Przeklęta choroba. Na czym polega Zespół Tourette'a i jak go leczyć?
Redakcja Lumine

Liczne tiki ruchowe i niewerbalne, wyrzucane z siebie przekleństwa i powtarzane słowa to rzeczywistość osób chorych na zespół Tourette'a. Czym charakteryzuje się ta choroba, jakie są jej przyczyny, objawy oraz możliwości leczenia?

O zespole Tourette'a mówi się "przeklęta choroba". Dotknięte nią osoby wbrew swojej woli krzyczą, przeklinają, podskakują czy wykonują inne niekontrolowane ruchy. Syndrom ten opisał w 1885 roku francuski neurolog, Georges Gilles de la Tourette. Na czym dokładnie polega to zaburzenie?

Zespół Tourette'a - co to jest?

Zespół Tourette'a jest wrodzonym zaburzeniem neurologicznym, które charakteryzuje się występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych jak plucie, przeklinanie i powtarzanie tych samych słów.

Choroba najczęściej ujawnia się w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym (tiki pojawiają się między 2. a 15. rokiem życia, przy czym apogeum ich nasilenia przypada na wiek 7 lat). Badania pokazują, że schorzenie to występuje czterokrotnie częściej u chłopców. Choć syndrom jest nieuleczalny i zazwyczaj choruje się na niego do końca życia, leczenie napawa optymizmem i zwykle pojawiają się okresy remisji. Przeważnie po okresie dojrzewania objawy zespołu Tourette'a wyciszają się. U około 80% dorosłych ustępują lub zmniejsza się ich nasilenie.

Fakt, że pierwsze objawy choroby pojawiają się w wieku dziecięcym czy w wieku dorastania powoduje, że rodzice nie utożsamiają ich z zaburzeniem, a przypisują je brakowi posłuszeństwa u dzieci.

Zobacz: Zespół Retta, czyli podstępne schorzenie atakujące tylko dziewczynki

zespół Tourette'a

Zespół Tourette'a - objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem zespołu Tourette'a jest występowanie tików ruchowych i wokalnych. W pierwszym przypadku mówimy o niekontrolowanych i rytmicznych ruchach jak mruganie, pokazywanie języka, chrząkanie czy grymas, które są wywołane skurczem jednej lub wielu grup mięśni, wówczas tworzą całą sekwencję, która może zostać odebrana jako planowana np. plucie, podskakiwanie, kręcenie się w kółko czy dotykanie innych.

Tiki wokalne związane są z wypowiadaniem słów, które pozbawione są sensu. Chory może powtarzać te same wyrazy lub całe zdania. Dodajmy, że ta grupa objawów występuje u 14-20% pacjentów. Na uwagę zasługują tutaj szczególne tiki wokalne, którymi są koprolalia polegające na powtarzaniu przekleństw. Przy czym są one zasłyszane od innych osób (w domu czy w telewizji).

Zobacz: Autyzm - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie

zespół Tourette'a

Zespół Tourette'a - leczenie

Do rozpoznania zespołu Tourette'a dochodzi, gdy objawy utrzymują się minimum rok. Tak, jak zaznaczyliśmy na wstępie, choć choroba jest nieuleczalna, pacjenci po odpowiednim leczeniu mogą prowadzić satysfakcjonujące życie rodzinne i zawodowe.

Terapia nie należy do najłatwiejszych, bowiem tiki rozładowują napięcie. Konieczne jest kompleksowe działanie łączące farmakoterapię, psychoedukację i terapię behawioralną. Leki zaleca się w przypadku występowania tików o dużym nasileniu. Psychoedukacja jest konieczna, by chory i jego rodzina nabyli wiedzę na temat choroby, jej przebiegu i reagowania na jej objawy. Natomiast psychoterapia ma na celu naukę kontroli niepożądanych zachowań i zastąpienie je tymi społecznie akceptowanymi. Pacjent uczy się opóźniać tiki lub zmienia je na inne czynności lub słowa. Zwracanie na nie uwagi jedynie nasila niepożądane zachowania.

Zobacz: Kiedy depresja przeplata się z manią. Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa? Jakie są jej objawy?

zespół Tourette'a
 

Następnie włącza się metody behawioralne, których głównym celem jest zwiększenie kontroli nad tikami. Uczy się pacjenta, jak opóźniać ich wykonanie albo też zamienić je na inne czynności lub słowa, które są akceptowalne społecznie bądź mniej widoczne. Dopiero gdy te metody okażą się nieskuteczne, a choroba upośledza normalne funkcjonowanie, sięga się po środki farmakologiczne. Nie usuwają one przyczyny schorzenia, redukują jedynie jego objawy.

Choć sam zespół Tourette'a jest nieuleczalny, możliwe jest jego opanowanie, co daje chorym szanse na normalne funkcjonowanie.

zespół Tourette'a


Zdjęcia:

Photo by Vince Fleming on Unsplash

Photo by Paulette Wooten on Unsplash

Photo by Krists Luhaers on Unsplash

Photo by Jens Johnsson on Unsplash

Photo by Hannah Busing on Unsplash


Zobacz również:

Przeklęta choroba. Na czym polega Zespół Tourette'a i jak go leczyć?

Liczne tiki ruchowe i niewerbalne, wyrzucane z siebie przekleństwa i powtarzane słowa to rzeczywistość osób chorych na zespół Tourette'a. Czym charakteryzuje się ta choroba, jakie są jej przyczyny, objawy oraz możliwości leczen...

Czytaj więcej