Boisz się igieł i mdlejesz przy pobieraniu krwi? A o tryponafobii słyszałeś?
Redakcja Lumine

Strach przed igłami, pobieraniem krwi, innymi medycznymi badaniami i zbiegami napawa Cię strachem? Lęk przed ranami i interwencjami medycznymi to trypanofobia. Skąd się bierze i jak ją leczyć?

Każdy z nas ma w swoim otoczeniu osobę panicznie bojącą się igieł i zabiegów medycznych, a może ten problem dotyczy właśnie Ciebie? Paniczny strach przed strzykawkami, tudzież innymi przedmiotami z arsenału lekarza, nosi nazwę trypanofobii. W codziennym życiu przysparza ogromne trudności i jest przeszkodą choćby w wykonaniu rutynowych badań. Jak sobie poradzić z tą przypadłością?

Trypanofobia - co to jest?

Trypanofobia należy do szerokiej grupy fobii specyficznych, co oznacza, że określona sytuacja lub przedmiot wywołują w cierpiącej na nią osobę silny lęk i panikę. Są one niewspółmierne do działającego na nią bodźca i powodują, że wycofuje się ona z sytuacji, w których mogłaby być na nie narażona. Trypanofobik odczuwa dyskomfort na widok ran, krwi, igieł czy medycznego sprzętu. Jest to dla niego bariera w codziennym funkcjonowaniu - począwszy od badań, poprzez wizyty u lekarzy aż po oglądanie filmów, w którym pojawiają się sceny w szpitalach.

Zobacz: Nyktofobia - jak pokonać lęk przed ciemnością?

trypanofobia co to jest

Trypanofobia - objawy

Podobnie jak w przypadku innych fobii specyficznych, trypanofobię można rozpoznać po pojawieniu się silnego niepokoju w zestawieniu z konkretnym bodźcem. Tutaj będą nim sprzęt medyczny, rany i krew. Pacjent na ich widok może doświadczać silnych zawrotów głowy, nudności, bólów brzucha, duszności i potliwości. W niektórych przypadkach dochodzi nawet do omdleń.

W przypadku trypanofobii specjaliści mówią o tzw. reakcji dwufazowej. Oznacza to, że lęk przed igłami objawia się tutaj na dwóch poziomach: wzrasta aktywacja współczulnego układu nerwowego, co powadzi do wzrostu ciśnienia krwi, przyśpieszenia akcji serca i układu oddechowego, a zaraz potem następuje ich gwałtowny spadek, co powoduje utratę przytomności czy zawroty głowy.

Zobacz: Boję się ciasnych pomieszczeń. Czy można samemu wyleczyć się z klaustrofobii?

lęk przed igłami

Trypanofobia - przyczyny

Tutaj pojawia się pytanie, skąd bierze się trypanofobia. Oczywiście przytoczymy tu powtarzane przy wcześniejszych artykułach o fobiach specyficznych przyczyny jak występowanie ich w rodzinie pacjenta czy traumatyczne doświadczenia związane z bodźcem, który powoduje reakcje lękowe. W przypadku trypanofobii specjaliści wyróżniają jeszcze wrażliwość na obrzydzenie. Posiadające tę cechę osoby w zetknięciu z bodźcem, który wywołuje w nich obrzydzenie, wymiotują lub mdleją. Kolejnym wytłumaczeniem jest hiperwentylacja, czyli przyśpieszenie oddechu. Powoduje ona zwiększenie deficytu dwutlenku węgla w krwi, co prowadzi do utraty przytomności. I kolejne wytłumaczenie to błąd nastawienia, czyli nadmierne skupienie uwagi na igle, co sprawia, że zostaje ona zinterpretowana jako zagrożenie.

Zobacz: Jak pokonać strach przed lataniem samolotem?

trypanofobia leczenie

Trypanofobia - leczenie

Leczeniem fobii specyficznej zajmuje się terapeuta i to właśnie on jest w stanie pomóc w pozbyciu się problemu. W tym celu może zaproponować ekspozycję, czyli stopniowe wprowadzanie pacjenta w towarzystwo bodźca, którego się boi. W praktyce ma on za zadanie oglądać zdjęcia pobierania krwi i medycznych zabiegów, a później dostaje odważniejsze zadania, jak choćby oddanie krwi do badania. Drugą opcją leczenia jest stosowane napięcie, które polega na napinaniu grupy mięśni w celu zwiększenia tętna, co powinno zablokować omdlenia.


Zdjęcia:

Photo by Hyttalo Souza on Unsplash

Photo by Hush Naidoo on Unsplash

Photo by Fernando @cferdo on Unsplash

Photo by National Cancer Institute on Unsplash


Zobacz również:

Ergofobia, czyli lęk przed pracą - skąd się bierze i jak go leczyć?

Lęk przed pracą? Z pozoru mogłaby być to wspaniała wymówka, by stawiać się rzadziej w miejscu pracy. Niestety, w rzeczywistości ergofobia, bo o niej mowa, jest poważną przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu. Czym jest, jakie są jej objawy i jak...

Czytaj więcej

Czym jest filofobia? Jak wygląda życie osoby panicznie bojącej się zakochania?

Motylki w brzuchu i świat widziany przez różowe okulary - wydawałoby się, że każdy z nas kocha stan zakochania. Jednak nie. Osoby cierpiące na filofobię panicznie boją się zauroczenia i wchodzenia w relacje uczuciowe. Jak rozpoznać objawy tej...

Czytaj więcej

Myślę, że mam raka – na czym polega kancerofobia?

Czym jest kancerofobia? To jedna z fobii specyficznych sprowadzająca się do odczuwania panicznego lęku przed rakiem. Na czym polega, skąd się bierze i jak ją pokonać?

Czytaj więcej