Trans i opętanie, czyli czy człowieka opętuje diabeł czy podświadomość? Czy pomoże mu egzorcysta czy psychiatra?
Redakcja Lumine

Opętanie kojarzy się z przejęciem ludzkiego ciała przez demony. Co mówi na ten temat psychiatria? Jakie są objawy, przyczyny i jak można leczyć to zaburzenie?

Bierzemy na celownik kolejne zaburzenie dysocjacyjne, jakim jest opętanie. Temat jest równie interesujący, co rozdwojenie jaźni i ze względu na poziom swojej tajemniczości nierzadko przerabiany jest w popkulturze. "Egzorcyzmy", "Egzorcyzmy Emily Rose" to zaledwie początek tego, co kinematografia ma do zaoferowania w tym temacie. Dzisiaj spróbujemy spojrzeć na problem opętania od strony psychiatrycznej. Co na jego temat mówi nauka i dlaczego znane są przypadki, kiedy to egzorcyzmy pomogłyby oswobodzić chorego od demona?

Opętanie - co to jest?

Opętanie, zwane także zaburzeniem opętaniowym to jedna z chorób z grupy zaburzeń dysocjacyjnych, w której prawdziwa tożsamość pacjenta zostaje zastąpiona przez obcą - przemawiającą innym głosem, a nieraz i językiem oraz wykazującą całkowicie nową, wręcz nadnaturalną motorykę np. chory zaczyna się szybko zwijać i wić, zmienia się wyraz jego twarzy.

Zaznaczmy tu od razu, że opętania nie należy mylić z psychozami i schizofrenią, które z reguły trwają dłużej od niego i towarzyszą im halucynacje. W omawianym zaburzeniu przejęcie ciała występuje nagle i ma wyraźny początek oraz koniec. Opętanie niesie jednak ze sobą religijny charakter.

opętanie co to

Opętanie - przyczyny

Choć opis opętania z pozoru ma w sobie ten paranormalny pierwiastek, psychiatria potrafi je wyjaśnić bez ingerencji sił nadprzyrodzonych. Podobnie jak w innych zaburzeniach dysocjacyjnych, także i w tym przypadku dochodzi do dysocjacji, czyli oddzielenia świadomości od przeżyć i kontroli ciała. Dzieje się to na wskutek traumy i nierozwiązanych konfliktów emocjonalnych. Zatem do opętania może doprowadzić doświadczanie maltretowania, przemocy, gwałtu, uczestnictwo w wypadku czy wojnie. Przeżycia te zostają wyparte do nieświadomości i rodzi się z nich "demon", który jest zlepkiem odsuniętego gniewu, złości czy seksualnego popędu - wszystkiego, czego świadomość nie akceptowała. W praktyce w nieświadomości wykształca się nowa tożsamość z wypartych doświadczeń.

Zobacz: Zmiana tożsamości wskutek traumatycznych przeżyć? To właśnie istota fugi dysocjacyjnej

opętanie przyczyny

Opętanie - objawy

Objawem opętania jest przejmowanie tożsamości chorego przez inną osobowość, zwaną tu demonem czy diabłem. W psychiatrii pod tą postacią kryje się nieświadomość, w którą zostały zepchnięte traumatyczne doświadczenia i wszystkie towarzyszące im negatywne emocje. Nie jest to zatem obcy byt, a cześć ludzkiej natury. Jest to również źródło potężnej energii pochodzącej z tłumionego gniewu. Dlatego demoniczna osobowość potrafi to, co nie jest dostępne dla jej gospodarza czy innego, zdrowego śmiertelnika np. mówi obcymi językami, ma zwiększoną motorykę ciała, co wyjaśnia demoniczne wyrazy twarzy i przybieranie ekwilibrystycznych póz. Z kolei wszystkie nienaturalne ułożenia i wygięcia ciała chorego w transie są możliwe dzięki działającej na niego adrenalinie.

opętanie objawy

Opętanie - leczenie

Pierwsze skojarzenie z opętaniem to egzorcyzmy, które w niejednym przypadku przyniosły efekty, chwilowe, ale efekty. Należy zatem wytłumaczyć, skąd one się wzięły. Pierwsza sprawa to oczywiście efekt placebo, im mocniej pacjent wierzy w opętanie przez Szatana czy demony i siłę egzorcyzmu, tym większa szansa na wygonienie z niego zła. Jednak w praktyce taki rytuał pozwala na wydobycie z siebie całej złości i gniewu, a zatem wszystkich zepchniętych w nieświadomość przeżyć. Kiedy chory je z siebie wyrzuci, czuje ulgę. Jednak nie jest ona trwała, bowiem prócz tego, że pozbędzie się złości i gniewu, niestety ich nie przepracowuje i nie poznaje ich podłoża, dlatego pomóc w opętaniu może jedynie psychoterapia. Bez niej wewnętrzny konflikt odradza się, a nie zostaje rozwiązany.

Skąd zatem przypadki śmierci po egzorcyzmach? Jest to zabieg, który jest ogromnie stresujący dla pacjenta oraz zwykle nie poprzedzają go specjalne medyczne badania. Dlatego osoby o słabszej kondycji umysłowej i fizycznej mogą doświadczyć po nim kolejnych zaburzeń jak np. depresja, a nawet mogą w nich obudzić się skłonności samobójcze. Do tego doliczmy objawy somatyczne, które wyzwala w nich sam stresujący zabieg egzorcyzmów.

opętanie leczenie


Zdjęcia:

Photo by Jr Korpa on Unsplash

Photo by Artem Kovalev on Unsplash

Photo by NeONBRAND on Unsplash

Photo by Sudan Ouyang on Unsplash

Photo by Ninety Eyes on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy ból psychiczny staje się bólem fizycznym, czym są zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)

Zaburzenia dysocjacyjne, zwane również konwersyjnymi, to reakcja ludzkiej psychiki na traumatyczne doświadczenia w postaci dolegliwości somatycznych. Jakie są ich rodzaje, objawy, przyczyny oraz jak wygląda ich leczenie?

Czytaj więcej

Zmiana tożsamości wskutek traumatycznych przeżyć? To właśnie istota fugi dysocjacyjnej

Zmiana tożsamości po ciężkich przeżyciach to temat znany z kinematografii. W psychiatrii fachowo określa się go mianem fugi dysocjacyjnej. Jakie są jej objawy, przyczyny i czy można ją wyleczyć?

Czytaj więcej

Kiedy w jednym ciele istnieje kilka osobowości. Jak wygląda życie z rozdwojeniem jaźni?

Rozdwojenie jaźni, nazywane fachowo osobowością wieloraką, jest zaburzeniem psychicznym polegającym na obecności u jednego człowieka co najmniej dwóch niezależnych od siebie osobowości. Jakie są jego przyczyny, objawy i jak można je leczyć?

Czytaj więcej