Kompleks Adonisa - słów kilka o bigoreksji.
Redakcja Lumine

Adonis mitologiczny bóg, piękny, umięśniony, silny, urzekający kobiety, pożądany. Tak przedstawiają legendy mitologiczny obraz mężczyzny. Dzisiaj o Adonisie, cześciej słyszymy w opisach kompleksu Adonisa, czyli w przypadku wystąpienia zaburzenia odżywiania jakim jest bigoreksja. Czyli coś, co popycha mężczyzn do chorobliwego dążenia do idealnej i perfekcyjnej sylwetki.
Każdy z nich spędzając godziny na ćwiczeniach fizycznych chce zostać „współczesnym bogiem” pięknie zbudowanym o kształtnej muskulaturze. Co według nich świadczy o sile i męskości.
Z okładek czasopism, filmów o superbohaterach czy fit stron, zerkają na mężczyzn umięśnione sylwetki, wytrenowane bicepsy i „krata” na brzuchu. Okupiona ciężką pracą na siłowni, dietą i wyrzeczeniami. Młodzi mężczyźni, bo głównie oni w okresie dojrzewania szukają wzorów do naśladowania, chcą być właśnie tacy. Wierzą, że siła mięśni przełoży się na powodzenie i szczęście w życiu. Że właśnie to idealne ciało zagwarantuje im miłość, uwagę, awans. I takie myślenie wpędza ich w pułapkę bigorekcji, jednego z zaburzeń odżywiania gdzie przez pryzmat wyglądu ciała chcą zapewnić sobie szczęście. 

 

Główne cechy bigoreksji

Statystycznie już około 10% mężczyzn cierpi na powyższe zaburzenie. U kobiet występuje ono zdecydowanie rzadko. Chorują głownie młodzi mężczyżni, najcześciej w wieku od 16 do 20 lat. 
Dysmorfia mięśniowa – bo tak inaczej zwana bigoreksja to najprościej mówiąc obsesja na punkcie muskulatury swojego ciała. Opierająca się na działaniach prowadzących do uzyskania idealnej, perfekcyjne, umięśnionej sylwetki. W chorobie tej, podobnie jak w anoreksji, występuje zaburzony obraz własnego ciała. Mężczyzna, mimo iż jego sylwetka wyglada poprawnie a czasem nawet bardzo dobrze, widzi i określa siebie jako zbyt chudego, z małą masą mięśniowa, wstydzi się swojego ciała.
Słowo bigoreksja, stosunkowo niedawno pojawiło się w słowniku zaburzeń odżywiania. Cechą charakterystyczną  jest niezadowolenie z własnego wyglądu, a konkretnie z masy mięśniowej, muskulatury i proporcji sylwetki. Mężczyźni cierpiący na bigoreksję spędzają wiele godzin na treningach w siłowni. Restrykcyjnie przestrzegają diet wysokobiałkowych oraz składników gwarantujących przyrost masy mięśniowej. Stosują suplementy powodujące wzrost mięśni. Ciagle jednak nie są zadowoleni ze swojego ciała, nie akceptują go, mają zaburzony obraz jak wyglądają, maja subiektywne uczucie swojej nieatrakcyjności oraz fizycznych niedoskonałości, które są zauważane przez otoczenie. Bardzo często bigorektyk skupia się przez większość swojego dnia na mierzeniu, ważeniu swojego ciała, oraz na oglądaniu się w lustrze. Pilnuje diety oraz planuje kolejne treningi, co całkowicie wyłącza go z funkcjonowania w życiu, unika spotkań towarzyskich, zaniedbuje rodzinę i pracę. Myśli skupione są tylko na własnej sylwetce i działaniach związanych z jej doskonaleniem. Prawda jest taka, że przekazywane przez media idealne sylwetki męskie, umięśnione, wyrzeźbione w zderzeniu z rzeczywistością powodują, że mężczyźni chcą dorównać tym ideałom a perfekcyjna sylwetka do której dążą nie istnieje!

Konsekwencje kompleksu Adonisa

Godziny spędzone na siłowni, przekraczanie granic wytrzymałości organizmu, przetrenowanie to konsekwencje bigoreksji. Pomimo ogromnego wysiłku nie przynosi bigorektykowi to satysfakcji. Dieta wysokobiałkowa, często syntetyczna oprócz ogromnych kosztów finansowych jakie ponosi chory na zakup drogich odżywek,  prowadzi do niewydolności nerek, wątroby, powoduje zaburzenia hormonalne, spadek popędu płciowego, utratę włosów i paradoksalnie spadek męskiego hormonu jakim jest testosteron. Bardzo niebezpieczne jest nadużywanie bez jakiejkolwiek kontroli czy konsultacji lekarskiej, środków służących do symulacji rozwoju i wzrostu tkanki mięśniowej. Popularne steroidy anaboliczno-androgenne rozregulowują cały układ hormonalny organizmu. W relacjach z bliskimi i partnerami następują kryzysy. Bigorektyk mocno pochłonięty walką o idealnie wyrzeźbione ciało skupia się na sobie i działaniach związanych z planami treningowymi i dietą. Ciągłe pomiary i porównania, kontrolowanie postępów w budowie ciała, oglądanie się w lustrze w drodze do wyśnionej sylwetki, wyłącza chorego z normalnego życia  Całemu przedsięwzięciu towarzyszy niskie poczucie wartości, lęk i niepokój  przy nawet najdrobniejszych odstępstwach o zamierzonego planu. Niezadowolenie ze swojego ciała wpływa na pogorszenie nastroju i w efekcie może prowadzić do depresji. Ogromny wpływ ma choroba na życie seksualne mężczyzny z dysmorfią mięśniową, ogromny wstyd i negatywne myśli dotyczące własnego ciała, powodują że unikają oni kontaktów seksualnych oraz nie potrafią doświadczać przyjemności z nich płynących.

Czynniki wpływające na wystąpienie bigoreksji

Jeśli przyglądniemy się wszystkim zaburzeniom odżywiania zauważyć można czynniki wspólne dla wystąpienia danych zaburzeń związanych z odżywianiem. Mianowicie niskie poczucie własnej wartości, brak akceptacji dla samego siebie i niejako działania destrukcyjne wobec siebie a głównie wobec swojego ciała. Również konflikty w rodzinie i brak komunikacji i wsparcia, szczególnie w okresie dojrzewania. Występowanie nałogów i przemocy w otoczeniu osoby chorej. Równie ważnym elementem jest ideał piękna, kreowany przez wymogi społeczeństwa i media. Ukazywanie sukcesów, szczęścia czy spełnienia przez pryzmat idealnego ciała.

Leczenie bigoreksji

Zaleca się psychoterapię poznawczo-behawioralną, dla odzyskania kontroli nad kształtowaniem myślenia  o swoim ciele, oraz tworzenia pozytywnych zachowań. Praca nad akceptacją siebie i podniesieniu własnej wartości opierając się na swoich kompetencjach, a nie na wyglądzie ciała. Podczas terapii pacjent szuka przyczyn wystąpienia choroby, specyfiki swoich zachowań. Pracuje się nad odbudową wzajemnych relacji z bliskimi i powrocie do normalnego trybu życia w społeczeństwie.
W stanach depresyjnych stosuje się leczenie farmakologiczne, najcześciej leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe. Najważniejszym punktem zwrotnym w leczeniu jest przyznanie się i zauważenie problemu choroby przez bigorektyka. To kluczowy element w walce z zaburzeniem odżywiania jakim jest bigoreksja, który daje sile i motywacje  do leczenia. Terapia poznawczo-behawioralna, ukazując negatywne skutki działań wobec swojego ciała, oraz pokazując jak zmienić myślenie na ten temat i budować poczucie własnej wartości daje szanse na wyleczenie. Nauka akceptacji swojego ciała oraz rozwój innych zainteresowań buduje na nowo poczucie wartości i wiary w siebie osoby chorej. Kompleksowa pomoc fachowców oraz zaangażowanie chorego pozwala na całkowity powrót do zdrowia.

Czy dotyczy mnie kompleks Adonisa?

Odpowiadając pozytywnie na poniższe stwierdzenia, można zastanowić się czy aby nasza dbałość o wygląd fizyczny nie przeradza się w zaburzenie odżywiania :
1.    Uprawiasz intensywnie sport, każdy dzień bez spotu to dzień stracony, a pomimo ogromnego wysiłku nadal czujesz się nieatrakcyjnie?
2.    Przyglądasz  się często swojej sylwetce w lustrze, mierzysz obwody, kontrolujesz wagę, jednak ciagle widzisz niezadowalające efekty.
3.    Treningi to rzecz święta bez względu na okoliczności, jeśli jesteś przeziębiony, masz złe samopoczucie nie odpuszczasz wykonujesz zaplanowaną aktywność.
4.    Ciagle zwracasz uwagę na to co jesz, na wartości odżywcze oraz obsesyjnie sprawdzasz ilość jedzenia w ciągu dnia.
5.    Jesteś przemęczony i przetrenowany a pomimo zaleceń lekarzy nadal trenujesz.
6.    Porównujesz swoją sylwetkę z idolami i ciagle widzisz ogromna różnicę i chcesz się do nich upodobnić.
7.    Unikasz spotkań towarzyskich, bo kolidują z dietą lub  treningami.
8.    Używasz różnego rodzaju suplementów diety, odżywek, „ pomóc”,które maja w budowaniu muskularnej sylwetki.
Jeśli na większość z nich odpowiedziałaś twierdząco to zastanów się, czy aby dbałość o swoją sylwetkę nie jest już zachowaniem obsesyjnym i nie należy szukać wsparcia.

Często nasze niskie poczucie wartości powoduje, że szukamy za wszelką cenę akceptacji i zrozumieniem we współczesnym świecie. Jako młode dojrzewające osoby potrzebujemy wsparcia i pozytywnych wzorców do naśladowania. Obecnie w świecie gdzie coraz mniej wartościowych ideałów, oraz więcej wymagań skupionych na konsumpcji i powierzchowności, dla dorastających osób jest wyzwaniem szukanie pozytywnych przykładów do naśladowania. Pęd życia, zaniedbania ze strony emocjonalnej oraz występujące nałogi czy przemoc, niesie za sobą coraz więcej negatywnych skutków w postaci zaburzeń różnego rodzaju. Miedzy innymi właśnie zaburzeń odżywiania. Statystyki ukazują wzrost zachorowań i aby zapobiec rozwojowi tego zjawiska należy walczyć z przyczynami występowania przesłanek kierujących w chorobę.  Pamiętajmy, że dbanie o swoją sylwetkę, uprawianie sportu i zdrowa dieta jest rzeczą pozytywną i jak najbardziej wskazaną,  zachowajmy zdrowy rozsądek i równowagę  w tych działaniach aby zachować zdrowie i cieszyć się sprawnością fizyczną oraz równowagą psychiczną i dobrym nastrojem.


Zdjęcia:

Photo by Alexander Redl on Unsplash