Kiedy człowiek wpędza się w chorobę, by otrzymać troskę, czyli zespół Münchhausena
Redakcja Lumine

Jak daleko może posunąć się potrzeba doznawania opieki i sprawowania kontroli nad otoczeniem? Zespół Münchhausena jest zaburzeniem psychicznym, w którym doświadczająca go osoba świadomie wywołuje choroby, by trafić do szpitala i zostać poddaną leczeniu. Jakie są objawy, przyczyny i jak leczyć zaburzenie pozorowane?

Zespół Münchhausena i jego odwrócona forma, której wyjaśnieniem zaraz się zajmiemy, są tematami, które na przestrzeni minionego roku przeplatały w kilku docenionych przez krytyków seriali. Mowa o "Sharped Objects" z Amy Adams i "The Act" z Patricią Arquette. O ile pierwszy z tytułów powstał w oparciu o książkę, scenariusz drugiego napisało życie i pewna dramatyczna historia z USA. Weźmy pod lupę zespół Münchhausena i jego odwróconą formę.

Zespół Münchhausena - co to jest?

Zespół Münchhausena zwany inaczej zaburzeniem pozorowanym czy zespołem pacjenta wędrującego po szpitalach jest chorobą psychiczną, w której dotknięte nią osoby zgłaszają fikcyjne objawy somatyczne lub nawet świadomie ją wywołują, by zostać uznanym za chorego i poddać się leczeniu. Szpitalne zabiegi stają się dla nich sensem życia i wywołują u siebie dolegliwości jak krwawienia, zakażenia, wymioty, zatrucia, a wszystko po to, by trafić pod opiekę specjalistów.

Zobacz: 6 naturalnych metod leczenia stanów lękowych

zespół Münchhausena

Przeniesiony zespół Münchhausena

Na samym wstępie tylko wspomnieliśmy o przeniesionym zespole Münchhausena zwanym także odwróconym, ale i obiecaliśmy, że zagadnienie to zostanie rozwinięte. Zatem, specjaliści zajmujący się osobami, których stan zdrowia pozostawał tajemnicą, zwrócili uwagę na ich rodziców, po czym stwierdzili, że to właśnie matka lub ojciec odpowiedzialny jest za wywoływanie objawów choroby u dziecka. Celem takich działań jest uzyskanie dalszego, nieraz to zaawansowanego leczenia, a powodem jest chęć pokazania siebie jako czułego i zatroskanego rodzica oraz opiekowanie się dzieckiem. Przyczyn przeniesionego zespołu Münchhausena można dopatrywać się w nieszczęśliwym dzieciństwie opiekunów podtruwających swoje dzieci. Dodajmy, że tacy rodzice mają bardzo szeroki repertuar działań od podawania toksycznych środków po wychładzanie, głodzenie itd.

Rodzice cierpiący na tę chorobę wielokrotnie krytykują lekarzy i zarzucają im, że nie są w stanie pomóc ich dzieciom. Mogą także sprawiać wrażenie nadopiekuńczych.

Zobacz: Zespół stresu pourazowego. Czym jest PTSD?

zespół Münchhausena

Zespół Münchhausena - objawy

Chorzy na zespół Zespół Münchhausena nie symulują choroby (tak, jak osoby, które przykładowo chcą wymusić zwolnienie), ale prowokują sytuacje groźne dla swojego zdrowia. Jednocześnie nie są świadomi powodów, dla których to robią. Często odwiedzają lekarza, a gdy ten zaczyna stawać się podejrzliwy, zmieniają go na innego. Zaznaczmy, że takie osoby wcale nie chcą doznać ulgi, ale troski i bycia w centrum uwagi.

Zobacz: Zespół kompulsywnego objadania się- gdy jedzenie przejmuje kontrolę

zespół Münchhausena

Zespół Münchhausena - przyczyny

Choć przyczyny zespołu Münchhausena nie są do końca poznane, wskazuje się na bardzo silną chęć wzbudzania zainteresowania i podziwu. Dziwne? Może, ale podziw rozumiany jest tutaj jako prawienie pacjentowi komplementów o jego dzielności i wytrwałości. Pacjentowi zależy też na tym, by personel medyczny zastanawiał się nad jego tajemniczą chorobą, co daje mu poczucie sprawowania kontroli. Źródłem zespołu pozorowanego może być także agresja, która kierowana jest na własne ciało. Podejrzewa się, że podłożem tej choroby psychicznej mogą być traumy z dzieciństwa jak przemoc fizyczna i brak zaspokajania potrzeb emocjonalnych. Taki stan rzeczy sprawił, że maltretowane dzieci wyrosły na osoby nieumiejące nawiązywać bliższych relacji z innymi i czują się odrzucone, a potrzebę wzbudzania zainteresowania osiągają chorobami. Mówiąc bliskim o swoim złym stanie zdrowia dostają empatię. Jednak, gdy lekarze oznajmiają pacjentowi, że jego stan zdrowia jest w porządku, muszą wymyślać coraz to nowe objawy, które pozwolą im osiągnąć swój cel.

zespół Münchhausena

Zespół Münchhausena - rozpoznanie i leczenie

Zespół Münchhausena nie jest łatwy do rozpoznania, ponieważ lekarze w pierwszej kolejności skupiają się na szukaniu przyczyny dolegliwości, z którą zgłosił się do nich pacjent. Jednak, gdy specjalista zaczyna podejrzewać, co naprawdę może kryć się pod zasłoną celowo wywołanych dolegliwości, chory zmienia opiekuna medycznego. Lekarz powinien zwrócić uwagę na prawidłowe wyniki badań, które nie uzasadniają dolegliwości, nadmierne zainteresowanie leczeniem i lekami, ustawanie objawów przy obecności rodzica, nadprzeciętną wiedzę medyczną pacjenta lub jego rodziców i rany, które mógłby zadać sobie sam.

Warto zwrócić uwagę na relację chorego z jego opiekunem (przeniesiony zespół Münchhausena). Alarmujące powinny być zachowania takie, jak rozbieżność między wywiadem, a obrazem klinicznym choroby, brak skutków podjętych metod leczenia, brak objawów przy nieobecności rodzica, jego przesadna troska o dziecko (np. odmawianie zostawienia go samego choćby na chwilę) i również nadprzeciętna wiedza medyczna.

Zespół Münchhausena nie jest łatwy w leczeniu, ponieważ pacjenci i ich rodzice często budują perfekcyjny obraz choroby, a gdy pojawia się podejrzenie o wywoływanie złego stanu zdrowia, chory reaguje zaprzeczeniem i nie wraca do lekarza, który jest na właściwym tropie jego choroby. Jednak jeśli dojdzie do leczenia, bardzo ważną rolę odgrywa psychoterapia polegająca na uświadamianiu potrzeb pacjenta i nauki go samoakceptacji.

 


Zdjęcia:

Photo by Marcelo Leal on Unsplash

Photo by Martha Dominguez de Gouveia on Unsplash

Photo by Samuel Scalzo on Unsplash

Photo by Hush Naidoo on Unsplash

Photo by Ani Kolleshi on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy człowiek wpędza się w chorobę, by otrzymać troskę, czyli zespół Münchhausena

Jak daleko może posunąć się potrzeba doznawania opieki i sprawowania kontroli nad otoczeniem? Zespół Münchhausena jest zaburzeniem psychicznym, w którym doświadczająca go osoba świadomie wywołuje choroby, by trafić do szpitala i zo...

Czytaj więcej