Kiedy sen atakuje znienacka. Czym jest narkolepsja?
Redakcja Lumine

Miałeś kiedyś tak, że nie byłeś w stanie powstrzymać snu? Może było to na wykładzie dzień po mocnej imprezie. W każdym razie istnieje dolegliwość o podłożu neurologicznym, której cechą charakterystyczną jest pojawianie się niekontrolowanej senności w ciągu dnia. Czym jest narkolepsja, jakie są jej przyczyny i objawy?

Narkolepsja to bardzo niebezpieczne zaburzenie snu, które dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Może objawić się w każdym wieku i utrzymuje się całe życie, a jej pierwsze objawy zwykle pojawiają się w wieku nastoletnim.

Narkolepsja - co to jest?

Narkolepsją określa się chorobę o podłożu neurologicznym, która cechuje się zaburzeniami snu. Sprowadzają się one do odczuwania nagłej i niekontrowanej senności w ciągu dnia. Chorzy zasypiają w trakcie wykonywania codziennych czynności (co może być bardzo niebezpieczne, jeśli przykładowo prowadzi się samochód) i mają problem z bezsennością w nocy. Niestety specjaliści nie poznali jeszcze leku na tę przypadłość.

Zobacz: Nie mogę spać. Bezsenność - jak rozpoznać zaburzenia snu? Kiedy zgłosić się do specjalisty?

narkolepsja

Narkolepsja - przyczyny

Przyczyny narkolepsji nie zostały dokładnie poznane, wiadomo, że jest to choroba neurologiczna mająca związek z nieprawidłową regulacją fazy REM, czyli snu głębokiego. Badania wskazują również na niedobór hiperkretyny, czyli białka odgrywającego istotną rolę w regulacji stanu snu i czuwania. W wyniku uszkodzenia bocznego podwzgórza może dochodzić do jej zmniejszonej produkcji i wówczas pojawia się problem. Wśród innych przyczyn narkolepsji leżą zaburzenia genetyczne.

Choroba ta pociąga za sobą inne trudności, jak choćby te psychiczne wynikające z braku zrozumienia choroby oraz braku pomocy ze strony otoczenia. Jak nietrudno się domyślić, problem skutecznie uniemożliwia codzienne funkcjonowanie.

Zobacz: Działania wymierzone w bezsenność - jak rozpoznać i leczyć zaburzenia snu?

narkolepsja

Narkolepsja - objawy

Objawy narkolepsji można podzielić na cztery główne grupy z zastrzeżeniem, że nie wszystkie symptomy muszą wystąpić w przebiegu choroby. Pierwszym jest oczywiście występowanie senności w środku dnia. Narkoleptycy są w stanie zasnąć natychmiastowo w sytuacjach, w której są aktywni np. w pracy, szkole, na spotkaniu. Sen przechodzi natychmiast w fazę REM, co oznacza, że występują w nim sny, które zresztą doskonale pamiętają chore osoby, nie przynosi jednak na długo stanu wypoczęcia i uczucie senności wraca po kilku godzinach.

Zobacz: Higiena snu, czyli jak spać, żeby się wyspać?

Jakie jeszcze symptomy świadczą o narkolepsji?

Katapleksja to spadek napięcia mięśniowego w sytuacjach emocjonalnych. Chory osuwa się na ziemię, jego mięśnie wiotczeją, a mowa staje się niezrozumiała. Nie jest to jednak typowe omdlenie.

Halucynacje senne, w które chorzy wchodzą od razu po zapadnięciu w sen. Są one spowodowane natychmiastowym pojawieniem się fazy REM.

Paraliż przysenny, czyli uśpienie mięśni przy jednoczesnym wybudzeniu świadomości.

narkolepsja

Narkolepsja - leczenie

Tak, jak zostało to zaznaczone, nie istnieje jeszcze lek na narkolepsję, jej objawy jak katapleksja czy halucynacje senne leczy się przeciwdepresentami oraz lekiem działającym stymulująco, który zapobiega drzemkom w ciągu dnia. Pacjenci mogą dzięki temu normalnie funkcjonować w społeczeństwie.

Osoby z narkolepsją powinny unikać sypiania w samotności i nauczyć się rozpoznawać nadchodzący atak choroby, dzięki czemu będą w stanie przerwać wykonywaną czynność i położyć się w bezpiecznym miejscu. Nie ulega wątpliwości, że o schorzeniu musi dowiedzieć się pracodawca, który będzie musiał uwzględnić drzemki zatrudnionego pacjenta. Chorym odradza się także stosowanie alkoholu i kofeiny. Zaleca się natomiast aktywność fizyczną, która działa pobudzająco oraz zachowanie regularności przy budzeniu się i zasypaniu.


Zdjęcia:

Photo by Brina Blum on Unsplash

Photo by Kate Stone Matheson on Unsplash

Photo by Sabri Tuzcu on Unsplash

Photo by Jonathan Fink on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy ciało śpi, a budzi się świadomość. Czym jest paraliż senny?

Sen, z którego nie możesz się obudzić? Chcesz krzyczeć, ale nie wydajesz z siebie żadnego dźwięku? Ogarnia Cię niepokój i wrażenie, że całe zło tego świata siedzi Ci na klatce piersiowej? Zapewne doświadczasz paraliżu sennego. Czym jest...

Czytaj więcej

Jak radzić sobie z lunatykiem? Skąd bierze się somnambulizm?

Lunatykowanie zwane również somnambulizmem lub sennowłóctwem to zaburzenie snu, które polega na wykonywaniu różnych czynności w trakcie trwania snu. Skąd się bierze i jak można je leczyć?

Czytaj więcej

Kiedy sen atakuje znienacka. Czym jest narkolepsja?

Miałeś kiedyś tak, że nie byłeś w stanie powstrzymać snu? Może było to na wykładzie dzień po mocnej imprezie. W każdym razie istnieje dolegliwość o podłożu neurologicznym, której cechą charakterystyczną jest pojawianie się niekontrolowane...

Czytaj więcej