Kiedy w jednym ciele istnieje kilka osobowości. Jak wygląda życie z rozdwojeniem jaźni?
Redakcja Lumine

Rozdwojenie jaźni, nazywane fachowo osobowością wieloraką, jest zaburzeniem psychicznym polegającym na obecności u jednego człowieka co najmniej dwóch niezależnych od siebie osobowości. Jakie są jego przyczyny, objawy i jak można je leczyć?

Koegzystowanie w jednym ciele co najmniej dwóch odrębnych tożsamości to temat niezwykle ciekawy, stąd też jego obecność w popkulturze ("Split", "Jessica Jones" sezon 3.). Rozdwojenie jaźni sprawia, że jedna osoba ma dwie osobowości, a każda z nich swoje wspomnienia, wiek, płeć, preferencje seksualne, a nawet alergie.

Rozdwojenie jaźni - co to?

Rozdwojenie jaźni, czyli osobowość wieloraka lub mnoga, bo i takie terminy funkcjonują w fachowej nomenklaturze, to jedno z zaburzeń dysocjacyjnych, których cechą charakterystyczną jest utrata spójności między wspomnieniami, tożsamością i własnym ciałem. W tym konkretnym przypadku mówimy o sytuacji, w której w jednym ciele występują co najmniej dwie niezależne i różne osobowości. Dodajmy od razu, że rozdwojenie jaźni nie jest tożsame ze schizofrenią, która jest odrębną jednostką chorobową pochodzącą z kompletnie innej grupy zaburzeń (psychozy endogenne), a my wciąż zostajemy w temacie zaburzeń dysocjacyjnych.

Osobowość wieloraka jest bardzo rzadkim, choć ciekawym przypadkiem. Specjaliści do dzisiaj nie potrafią do końca wyjaśnić jego zagadki. Warto tutaj wspomnieć o pierwszych wzmiankach dotyczących tej choroby. Pochodzą one z lat 70. XX, prosto z sali sądowej, na której za gwałt i napad z bronią w ręku sądzony był Billy Miligan. Podczas procesu na jaw wyszły poważne zaburzenia psychiczne tego mężczyzny - mianowicie psychiatra udowodnił istnienie w przestępcy aż 24 osobowości. Temat ten został wzięty na warsztat przez M. Nighta Shyamalana w filmie "Split".

rozdwojenie jaźni co to

Rozdwojenie jaźni - przyczyny

Zaburzenia dysocjacyjne wywołują nieprzepracowane traumy z dzieciństwa i życie z nierozwiązaniem konfliktu emocjonalnego. Podobnie jest i w przypadku rozdwojenia jaźni. Do powstania osobowości mnogiej mogą przyczynić się gwałt, bycie ofiarą przemocy czy maltretowania, a także uczestnictwo w wypadku komunikacyjnym czy wojnie. Do rozdwojenia jaźni dochodzi w momencie, gdy traumatyczne doświadczenia zostają zepchnięte do podświadomości i powstaje z nich osobna tożsamość. W ten sposób osobowość właściwa pozornie uwalnia się od traumatycznych wspomnień i funkcjonuje jakby nigdy nie miały one miejsca. Jest to zatem swoisty mechanizm obronny, który pozwala na głębokie ukrycie traumy.

rozdwojenie jaźni przyczyny

Rozdwojenie jaźni - objawy

Rozdwojenie jaźni objawia się istnieniem co najmniej dwóch odrębnych osobowości w jednym człowieku. Naprzemiennie przejmują one nad nim kontrolę, jednak "do głosu" w danym momencie dochodzi tylko jedna z nich. Mogą one o sobie wiedzieć lub wprost przeciwnie, nie mieć pojęcia. Najczęściej tożsamość właściwa, zwana gospodarzem, nie wie, że jest "domem" dla innych osobowości. Każda z jaźni ma swój odrębny charakter, iloraz inteligencji, płeć, wiek, a nawet mogą one różnić się od siebie w zakresie orientacji seksualnej i doświadczania alergii. Jedna tożsamość może znać obce języki, a druga może posiadać muzyczny talent. Przełączenie z jednej osobowości na drugą następuje nagle i jest wywołane pojawieniem się bodźców kojarzonych z traumą, czemu towarzyszą zmiany nastoju czy inne objawy jak ataki paniki czy halucynacje.

Doświadczanie tego specyficznego zaburzenia powoduje, że chory napotyka na trudności nie tylko na płaszczyźnie psychicznej, ale i w relacjach społecznych. Choroba może wywoływać u niego depresję, poczucie osamotnienia, obniżać jego samoocenę i popychać w szpony nałogu.

rozdwojenie jaźni objawy

Rozdwojenie jaźni - leczenie

W leczeniu rozdwojenia osobowości wykorzystuje się hipnozę, która pozwoli odtworzyć stan emocjonalny z okresu traumy. Dzięki konfrontacji z wydarzeniami, które wywołały zaburzenie, pacjent może włączyć je do prawdziwego życia i co za tym idzie, połączyć tożsamości w jedną. Gdy osiągnie się cel terapii, czyli uspójni osobowości, pacjent uczy się radzenia ze stresem. Całkowite wyleczenie rozdwojenia jaźni jest bardzo trudne, dlatego chory musi nauczyć się żyć ze swoim schorzeniem, poznać je i zaakceptować.

rozdwojenie jaźni leczenie


Zdjęcia:

Photo by Deleece Cook on Unsplash

Photo by Steinar Engeland on Unsplash

Photo by sankavi on Unsplash

Photo by Ioana Cristiana on Unsplash

Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy ból psychiczny staje się bólem fizycznym, czym są zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)

Zaburzenia dysocjacyjne, zwane również konwersyjnymi, to reakcja ludzkiej psychiki na traumatyczne doświadczenia w postaci dolegliwości somatycznych. Jakie są ich rodzaje, objawy, przyczyny oraz jak wygląda ich leczenie?

Czytaj więcej

Zmiana tożsamości wskutek traumatycznych przeżyć? To właśnie istota fugi dysocjacyjnej

Zmiana tożsamości po ciężkich przeżyciach to temat znany z kinematografii. W psychiatrii fachowo określa się go mianem fugi dysocjacyjnej. Jakie są jej objawy, przyczyny i czy można ją wyleczyć?

Czytaj więcej

Kiedy w jednym ciele istnieje kilka osobowości. Jak wygląda życie z rozdwojeniem jaźni?

Rozdwojenie jaźni, nazywane fachowo osobowością wieloraką, jest zaburzeniem psychicznym polegającym na obecności u jednego człowieka co najmniej dwóch niezależnych od siebie osobowości. Jakie są jego przyczyny, objawy i jak można je leczyć?

Czytaj więcej