Fobia społeczna. Dlaczego boję się ludzi?
Redakcja Lumine

Gdy na samą myśl o wystąpieniu przed publicznością czujesz strach, lub gdy dopada Cię lęk w miejscu publicznym gdy chcesz zjeść posiłek. Lub gdy załatwiasz szybko sprawy w sklepie, by jak najszybciej go opuścić? A może spotkanie z nowym zespołem w pracy powoduje dreszcz niepokoju? To objawy lęku społecznego dają takie znaki, gdy za wszelką cenę nie chcesz skupiać na sobie uwagi. Jest to dość często występujące zaburzenie psychiczne. Fobia społeczna, bo tak naczęściej o nim mówimy, dotyka nas gdy z powodu lęku przed obserwacją, potencjalnie negatywną oceną społeczną, uczuciem upokorzenia lub ośmieszenia, unikamy kontaktów z innymi ludźmi. Lęk społeczny jest często odczuwany przez nas w różnych sytuacjach, jednak występuje on w sposób przemijający i z różnym nasileniem. Gdy powoduje on dyskomfort, ucieczkę przed ludźmi, miejscami publicznymi takimi jak miejsca pracy, szkoła, uczelnia czy nawet pobliski sklep, co w efekcie powoduje naszą izolację, to już zaburzenie psychiczne wymagające odpowiedniego leczenia. Gdyż pozostawienie go, może być przyczyną cierpienia, oraz wystąpienia depresji, lub innych zaburzeń psychicznych. Jest też powodem mocno ograniczonego życia i funkcjonowania osoby odczuwającej lęk społeczny. 

Skąd ten strach przed ludźmi?

    Przywykliśmy  do stwierdzenia, że człowiek jednak nie lubi być sam i towarzystwo sprawia mu przyjemność. Nie do końca tak jest. Większość z nas nie chce i nie lubi być ocenianym krytykowanym a wszelkie uwagi bierze do siebie. Owszem, świetnie jak mamy dystans do siebie i pozytywnie reagujemy na krytykę. Osoby z fobia społeczną są przeczulone na swoim punkcie i bardzo mocno obawiają się oceny, jakiejkolwiek. Dosłownie lęk paraliżuje ich na samą myśl o tym, że mogą zostać ocenieni, osądzeni, czy skrytykowani. Oczywiście  jest to nieracjonalne odczucie. Nie do końca prawdziwe. Chory często jest przekonany, że wszelkie objawy towarzyszące zdenerwowaniu, lękowi takie jak kołatanie serca, potliwość, zaczerwienienie są widoczne i kompromitujące ich dla osób obserwujących. Przyczyn leku społeczne dopatrywać można się w wielu czynnikach. Wynika najcześciej z  czynników biologicznych, miedzy innymi poprzez niską aktywność układu dopaminergicznego u osób dotkniętych lękiem społecznym. Jako korzenie wystąpienia schorzenia wymienia się również doświadczenia życiowe, które kształtują przekonanie o własnej osobie. Dużą rolę spełnia tutaj także niskie poczucie własnej wartości, strach przed odrzuceniem, czy brakiem akceptacji, dlatego najcześciej objawy występowania fobii społecznej uaktywniają się w okresie dojrzewania. 

Czy to tylko nieśmiałość czy już lęk społeczny?

    Gdy jesteśmy osobą nieśmiałą lęk i niepokój budzi w nas obecność wśród nowych osób, czy w tłumie, jednak z czasem gdy akceptujemy i poznajemy otoczenie lęk ten się zmniejsza. U osób z fobią społeczną lęk występuje jeszcze przed samym zdarzeniem. Jakie więc są objawy strachu w fobii społecznej? Najcześciej pojawia się chęć unikania wszelkich sytuacji gdzie narażeni jesteśmy na obecność innych osób, spotkań towarzyskich czy jakichkolwiek wystąpień. Unikanie uwagi w obawie przed skompromitowaniem, ośmieszeniem czy wygłupieniem. Rezygnacja z pewnych czynności gdy narażeni jesteśmy na spojrzenia innych jak np. jedzenie w miejscach publicznych, płacenia przy kasie, rozmowy przez telefon, wypowiedzi i zabierania głosu w dyskusji, czy jakiejkolwiek aktywności ściągającej na nas uwagę. Co czuje osoba odczuwająca lęk społeczny? Czerwieni się, lub blednie, drży jej głos, może się jąkać, odczuwa drżenie całego ciała, silne napięcie mięśni, poci się, mocno bije jej serce, ma zawroty głowy. Objawy somatyczne nasilają lek, gdyż myśl o tym, że jest to widoczne napawa strachem przed oceną i wyśmianiem. To bardzo trudne i uciążliwe w normalnym funkcjonowaniu. Lepszym wyjściem jest unikanie i izolacja. Niestety to prowadzi do poczucia odrzucenia, samotności oraz możliwości wystąpienia stanów depresyjnych.

Jak pokonać fobię społeczną?

   Na samym początku należy poznać wroga. I zastanowić się skąd bierze się w nas lęk i dlaczego tak silnie reagujemy na obecność innych osób oraz pewnych sytuacji. Aby to zrobić, powinniśmy poznać przyczyny jego występowania,  oraz to czy dobrze odczytujemy dane sytuacje. Ogromnie ważnym elementem w pokonywaniu lęku społecznego jest akceptacja i polubienie samego siebie oraz nabranie dystansu do tego co myślą o nas spotykane osoby. Można uczyć się zachowania pewnej rezerwy do naszych zachowań i uświadomienie sobie, że podobne zdarzenia przytrafiają się wielu osobom. Starać się wzmacniać swoje poczucie własnej wartości. Szukajmy pomocy w psychoterapii. Szczególnie polecana jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, uczy jak radzić sobie z trudnymi sytuacjami, jak budować alternatywne myśli,  oraz jak reagować na schematy myślowe związane z lękiem. Gdy jednak fobia społeczna jest nasilona, dobrym rozwiązaniem są leki przeciwlękowe, które wyciszą objawy i pomogą złapać równowagę, oraz zmotywować się do pracy w psychoterapii. Bo by pokonać lęk należy z nim się skonfrontować. Najpierw powoli, małymi krokami wykonując ćwiczenia i przesuwając linię by pokonać niepokój. Zacznijmy od małych spotkań, drobnych zdarzeń w miejscach publicznych, ale krok po kroku pokonując strach, nabierając pewności i rozwijając umiejętności społeczne. Gdy pojawią się pierwsze pozytywne oznaki wygranej z lękiem, będzie to doskonałą motywacją i wzmocnieniem poczucia własnej wartości. Przy pomocy psychoterapii można przepracować wiele trudnych tematów związanych z lękiem, będzie pomocna w szukaniu sposobów by poznać techniki relaksacyjne dla przezwyciężenia strachu i niepokoju w trudnych sytuacjach. 
   Gdy już poznamy zasady i schematy działania lęku, który nas dopada i będziemy umieli poradzić siebie z nim odzyskamy radość z pełnego funkcjonowania wsród ludzi oraz będziemy cieszyć się z relacji jakie będziemy tworzyć. Ale najważniejsze to  odważyć się zrobić krok, by pokonać ten lęk i dać sobie szansę na poprawne funkcjonowanie w społeczeństwie.

 


Zdjęcia:

Photo by Justice Amoh on Unsplash


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej

Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Niepłodność dotyka wielu aspektów życia człowieka. Godzi w poczucie własnej wartości, podważa kobiecość i męskość. Nie  spełnia oczekiwań otoczenia, psuje relacje w związku, budzi lęki dotyczące własnej osoby, partnera czy wspólnej...

Czytaj więcej