Jak rodzic powinien pracować z jąkającym się dzieckiem?
Redakcja Lumine

W terapii jąkania istotne są nie tylko oddziaływania logopedy, ale i sposób, w jaki dziecko traktowane jest przez swoich rodziców. Jak powinni oni pracować z pociechą?

Specjaliści są zdania że około 60% przypadków jąkania powstaje w wieku przedszkolnym, czyli wówczas, kiedy dziecko uczy się mówić. Właśnie w tym okresie jego niepłynność wyrażania się może utrwalić się na wskutek nieprawidłowych postaw rodzicielskich. Dlatego najpierw przeanalizujemy temat, jak rodzice swoim zachowaniem mogą pogłębić zaburzenie mowy u dziecka, a później zajmiemy się metodami pracy z pacjentem z zaburzeniami mówienia.

błędy rodzicielskie a jąkanie

Błędy wychowawcze, a jąkanie

Jak wspomnieliśmy wyżej, ponad połowa przypadków jąkania, powstaje w okresie przedszkolnym, kiedy to niepłynność mówienia nie jest jeszcze uznawana za zburzenie mowy, a naturalny okres w jej kształtowaniu się. Dziecko pyta o wiele rzeczy, a jeśli dostrzega niepoprawność swoich wypowiedzi, próbuje je korygować. Właśnie z tego powodu powtarza wyrazy - aż osiągnie cel. Może jednak nastąpić sytuacja, że maluch nie przybliża się do prawidłowego wysłowienia się, a pogłębia jąkanie. Wówczas pojawia się u niego lęk. Załóżmy, że uczestnikiem tego wydarzenia jest rodzic, który koryguje dziecko. Jeśli dodatkowo je karci, stosuje kary za jego błędy i staje się krytyczny, dochodzi do emocjonalnych napięć, które zamiast pomóc dziecku wyjść z jąkania, jedynie je utrwalą.

postawy rodzicielskie a jąkanie

Terapia jąkania w domu

Jąkające się dziecko, jak najszybciej powinno trafić do logopedy, który wybierze najlepszą formę oddziaływań. Jednak prócz tego, co zachodzi w jego gabinecie, na pomyślność leczenia wpływa również to, co dzieje się w domu małego pacjenta. Tak samo, jak postawy rodzicielskie mogą pogłębić ten problem, mogą pomóc dziecku go pokonać, dlatego niezmiernie ważny jest sposób, w który rodzic z nim pracuje. Jak może pomóc?

Kluczem do sukcesu jest słuchanie i rozmawianie z dzieckiem, które uczy się świata na zasadzie naśladownictwa. Jeśli rodzice sami mają problem z płynnością mówienia albo mówią zbyt szybko, zbyt natarczywie czy agresywnie dziecko zacznie wyrażać się podobnie. Można to pociągnąć również w drugą stronę - opiekunowie mogą wyrażać się w niesamowicie elokwentny i skomplikowany sposób, który dla ich potomka jest zbyt trudny i niezrozumiały. Tutaj rodzi się kolejna wskazówka - jeśli czytasz dziecku książki, muszą być one dopasowane do jego wieku, bowiem trudne i złożone zdania będą dla niego wyzwaniem nie do osiągnięcia. Mów do dziecka tak, jak chciałbyś, żeby mówiło, a do tego niezbędne jest zrozumienie słów.

praca rodzica z jąkającym się dzieckiem

Rodzic powinien skupiać się na tym, co dziecko mówi, a nie jak mówi. Kontakt wzrokowy daje mu sygnał, że zostało obdarzone uwagą. W zasadzie i w interakcji z najmłodszym obowiązują reguły poprawnej komunikacji - nie powinno się przerywać, osądzać i krytykować. Wasze rozmowy mają być dla Was przyjemnością, dlatego powinny przebiegać w atmosferze ciepła i akceptacji.

Efekt przeciwny do zamierzonego można osiągnąć zmuszając malucha do mówienia, przez uczenie go słów, których nie rozumie, osądzanie go i nazywanie jąkałą. Straszenie, brak cierpliwości, agresja i odpowiadanie za dziecko wywołują w nim wstyd i odbierają mu poczucie bezpieczeństwa. Jeśli po rodzicu wiać, że denerwuje go jąkanie dziecka, czuje ono niepokój.

Jakie postawy w pracy z jąkającym się dzieckiem są pożądane? Zamiast kazać powtarzać wyrazy, na spokojnie wypowiedz je Ty i daj dziecku kontynuować. Wytłumacz pociesze, że każdy czasem ma problem z artykulacją jakiegoś słowa. Bądź cierpliwy i wyrozumiały, dawaj dobry przykład i skup całą swoją uwagę na tym, co dziecko mówi.

terapia jąkania w domu


Zdjęcia:

Photo by Irina Murza on Unsplash

Photo by Laurent Peignault on Unsplash

Photo by Bruno Nascimento on Unsplash

Photo by Sai De Silva on Unsplash

Photo by Edward Cisneros on Unsplash


Zobacz również:

Zaburzenia mowy u dzieci i dorosłych. Skąd biorą się dyslalia i jak je leczyć?

Dyslalia to zaburzenia mowy, które polegają na niewypowiadaniu jednej lub kilku głosek albo pewnych wyrazów. Jakie są jej przyczyny, objawy i jak ją leczyć?

Czytaj więcej

Dlaczego dzieci się jąkają? Przyczyny, objawy i leczenie jąkania

Jąkanie to zaburzenie płynności mowy polegające na powtarzaniu głosek, słów czy zdań. Najczęściej pojawia się już w wieku dziecięcym. Jakie są jego przyczyny, objawy i jak je leczyć?

Czytaj więcej

Jak rodzic powinien pracować z jąkającym się dzieckiem?

W terapii jąkania istotne są nie tylko oddziaływania logopedy, ale i sposób, w jaki dziecko traktowane jest przez swoich rodziców. Jak powinni oni pracować z pociechą?

Czytaj więcej