Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?
Redakcja Lumine

Przekonany o własnej wyjątkowości, pozbawiony empatii i arogancki wobec otaczającego go świata - to właśnie narcyz. Jeśli przeanalizujesz swoje najbliższe otoczenie, na pewno znajdziesz kogoś pasującego do tego rysopisu. Jak radzić sobie z osobą z zaburzeniami narcystycznymi?

Tuż na wstępie spójrzmy narcyzowi głęboko w oczy i powiedzmy to głośno. Narcyzm jest zaburzeniem osobowości, które niestety nie tak łatwo daje się zdiagnozować. W końcu wiele zachowań może być cechą charakteru, a nie objawem zaburzenia np. teatralne maniery.

Nazwa ta pochodzi z mitologii greckiej i dobrze znanego wszystkim mitu o Narcyzie. Szacuje się, że współcześni narcyzi stanowią od 0,5 do 1% ludzkości.

Zaburzenia narcystyczne - objawy

Jak poznać osobę przejawiającą zaburzenia narcystyczne? Jest skoncentrowana na sobie, wierzy w swoją wyjątkowość i dlatego nierzadko traktuje innych z góry i ma tendencje do ich wykorzystywania, by osiągnąć własne cele. Jest pozbawiona umiejętności autorefleksji i empatii. Ma trudności w nawiązywaniu relacji międzyludzkich lub skłonność do psucia zazdrością tych już funkcjonujących.

Zaznaczmy, że osobowość narcystyczna jest oficjalnym zaburzeniem w klasyfikacji psychiatrycznej DSM-5.

Zobacz: Osobowość narcystyczna, wyjątkowość ponad stan

Narcyzm - przyczyny

Gdzie szukać podłoża zachowań narcystycznych? Przyczyn narcyzmu upatruje się w wypadkowej wielu czynników jak obciążenia genetyczne, negatywne wpływy zachodzące w procesie socjalizacji pokroju niespójne ze sobą zachowania rodziców, ich nieczułość, brak poświęcania dziecku czasu, nadmierny zachwyt nad jego talentem czy jego nieustanne kontrolowanie. Repertuar zachowań jest zróżnicowany i jak pokazują przykłady, zaburzenie mogą spowodować całkowicie wykluczające się postawy np. zachwyt i krytyka. Nie bez znaczenia są czynniki środowiskowe np. przebyte traumy jak gwałt czy prześladowanie przez rówieśników.

Narcyzm - rozpoznanie i leczenie

Zaburzenia osobowości może stwierdzić jedynie specjalista. W procesie diagnozy używane są specjale testy psychologiczne. Konieczne jest wykluczenie, że zachowania narcystyczne wynikają z innych problemów osobowościowych. Następnie terapeuta dobiera odpowiedni rodzaj terapii - psychodynamiczną, poznawczo-behawioralną, rodzinną lub grupową. Niestety w przypadku osób z narcystycznym zaburzeniem osobowości często pojawia się ich niechęć i opór przed leczeniem.

Zobacz: Skąd czerpać upragnione endorfiny?

Narcyzm - jak radzić sobie z osobami z zaburzeniami narcystycznymi?

Narcyzów możesz spotkać w różnych momentach swojego życia. Jeśli jest to osoba, z którą przyszło Ci pracować, nie dawaj się wciągnąć w jej kończące się krytyką Twojej osoby gierki. Nie bój się przerwać rozmowę. Nie próbuj zaimponować narcyzowi. Jeśli nie możesz uciec od kontaktu z nim, potakuj mu, natomiast, gdy potrzebujesz od niego pomocy, chwal go i przedstaw mu korzyści płynące ze współpracy.

Zobacz:  Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?

Zgoła inaczej prezentuje się sytuacja, gdy narcyzem jest bliska Ci osoba. Wówczas najlepiej zgłosić się do specjalisty, który da Ci potrzebne wsparcie i pomoże wyrwać się z toksycznego związku. Staraj się nie uzależniać poczucia własnej wartości od narcyza, który zapewne regularnie je podkopuje. Nie próbuj zabłysnąć w jego oczach. To, co możesz zrobić, to mu współczuć i starać się namówić do terapii, choć zapewne nie będzie to łatwa i przyjemna droga.

Pamiętaj, nawet silnie utrwalone cechy osobowości można zmienić. Najgorszą sytuacją jest niepodjęcie walki o bliską osobę albo uleganie negatywnym wpływom narcyza, z którym się pracuje.


Zdjęcia:

Photo by Andre Mouton on Unsplash

Photo by MIO ITO on Unsplash

Photo by Jonathan Diemel on Unsplash

 


Zobacz również:

Osobowość narcystyczna, wyjątkowość ponad stan

Gdy słyszymy słowo narcyz często nie myślimy o mitologicznym, pięknym mężczyźnie a określenie osoby tym słowem raczej nie jest komplementem. Kim zatem jest tytułowy narcyz? Bardzo często jest to mężczyzna. A objawami zaburzenia osobowości jakim jest...

Czytaj więcej

Jak rozpoznać narcyza i jak sobie z nim radzić?

Przekonany o własnej wyjątkowości, pozbawiony empatii i arogancki wobec otaczającego go świata - to właśnie narcyz. Jeśli przeanalizujesz swoje najbliższe otoczenie, na pewno znajdziesz kogoś pasującego do tego rysopisu. Jak radzić sobie z osobą z za...

Czytaj więcej

Brakuje mi wiary we własne możliwości. Jak budować poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości pojawia się w naszym życiu w dwóch postaciach - albo nam go brakuje, albo mamy jego nadmiar. Czym jest i jak je budować? Bo na wstępie pada od razu jedna z lepszych wiadomości - nad sposobem, w który oceniamy s...

Czytaj więcej