Socjopata - kim jest i jak z nim żyć? Objawy, przyczyny i leczenie socjopatii
Redakcja Lumine

Wykształceni, inteligentni, zajmujący wysokie stanowiska i mogący pochwalić się kierowniczymi stanowiskami, jednocześnie mający problem z rozróżnianiem uczuć, przestrzeganiem norm społecznych i pozbawieni skrupułów. Socjopaci, bo o nich mowa, są wśród nas. Jak ich poznać i jak z nimi żyć?

Szacuje się, że co piąta osoba jest socjopatą. Nie widać tego na pierwszy rzut oka, bowiem tacy ludzie wspaniale się maskują. Z boku wyglądają na tych szczęściarzy, którym powiodło się w życiu, jednak jeśli lepiej się ich pozna, okazuje się, że rujnują życie wszystkim, którzy staną im na drodze.

Socjopata - kim jest?

Socjopata to określenie osoby, która wykazuje cechy socjopatii, czyli zaburzenia osobowości uwzględnionego w klasyfikacji ICD-10. Czym charakteryzuje się socjopata? Przede wszystkim nie potrafi przystosować się do życia w społeczeństwie. Oznacza to, że lekceważy wszelkie normy i zasady życia społecznego. Nie liczy się z uczuciami innych ludzi i bez poczucia winy nimi manipuluje.

Zobacz: Ciągła potrzeba bycia w centrum uwagi. Jakie są objawy i przyczyny osobowości histrionicznej? Jak ją leczyć?

Socjopaci są inteligentni, a przez brak odczuwania uczuć jak empatia i współczucie, idą po trupach do celu. Nietrudno zatem zdobyć im wykształcenie i dobrą pracę. Są niesamowicie spostrzegawczy, co pozwala im wyłapać słabości innych i obrócić je na swoją korzyść. Z wyrafinowaniem stosują przemoc psychologiczną i manipulację.

jak żyć z socjopatą

Socjopatia - objawy

Jak rozpoznać socjopatę? Łatwo nie będzie, bowiem nieprzeciętna inteligencja pozwala im doskonale się kamuflować. Mogą być uprzejmi, szarmanccy, kulturalni, dopiero pewne subtelne zachowania zdradzają, co naprawdę kryje się pod tą maską. Socjopaci nie przestrzegają norm społecznych, brak im empatii i troski o innych. Wykorzystują otaczających ich ludzi do własnych celów, nie przywiązują się do nich, stąd nie mogą zbudować opartego na czułości i miłości związku oraz przyjaźni. Nie odczuwają wstydu, ani nie mają poczucia winy.

Zobacz: Osobowość narcystyczna, wyjątkowość ponad stan

jak żyć z socjopatą

Socjopatia - przyczyny

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, skąd biorą się socjopaci. Jeszcze kiedyś winy dopatrywano się w za wysokim poziomie testosteronu u panów i niedobrze progesteronu u kobiet, jednak z czasem stwierdzono, że nie jest to wiarygodny trop. Specjaliści zaczęli wówczas wskazywać na środowisko wychowawcze socjopatów, a dokładniej na dyssocjalne rodzinny, w których nie przestrzegano norm i pojawiały się patologiczne i dysfunkcyjne zachowania np. rodzice nie okazywali dzieciom uczuć, a zamiast nich stawiali przed nimi nowe wymagania. Zamiast nagród stosowane były kary i zastraszanie. Krytyka i nękanie były w takich domach na porządku dziennym. Rodzice mogli wyśmiewać wygląd i osiągnięcia dzieci, przez co fundowali im dzieciństwo pełne traumy, wrogości i odtrącenia.

Zobacz: Skłonności do ryzyka i negatywne podejście do życia. Czym jest osobowość borderline?

Biorąc pod uwagę wpływ środowiska wychowawczego na osobowość młodego człowieka, nietrudno domyślić się, że dzieciństwo spędzone w opisanych warunkach ma niekorzystny wpływ na psychikę dziecka. Dodatkowo nierzadko mówi się o tym, że błędy rodziców powtarzane są przez ich potomków.

jak żyć z socjopatą

Jak żyć z socjopatą?

Socjopaci nierzadko zakładają rodziny i niszczą życie jej członkom. O czym pamiętać, gdy rozpozna się w bliskiej osobie to zaburzenie osobowości? Przede wszystkim nic nie da stawanie do walki z socjopatą. Podobne skutki przyniesie okazywanie strachu. Najlepiej skupiać się na sobie i nie okazywać lęku oraz udać się po pomoc do specjalisty, który pomoże opracować najlepszą drogę wyjścia z toksycznej sytuacji, którą nieraz jest po prostu zakończenie związku.

Zobacz: Jestem śledzony, a rodzina spiskuje przeciwko mnie. Czym charakteryzuje się osobowość paranoiczna?

Socjopata a psychopata

Dawniej terminy socjopata i psychopata używane były zamiennie. Dzisiaj specjaliści rozdzielili je i nie są one tożsame. Socjopatię uważa się za wynik negatywnych wpływów wychowawczych i społecznych, natomiast w psychopatii najważniejszą rolę odgrywa nierównowaga genetyczna i chemiczna w mózgu. Oczywiście osoby z tymi zaburzeniami mogą wykazywać podobne cechy, ale rozróżnia je np. brak lub posiadanie planu. Psychopaci zwykle działają kompulsywnie i nie panują nad emocjami, co popycha ich do zbrodni jak morderstwo.

jak żyć z socjopatą

Socjopatia - leczenie

Leczenie zaburzenia osobowości, którą jest socjopatia nie jest łatwe, bowiem rzadko dochodzi do sytuacji, w której socjopata przyznaje, że potrzebuje pomocy. Raczej w zetknięciu ze specjalistą przybiera wyrafinowaną minę i toczy swoją grę. Bywa, że znajduje się w gabinecie psychiatry tylko po to, by zrealizować swój cel np. uniknąć odpowiedzialności karnej za swoje przewinienia. Nawet zdarza się, że socjopaci symulują choroby.

Zadaniem specjalisty jest natomiast przeanalizowanie ścieżki życiowej pacjenta - jego relacji z rodziną, klasą, współpracownikami i rodziną własną. Pomagają w tym testy osobowości. Trzeba jednak zachować czujność, bowiem socjopata to wyrafinowany kłamca i manipulator.


Zdjęcia:

Photo by John-Mark Smith on Unsplash

Photo by sebastiaan stam on Unsplash

Photo by Mack Fox (MusicFox) on Unsplash

Photo by Alex Mihai C on Unsplash

 


Zobacz również:

Osobowość narcystyczna, wyjątkowość ponad stan

Gdy słyszymy słowo narcyz często nie myślimy o mitologicznym, pięknym mężczyźnie a określenie osoby tym słowem raczej nie jest komplementem. Kim zatem jest tytułowy narcyz? Bardzo często jest to mężczyzna. A objawami zaburzenia osobowości jakim jest...

Czytaj więcej

Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?

Przekonany o własnej wyjątkowości, pozbawiony empatii i arogancki wobec otaczającego go świata - to właśnie narcyz. Jeśli przeanalizujesz swoje najbliższe otoczenie, na pewno znajdziesz kogoś pasującego do tego rysopisu. Jak radzić sobie z osobą z za...

Czytaj więcej

Brakuje mi wiary we własne możliwości. Jak budować poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości pojawia się w naszym życiu w dwóch postaciach - albo nam go brakuje, albo mamy jego nadmiar. Czym jest i jak je budować? Bo na wstępie pada od razu jedna z lepszych wiadomości - nad sposobem, w który oceniamy s...

Czytaj więcej