Jak pomóc dziecku z mutyzmem wybiórczym?
Redakcja Lumine

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe charakterystyczne dla wieku dziecięcego. Jakie są jego przyczyny oraz jak rodzic może pomóc dziecku?

Bywa, że dziecko w określonych sytuacjach staje się małomówne, a nawet w ogóle przestaje korzystać z języka. Rodzice często tłumaczą sobie jego zachowanie nieśmiałością i skłonnością do samotności. Tymczasem, jeśli nie jest to typowy dla maluchów brak śmiałości, a zachowaniu dziecka towarzyszy lęk, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że może chorować ono na mutyzm wybiórczy. Na czym dokładnie polega to zaburzenie mowy, skąd się bierze, jak wygląda jego leczenie i jak rodzice mogą pomóc swojej pociesze?

Mutyzm wybiórczy - co to jest?

Mutyzm wybiórczy, zwany także selektywnym, to zaburzenie lękowe wieku dziecięcego, które najczęściej diagnozuje się u dzieci między 3. a 5. rokiem życia. Jego istotą jest ograniczenie mowy lub kompletne z niej zrezygnowanie w niektórych sytuacjach. Nie jest to bynajmniej wynik zaburzeń interpersonalnych czy nieznajomości języka, ani nie ma nic wspólnego z jego niezrozumieniem. Podłożem mutyzmu wybiórczego jest lęk.

mutyzm wybiórczy

Mutyzm wybiórczy - objawy i przyczyny

Na wstępie zaznaczmy, że przyczyną mutyzmu wybiórczego nie jest premedytacja i nieposłuszeństwo dziecka czy jego nieśmiałość, a lęk przed mówieniem, nad którym maluch nie jest w stanie zapanować. Taki stan rzeczy sprawia, że dziecko unika zajęć grupowych. W stresujących dla niego sytuacjach wydaje się pozbawione emocji, nie nawiązuje kontaktu wzrokowego i robi się sztywne. Zaznaczmy od razu, że nie ma dwóch maluchów z identycznym obrazem choroby. Dzieci z mutyzmem wybiórczym mogą np. mówić cicho w lękowych sytuacjach, posługiwać się gestami lub milczeć w ogóle.

Specjaliści uznają, że źródła mutyzmu wybiórczego nie są jednoznaczne. Może być on wynikiem aktywności części mózgu odpowiedzialnej za odczuwanie stresu w sytuacji społecznej ekspozycji. Kolejną przyczyną tego zaburzenia mogą być geny, bowiem schorzenie to jest dziedziczne. Wówczas dziecko może przejawiać również silny lęk separacyjny.

Dodajmy jednak, że przeżyte traumy nie są przyczyną powstania mutyzmu selektywnego.

mutyzm wybiórczy czym jest

Mutyzm wybiórczy - leczenie

Mutyzm wybiórczy nie jest chorobą, która minie samoistnie. Wprost przeciwnie, szybka reakcja opiekunów może pomóc w sukcesywnej terapii. Z kolei w przeciwnym wypadku może w przyszłości przemienić się w izolację społeczną, uzależniania i inne poważne problemy. Dodatkowo warto zaznaczyć, że w początkowym stadium mutyzm jest o wiele łatwiejszy do wyleczenia, niż miałoby to miejsce w stanie zaawansowania zaburzenia.

Praca z terapeutą ma na celu wsparcie dziecka w rozpoznawaniu i radzeniu sobie z emocjami, wskazanie mu sposobów obniżenia lęku oraz rozwijanie umiejętności interpersonalnych. Wspólne spotkania ukierunkowana są także na podniesienie jego samooceny.

mutyzm wybiórczy przyczyny

Mutyzm wybiórczy - jak pomóc dziecku?

Tak, jak wspomnieliśmy we wcześniejszym artykule, w leczeniu mutyzmu ogromną rolę odgrywa także wsparcie ze strony najbliższych. Rodzice muszą pokazać dziecku, że rozumieją jego lęki i doceniają jego wysiłek włożony w pracę nad sobą. Odradza się zmuszanie go do mówienia, które jedynie zwiększałoby odczuwany przez niego lęk. Podobnie jak okazywanie mu złości i stosowanie kar.

O zaburzeniu warto poinformować szkolnych wychowawców pociechy, wówczas będą oni w stanie stworzyć sytuację ułatwiającą uczniowi adaptację w szkole.

Nie należy zapominać także o najważniejszym - każdy rodzic powinien zapewniać dziecko o swojej miłości i akceptacji. Ważne jest docenianie go za pracę nad sobą i chwalenie za sukcesy, co daje mu poczucie bezpieczeństwa.

mutyzm wybiórczy leczenie


Zdjęcia:

Photo by Annie Spratt on Unsplash

Photo by Duangphorn Wiriya on Unsplash

Photo by Arwan Sutanto on Unsplash

Photo by Chinh Le Duc on Unsplash

Photo by Joseph Gonzalez on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy dziecko jest nieśmiałe, a kiedy cierpi na mutyzm? Poznaj rodzaje tego zaburzenia mowy

Mutyzm jest zaburzeniem mowy polegającym na jej ograniczeniu przy jednoczesnym jej rozumieniu. Jakie są jego rodzaje i charakterystyczne dla nich objawy?

Czytaj więcej

Jak pomóc dziecku z mutyzmem wybiórczym?

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe charakterystyczne dla wieku dziecięcego. Jakie są jego przyczyny oraz jak rodzic może pomóc dziecku?

Czytaj więcej

Jak pracować z dzieckiem chorym na mutyzm wybiórczy?

Dziecko z mutyzmem wybiórczym potrzebuje wsparcia nie tylko od strony specjalisty, ale i rodziców oraz szkolnych wychowawców. Jak powinna wyglądać praca z maluchem cierpiącym na to zaburzenie?

Czytaj więcej