Widzisz przyszłość w samych ciemnych barwach? Naucz się rozpoznawać i panować nad lękiem antycypacyjnym
Redakcja Lumine

Lęk antycypacyjny objawia się widzeniem przyszłości w ciemnych barwach i myśleniem o tym, że zaraz wydarzy się coś złego. Jak nad nim zapanować?

Anna ma jutro rozmowę o pracę, ale już dzisiaj na samą myśl o niej trzęsą się jej ręce, w gardle pojawia ucisk, a treść żołądkowa robi fikołka. Ona już wie, że nie podoła, że padnie pytanie, na które nie odpowie. "Co będzie później, jak nie znajdę pracy? Jak zapłacę czynsz? Co powie moja mama i chłopak? Znowu mi nie wyjdzie" - oto myśli, które powodują, że na czole Anny wyskakują krople potu. Jej problemem wcale nie jest brak kompetencji, a lęk antycypacyjny. Co musi zrobić Ania, by się go pozbyć?

Czym jest lęk antycypacyjny?

Lęk antycypacyjny jest mechanizmem pojawiającym się, kiedy człowiek próbuje przewidzieć przyszłość i tworzy jej negatywne scenariusze, które jedynie potęgują jego niepewność i zdenerwowanie. Sprawia, że jednostka nakręca się w defetyzmie i oczekuje najgorszego i przyjętego przez siebie biegu wydarzeń, co blokuje ją przed podjęciem wyzwania i osiągnięciem celu. Mówimy zatem o lęku przed lękiem, który utrwalony jest wielokrotnymi zachowaniami i stał się reakcją na sytuacje problemowe i konfliktowe. Negatywnie wpływa na inicjowanie działań i podejmowanie decyzji, szukanie rozwiązań oraz realizowanie planu. Co z nim zrobić?

Zobacz: 6 naturalnych metod leczenia stanów lękowych

lek antycypacyjny co to

Skąd bierze się lęk antycypacyjny?

Boimy się niepewności, która wpisana jest w nowe doświadczenia, rzeczy nieznanych i świeżych, właśnie dlatego wolimy powielać wzorce, które wcale nie są dla nas zdrowe, ale przez to, że są nam znane, wybieramy właśnie je (np. córka alkoholika wiąże się z alkoholikiem). Lubimy mieć kontrolę, pozorną, ale kontrolę.

W przypadku lęku antycypacyjnego, stał się on czyjąś utrwaloną reakcją na konfliktowe sytuacje, zatem taka osoba będzie stale się zamartwiać, bo jej mózg działa w ten sposób od wielu lat. Podsuwa najgorsze scenariusze i napędza się w stresie. I co się dzieje w takiej sytuacji? Organizm zużywa o wiele więcej energii na walkę z wysokim poziomem kortyzolu, niż na szukanie rozwiązań. Uruchamiają się wszystkie dostępne dla osoby mechanizmy obronne, które chronią ją przed cierpieniem, a nie zmuszają ją do stawienia czoła wyzwaniu, a to właśnie byłoby rozwiązaniem sytuacji i zerwaniem z lękiem antycypacyjnym, ale o tym za chwilę.

Zobacz: Jak radzić sobie z atakiem lęku?

lęk antycypacyjny przyczyny

Jak rozpoznać lęk antycypacyjny?

Klasycznym objawem lęku antycypacyjnego jest defetyzm, widzenie świata w czarnych barwach i nakręcanie się, że wszystko pójdzie źle, czemu towarzyszą smutek i niepewność oraz wszechogarniające poczucie bezradności. Temu repertuarowi negatywnych emocji towarzyszy także gniew, bowiem taka osoba nie ma pojęcia, co zrobić. Pesymizm staje się jej obsesją, w której skupia się na czarnej przyszłości. Jako że w parze z lękiem idzie zwiększenie poziomu kortyzolu, pojawiają się także objawy somatyczne, jak pocenie, drżenie rąk, bóle brzucha, wymioty czy zwroty głowy. Mogą pojawić się także ataki paniki.

lęk antycypacyjny objawy

Jak pozbyć się lęku antycypacyjnego?

Doświadczanie lęku antycypacyjnego jest wskazaniem do spotkania z psychoterapeutą, który pomoże odkryć jego podłoże oraz wskaże dobre praktyki w procesie uwalniania się od niego. Pacjent musi zrozumieć, że żadna emocja nie musi determinować jego zachowania. Trzeba jednak ją nazwać i opanować swoje myśli. Tutaj z kolei wkraczają wszystkie techniki jak mindfulness, które pozwalają dostrzegać to, co dzieje się tu i teraz i skupiać się właśnie na tym. Kolejnym krokiem jest wyłamanie się ze schematu i zamiast nakręcać spirale zapisującą scenariusz na czarno, zrobić coś nowego - podjąć decyzję całkowicie przeciwną do tych, które podejmowało  się dotychczas.

lęk antycypacyjny leczenie


Zdjęcia:

Photo by Melanie Wasser on Unsplash

Photo by Tim Trad on Unsplash

Photo by Tonik on Unsplash


Zobacz również:

Zaburzenia obsesyjno - kompulsywne. Nerwica natręctw.

 Większość z nas posiada różnego rodzaju” obsesje” lub ma „bzika” na jakimś punkcie. To nic złego, może to być wynikiem ogromnej pasji i zainteresowania. I jeżeli nam i otoczeniu nie przeszkadza to  w codzienn...

Czytaj więcej

Trudności seksualne par. Najczęstsze problemy w pożyciu seksualnym

Seks i erotyka otaczają nas we współczesnym świecie, jest dookoła, bilbordy, telewizja, internet czy portale społecznościowe przekazują obraz zawsze udanego namiętnego i pięknego seksu. Ale, czy przyglądając się własnemu życiu seksualnemu tak...

Czytaj więcej

Falstart w sypialni. Jak wyprosić z niej przedwczesny wytrysk?

Mówi się "panie przodem", ale niestety nie w 1/3 sypialni współżyjących ze sobą par. Przedwczesny wytrysk jest jednym z najczęstszych zaburzeń seksualnych mężczyzn. Dlaczego jest tematem, którego nie można pomijać, igno...

Czytaj więcej