, do których należą systematyczne występowanie urojeń oraz towarzyszące im zaburzenia struktury osobowości i intelektu. Urojenia wpływają na zaburzenia funkcjonowania społecznego jednostki.

Rozpoznanie utrudnia fakt, że chory może być doskonałym rodzicem, partnerem i pracownikiem, dopiero sytuacje związane z występowaniem urojeń, dają sygnał o tym, że jego myślenie jest zaburzone. Wówczas konieczna jest konsultacja z lekarzem. Natomiast w sytuacji, w której urojenia dezorganizują życie, pomoc psychiatry powinna nastąpić natychmiastowo.

Urojenia - leczenie

Terapia osoby z zaburzeniami urojeniowymi jest o tyle ciężka, że może podejrzewać ona specjalistę i chcącą pomóc jej rodzinę o spisek. Jednak, gdy dojdzie do wizyty, konieczny jest wywiad z bliskimi chorego obejmujący analizę jego codziennego funkcjonowania i zachowania. Rozmowa obejmuje również zgłębienie informacji na temat otoczenia chorego oraz występowania w jego rodzinie chorób somatycznych i psychicznych. O zaburzeniach urojeniowych mówimy wówczas, gdy występują minimum 3 miesiące w sposób ciągły i uporczywy. Istotna jest także ocena współwystępowania innych zaburzeń psychicznych np. depresji.

Jak przebiega leczenie urojeń? Ma charakter kompleksowy i obejmuje farmakoterapię, psychoterapię oraz psychoedukację. Specjalista przekazuje choremu informacje na temat jego zaburzenia, rozwoju, przebiegu i możliwości leczenia oraz radzenia sobie w przypadku wystąpienia problemu mimo zażywania leków.

W tym artykule nakreśliliśmy istotę urojeń, ich rodzaje oraz charakterystykę poszczególnych zaburzeń przybliżmy w następnych publikacjach.


Zdjęcia:

Photo by kgrkz on Unsplash

Photo by Maria Teneva on Unsplash

Photo by Niklas Hamann on Unsplash

Photo by Ryan Tauss on Unsplash

Photo by freestocks.org on Unsplash


Zobacz również:

Zespół stresu pourazowego. Czym jest PTSD?

Chroniczny napięcie i stres związany z pracą, stylem życia i kłopotami dnia codziennego często odbija się na naszym zdrowiu. Niekiedy nie jesteśmy na tyle silni, by odeprzeć problemy i popadamy w melancholię, chandrę i przygnębienie. Poddajemy się ak...

Czytaj więcej

Jestem perfekcjonistą - czym jest perfekcjonizm i jak sobie z nim radzić?

Znasz kogoś, kto wszystko robi perfekcyjnie? Najmniejszy błąd powoduje w nim wyrzuty sumienia i nie daje mu spać po nocach. A może problem wydaje się znajomy właśnie Tobie? Porozmawiajmy o perfekcjonizmie.

Czytaj więcej

Skłonności do ryzyka i negatywne podejście do życia. Czym jest osobowość borderline?

Ciągły gniew, frustracja, znudzenie oraz irytacja i zaburzenia paranoidalne towarzyszą osobom z osobowością borderline. Pod tym terminem kryje się pograniczne zaburzenie osobowości. Tym mianem określa się osoby, których nie można zakwalifikowa...

Czytaj więcej